Asgari ücrete gelen yüzde 50 zam oranını değerlendiren Diyarbakırlılar, fahiş fiyatlardan yakındılar. Asgari ücrete gelen zama rağmen geçinemediklerini belirten yurttaşlar, reel enflasyon oranında bir zam yapılması gerektiğini ifade ettiler. 

2021 asgari ücretinin alım gücü daha fazlaydı

Kafeterya çalışanı işçi Mehmet Bütüşaba, asgari ücret artışının temel tüketim maddelerine gelen zamların altında kaldığını belirterek şunları söyledi: Kafede sattığımız yemeğin maliyeti satış fiyatına gelmiş durumda. 30 TL’ye sattığımız bir yemeğin maliyeti 25 TL olmuş. Gıda ürünlerinin fiyatı iki üç katına çıkmış durumda. Bir litre sıvı yağın fiyatı 30 TL’ye çıkmış. Asgari ücrete gelen zam şu koşullara göre ideal değil. Geçen yılın asgari ücretinin alım gücüyle bu yılki asgari ücretin alım gücü arasında ciddi fark var.”

Her şey yüzde 100 zamlandı

Mehmet Dicle adlı emekli bir vatandaş ise asgari ücret zammına ilişkin şunları söyledi: “Geçen senenin asgari ücreti daha avantajlıydı. Bu zamların önü alınmazsa isterse asgari ücret 10 bin TL olsun bir önemi yok. Zam oldukça her şey boştur. Merkez Bankası açıklama yapmadan dolar 15 TL’ye iniyor sonra yeniden yükseliyor. Arada parayı götürenler var ve millet cahil değil bunu görüyoruz ne olduğunu biliyoruz. Vatandaş olarak bunları biliyoruz ama elimizden ne gelir? Yediğimiz, içtiğimiz, giydiğimiz her şeye yüzde 100 zam geldiyse asgari ücrete de bu kadar zam gelmeliydi.”

Maaşlar dolar değil ama harcamalar dolara bağlı

Ömer Tazecan adlı bir genç ise asgari ücret zammını şöyle değerlendirdi:  “Asgari ücrete gelen zammı altın, döviz ya da temel tüketim maddelerine gelen zamlar üzerinden düşünürsek yeterli değil. Cumhurbaşkanı diyor ya, maaşınızı dolarla mı alıyorsunuz, doğrudur maaşımızı dolarla almıyoruz ama piyasa dolar üzerinde dönüyor. Şuan buğdayı dahi Rusya’dan Kanada’dan ithal ediyoruz. Çin’den sonra en fazla buğday ithal eden ülkeyiz. Maaşımız dolarla değil ama harcamamız dolar üzeridir. Geçen yıl torbası 150 TL olan un bugün 350 TL olmuş.  Geçen yıl tenekesi 210 TL olan sıvı yağın tenekesi şuan 540 TL. Kolisi 13-15 TL olan yumurtanın kolisi şuan 35-40 TL.”

'Yeterli olmayabilir ama yüzde 50 zam az da değil'

Asgari ücrete gelen yüzde 50 zam oranının son yılların en yüksek zam oranı olduğuna değinen Abdulkadir Tunç da şöyle konuştu: “Asgari ücrete bu yıl gelen zam son yılların en yüksek zam oranıdır. Bunu da gözardı etmemek gerek. Asgari ücret yeterli mi yetersi mi bunu bir kenara bırakmak lazım. Asgari ücret zammı çok güzel bir şey. Yeterli olmayabilir ama yüzde 50 zam az da değil. Şuana kadar böyle bir yüzdelik görülmemişti. Geçen yılki asgari ücretin alım gücü ile bu yılkini kıyas edersek alım gücü anlamında yetersiz olabilir ama ben yüzdelik olarak bakıyorum. Pahalılığa göre yapılan zam yetersiz olsa da biraz da işvereni düşünmek gerek. Şuan işverene de baktığımda bu zammı yeterli değil ama mantıklı buldum. Halk olarak da çoğunluğumuz bu artışı bekliyorduk.”

Emekli maaşı neye yeter?

Emekli bir vatandaş olan Yaşar Kulaksız ise maaşının eve yetişmediğini belirterek şunları söyledi: “Asgari ücretten bana ne babam ben emekliyim. Asgari ücretin kaç para olduğu beni ilgilendirmez. Benim maaşım 2 bin 500 TL ve ben geçinemiyorum, nerede geçineyim?  Kanser hastası bir kızım var ve 10 aydır Ankara’da tedavi görüyor. Bu zamlara karşı ne yapacağız. Her şeye yüzde 200 zam gelmiş. Emekli maaşıyla ne yapacağım, maaşı aldığımda eve gitmeden bitiyor. Kiradır, elektrik, su, doğalgaz vs. derken maaşım eve yetişmiyor.”

