pir sultan duruşuna sahip olmak

Mehmet Ali DEMİR

12-09-2018 14:23:00

Bazı insanlar vardır, Ulaştığı makamın havasına kapılarak geldiği yeri ve edebi, hayayı öğrendiği kişileri unutur.

Hızır Paşa bunların en önemli örneklerinden biridir. Yıllardır süregelen bir olgudur bu, Kim olursan ol, nereden gelirsen gel insanoğlu makam gördüğü zaman kibir libasını giyer ve başlar küçük dağlarında en büyük bencilik oyununa.

Halk insanı olmak, önder olmak, hiç görmediği tanımadığı insanlar için tereddüt etmeden düşünmeden gerektiğinde canını feda etmektir, onlar kalemleriyle, sazlarıyla, sözleriyle, duruşuyla zalimin karsısında halkının yanında var oldular, bir can varsa feda olsun halkıma dediler.

Pir Sultan fikirlerini korkusuzca söylediği ve korkusuzca söylemekten vazgeçmeyeceği bu vakitlerde, Sivas valisi olan Hızır Paşa tarafından hapse attırılmış ve idam ettirilmiştir, Yaşananın tuhaf tarafı ise Hızır Paşa'nın Pir Sultan'ın yedi yıl müritliğini yapmasıdır, İlimi, edebi ondan öğrenmesi ve onun oluru ile saray kapısı kendisine açılması ve Sivas’a vali olmuştur.

Hızır Sivas'ta yaşayan köylülerden biridir, Hızır yaşadığı Hafik ilçesinin Sofular köyündeki insanların ve yaşamın bozulduğunu düşünerek, Banaz'a yerleşir ve Pir Sultan’a mürit olur.

Hızır'ın Pir sultan Abdal’a hizmeti ve müritliği yedi yıl sürer, Hızır yedi yıl sonunda Pir Sultan Abdal'dan müsaade ister ve ''Pirim bana himmet edin, ruhsat verin büyük adam olayım'' der. Pir Sultan ona ''Hızır ben sana ruhsatta veririm himmette. Ama sen büyük adam olunca kendini kaybedersin, aslını unutursun, gelip beni bile asarsın'' der. Ama hiçbir zaman dualarını eksik etmez. Hızır'ı İstanbul'a yollar. Hızır saraya gider ve tez zamanda ilerler. Paşa unvanı alır ve saray tarafından Sivas valiliğine getirilir.

Hızır vali olunca yani mürit Hızır, Hızır Paşa olunca yüksek makamın hevesatına kapılıp haram yemeye, yoksulu ezmeye başlamıştır. Hak gözetmez, namus bilmez bir vali olmuştur.

Bir gün Sivas'ın müftüsü koca başlı kör müftü Hızır Paşaya bir fetva verir. Şah demenin yasaklandığı ve şah diyenlerin dilinin kesilip, idam edileceğini söyler. bunu duyan Pir Sultan Abdal ise sazı eline alır ve bir deme söylemeye başlar

Fetva vermiş koca başlı kör müftü

Şah diyenin dilin keseyim deyü

Satır yaptırmış Allah’ın laneti

Ali’yi seveni keseyim deyü

Şer kulların örüğünü uzatmış

Müminlerin baharını güz etmiş

On ikiler bir arada söz etmiş

Aşıkların yayın yasayım deyü

Hakkı seven aşık geçmez mi

Korkarım Allah(tan, korkum yok senden

Ferman almış Hızır paşa Sultan’dan

pir sultan Abdal’ı asayım deyü”

Pir sultan Abdal gittiği her yerde şahı öven nefesler ve demeler söyler. Bunun uğrunda ölüme hazır olduğunu candan vaz geçerim Sahtan asla der.

Pir Sultan Abdal'ı sevmeyen, hazzetmeyen kişiler bu durumu Hızır paşaya iletirler, Verilen fermana uymadığını, gittiği her yerde şahı öven şiirler, nefesler söylediğini söylerler.

Hızır Paşa askerlerine haber verir ve Pir sultanı yanına getirtir, İlk başlarda saygıda kusur etmez, bir saygı içerisindedir, Eski piri ne de olsa, Tepsiler dolusu yemekler yaptırır ve ikram eder şeyhine. Lakin Pir Sultan ağzını bile sürmez sarayın hizmet kokan yemeklerine.

Pirinin yemekleri yemediğini görünce Hızır Paşa ''pirim yoldan geldiniz açsınızdır ama yemeklere elinizi bile sürmediniz'' der. Pir Sultan Hızır Paşa'ya şunları söyler. ''sen haram yedin, zina ettin, yoksulların hakkını yedin, onların ahını aldın. Senin bu haram paralarla yaptırdığın yemeklere değil ben köpeklerim bile ağzını sürmez.'' der. Bunun üzerine paşa konağını penceresinden köpeklerini çağırır ve dediği gibi köpekler yemeklere hiç dokunmadan giderler. Hızır paşa ise bunu kendisine yapılmış bir hakaret olarak algılar ve Pir Sultan'ı hapse attırır. Ama bu yaptığından pişman olur.

Hızır Paşa, Pir Sultanı huzuruna getirtir ve ona bir şartta bulunur. ''pirim içinde şah geçmeyen üç deme söyle seni affedeyim.'' der. Bunun üzerine Pir Sultan:

Hızır Paşa bizi Berdan etmeden,

Açılın kapılar Şah'a gidelim,

Siyaset günleri gelip çatmadan,