Kavrayamadıkları için Hatayi’ye Şii diyorlar. Bu tutumlarıda Aleviliğe zarar veriyor.
Bu arkadaşlarımın hatasının temeli Alevi Edebiyatındaki Ali’yi anlayamadıklarından kaynaklanıyor. Hatayi’nin deyişlerinde Ali’yi med ettiğini görüp, hemen ona Şii yaftasını yapıştırıyorlar. Alevi aşıklar içinde, Ali’yi böyle med etmeyen var mı? Yok.
Mesela bir örnek. Ben “Alevi Edebiyatında Nusayri” diye bir kitap yayımladım. Onu alıp tetkik etsinler.
Kitap, Ali’yi med etmek için Yemini’nin Fazilet Nâmede anlattığı Ali ile Nusayri Tusinin efsanevi ilişkisini anlatıyor.
Yemini, Fazilet Nâmede, Nusayri Tusi’nin Ali’ye Allahsın dediğini, Ali’ninde kendine Allah dediği için Nusayr Tusi’ye kızıp, Nusayri Tusi’nin kellesini bir kılınç darbesiyle uçurduğunu ama Nusayri
Tusi’nin sözünden dönmediğini, Nusayri’nin kellesi yere düşüp yuvarlanırken bile, “Ali Allah’tır, Ali Alah’tır” diye bağırdığını söylüyor.
Nusayri Tusi öyküsü böyle kurulmuş bu temelde gidiyor.
Sonra, Nusayri Tusi’nin kellesinin kesildiğini gören Selman’ı Farisi, Ali’ye gelip aman diliyor.
“Aman elaman medet mürvet” diyor; “Nusayri’nin kusurunu bağışla, o çok iyi bir çocuktur, o gariplikte bize yoldaşlık etti” diyor. Bunun üzerine yani Selman’ı Farisinin bu isteği üzerine Ali amana gelip, Nusayri Tusi’nin canı bağışlayarak ona tekrar can veriyor.
Ama Nusayri Tusi bu, o bir söz söyleyince sözünden döner mi hiç; Nusayri Tusi tekrar cana gelince, Ali’ye “sen beni öldürmekle korkutup, sözümden döndüreceğini mi sanıyorsun ben sözümden dönmem, Allah’sında Allah’sın, benim kellemi kesip, beni öldürdün, sonrada ama gelip bana tekrar can verdin, bunu Allahtan başka kim yapabilir” diyor. Nusayri Tusi haksız da sayılmaz hani.
Nusayr cana gelip böyle deyince Ali tekrar Nusayri
Tusi’nin kellesini kesiyor. Tekrar Ali’den aman diliyorlar, Ali tekrar Nusayriye can veriyor.
Kimi rivayetlere göre “Yedi defa” kimi rivayetlere göre de “Yetmiş defa” bu böyle tekrar ettikten Sonra, Haktan Ali’ye bir nida geliyor: “Ya Ali, Nusayr bir söz söyledimi, öldürsende onu sözünden döndüremezsin, iyisi mi sen onu başından def et, o başından gitsin, kendi kavmi içinde ne anlatırsa anlatsın” diyor.
İşte Haktan gelen bu nida Üzerine Ali, Nusayr Tusi’yi başından def ediyor, Nusayri Tusi kendi kavni içine gidip, orada Ali’nin Allah olduğunu söylemeye devam ediyor; bundan dolayı Nusayri Tusilere “Ali Allahiler denir” diyor.
Nusayri Tusi’nin bu tutumu bilindiği için Virani bir deyişinde “Nusayri’yim, Nusayriyim Nusayri” diyor yani böyle demekle Virani ne demek istiyor, ayan etmeye gerek var mı?
Şimdi Solculukla kafası doldurulduktan sonra Aleviliğe meyleden arkadaşlar, Aleviliğin inceliklerini iyece kavrayıp ona vakıf olamadıkları için Ali’yi med eden, onun Üzerine deyiş yazan her aşığı Şii diye yaftalayıp gidiyorlar. Halbuki ki düşünüp fikredebilseler burada anlatılan Ali’nin Alevilik dışında hiçbir yere sığmayacağını görecekler ama onların aklı var ama fikredemiyorlar. Hatayi’nin deyişlerini yanlış anlamış olmalarının nedeni de bu. Bu hatalarını onlara anlatmanın bir yolunu bulmalıyız. Bunun için onlara benin bu küçük kitapçığımı okumalarını öneriyorum. Bu kitabımı okuyunca hıfs edip görecekler ki, Ali’yi med etmek için yazılan bu anlatımlar Şiiliğe göre değildir
Aşk İle. 18 Ağustos 2019
Rıza Aydın