'Asgari ücrete eeel enflasyona göre zam yapılmalıydı'

İsmini belirtmek istemeyen bir sağlık çalışanı ise sokaktaki gerçek enflasyonun asgari ücret zammında dikkate alınmadığını belirterek şunları söyledi: “Açıklanan enflasyon oranı zaten gerçek değil. İnsanların alım gücü her gün daha da düşüyor. Asgari ücrete yüzde 50 zam geldi ama fiyatlar aynı şekilde yükselmeye devam edecek ve herkes de bunun farkında.  Asgari ücrete son 50 yılın en büyük zammı yapılmış olabilir ama son 50 yılın da en büyük zamlarını ve hayat pahalılığını gördük. Asgari ücrete gelen zammın yeterli olmadığını düşünüyorum. Asgari ücret reel enflasyonla orantılı bir şekilde artsaydı belki insanların yaşamında bir değişiklik sağlayabilirdi. Şu durumda gelen zam gerçek enflasyonun altındadır ve hayatın insanlar için daha kötüleşeceğini düşünüyorum. Bir yılda marketteki çoğu ürünün fiyatı 2 katına çıktı, fiyatlar günlük değişiyor. 3 ay öncesine göre her şeyin 2 katı fiyata çıktığına bakarsak enflasyon yüzde 100’ün üzerindedir. Buna göre de asgari ücrete yüzde 100’ün üzerinde bir zam olmalıydı ki, insanlar en azından varolan hayat kalitesini koruyabilsin, alım gücü daha da düşmesin. Asgari ücrete gelen zam daha zor zamanların geleceğini gösteriyor. 2021 asgari ücreti ile 2022 asgari ücretin alım gücünü kıyaslarsak çok daha fazla düştüğünü görürüz. Çünkü fiyatlar aylık değişiyor ve insanlar aynı parayla bir ay sonra çok daha az şey alabiliyor. Fiyatlar durduğu yerde durmayacağı için hayat daha zor olacak. Üretimi olmayan dolara endeksli ülke olduğumuz ve liyakatli yöneticiler olmadığı için her şeyin fiyatı daha da artacaktır.”

Emekli unutulmuş

Emekli bir vatandaş olan Refik Papatya,  geçinemediğini belirterek şunları söyledi: “70 yaşındayım şuana kadar böyle bir kriz görmedim ama gittikçe de daha berbata gidiyor. Asgari ücret zammını ben uygun bulmuyorum. Çünkü zamların bir de bundan sonrası var, her şeyin fiyatı gittikçe artacak. Bu durumda asgari ücrete gelen zammın ne anlamı kalacak? Zam oldu mu para ölüyor. Geçen seneki asgari ücret daha iyiydi, çünkü fiyatlar bu kadar yüksek değildi. 2 gün sonra gittiğinde bir şeyi aynı fiyata alamıyorsunuz, günden güne fiyatlar gittikçe artıyor. . Serbest piyasadır, herkes tutturduğuna veriyor. Çeyrek altın bin 500 TL olmuş. Emekli maaşım 2 bin TL paradır. Bundan önceki dönemde düğünlerde çeyrek altın takmaya insanlar utanıyordu. Yakın zamanda torunumun evlendi, düğününde çeyrek altın takamadım. Bin TL para taktım.  2 tane de öğrencim var ve bir emekli maaşı ile geçim zordur. Önceden emekli maaşları asgari ücretin üzerindeydi ama şimdi asgari ücretin de altında kaldı. Asgari ücret yükseliyor ama emekli maaşı yerinde sayıyor.”

'Asgari ücrete zam gelmesin ama fiyatlar da geçen seneki gibi olsun'

Daha önce inşaat işçisi olan esnaf Seyfi Tanrıkulu, asgari ücretin alım gücüne vurgu yaparak şunları ifade etti: “Geçen seneki asgari ücretin alım gücü daha fazlaydı. 2022 asgari ücreti 4 bin 250 TL oldu ama şimdi bu parayı alıp markete girdiğinizde geçen yılki asgari ücretle aldıklarınızı alamazsınız. Asgari ücrete gelen zam aldatmacadan ibarettir. Asgari ücrete zam gelmesin ama fiyatlar da geçen seneki gibi olsun. 2005 yılında inşaat işçisi olarak 50 TL yevmiye alıyordum. Sıvı yağın tenekesi 18 TL idi. Bir günlük yevmiyem ile 3 teneke yağ alabiliyordum. Şimdi 3 teneke sıvı yağın fiyatı kaç paradır, hesap edin ve geldiğimiz durumu görün. İnsanlar bunu bir düşünsün ve ona göre konuşsunlar.”

Welgmedya.com