Umut ŞENER
  08-04-2023 09:41:00

DEPREMİN ÜZERİNDEN 2 AY GEÇMİŞKEN-1

“…Yeterli kâr olunca sermayeye bir cesaret gelir. Güvenli bir % 10 kâr ile her yerde çalışmaya razıdır; kesin % 20, iştahını kabartır: % 50, küstahlaştırır; % 100, bütün insani yasaları ayaklar altına aldırır; % 300 kâr ile sahibini astırma olasılığı bile olsa, işlemeyeceği cinayet, atılmayacağı tehlike yoktur. Eğer kargaşalık ile kavga kâr getirecek olsa, bunları rahatça dürtükler. Kaçakçılık ile köle ticareti bütün burada söylenenleri doğrular.” (Kapital; C. I).

6 Şubat’ta yaşanan depremin üzerinden iki ay geçti. Depremi yaşayan Türkiye (ve Suriye) halkları açısından; alınmayan önlemler, yapılmayan işler, yerine getirilmeyen gereklilikler nedeniyle milyonlarca halkın yaşamının yıkılmasıyla sonuçlandı bu iki ay...

Özet olarak söylenen “her şey ilk gündeki gibi, hiçbir şey değişmedi…” sözlerinden anlayacağımız gibi yıkım her boyutuyla ve başlı başına bir yaşam hakkı ihlali olarak sürüyor.

Yaşamın yeniden kurulması noktasında atılan birkaç adımsa -kim tarafından atılmış olursa olsunyıkımın büyüklüğü karşısında yara bandı kadar etkili olabiliyor, güdük kalıyor çok daha önemlisi bir adalet duygusu yaratamıyor. Olması gerekenin bu olmadığı açık çünkü!

Eğer; felakete dönüşen bir depremin ardından, yine aynı mantığın bir başka sonucu olarak yaşanan selde depremzedenin kaldığı konteyner sulara kapılıp içindeki insanlarla birlikte kayboluyorsa burada çok daha büyük bir sorun olduğu açıktır.

Ve eğer; bu sorunda safını sorunun mağdurlarının yanı olarak görenler, bugün hâlâ yardım toplamayla uğraşıyor, iki ayın değerlendirmesini “yardımların dikkat çekici biçimde azaldığı”yla yapıyorlarsa bu da sorunun anlaşılması noktasında eksiklikler olduğunun göstergesidir.

Sorunun adı bellidir; kapitalizmdir. Kapitalizmin karşısına konulabilecek ve sorunları çözebilecek tek sistem olan sosyalizme içkin düşüncelerin, yöntemlerin en başta da insanın ihtiyaçlarını hareket noktası kabul eden anlayışın sorun karşısında yok denebilecek kadar az sahada oluşudur.

Deprem, sel gibi doğal afetlerin katliama, yıkıma dönüşmemesinin sebebi kâr üzerine kurulu kapitalist sistemdir. Tekelci aşamasında olan kapitalizm, bağımlı-sömürge ülkelerdeki işbirlikçi iktidarlar aracılığıyla kârına kâr katıyor. En başa bu alıntıyı koymamın sebebi de bu kârın artış seyrinde bizlere yaşatılanlarla, geride kalan 60 günün tam olarak örtüşmesidir.

Sadece kârın seyri ile orantılı katliam, yıkıcılık ve hak gaspları da değil, devamındaki “Eğer kargaşalık ile kavga kâr getirecek olsa, bunları rahatça dürtükler. Kaçakçılık ile köle ticareti bütün burada söylenenleri doğrular.” (age) düşüncesi de, seçim ve faşist propaganda/provokasyon konuya dahil edilerek, bu 60 güne dair ve dahildir.

Kapitalizmin kâr hırsı ve doymak bilmezliği, halkların hayatını hiçe sayarak bunu yapışı deprem ve sonrasında yaşanan sellerde can kaybının, mal kaybının ve hak kaybının en üst boyutta yaşanmasıyla sonuçlandı. Odağında insan-halk olmayan tüm politikalar bu kapsamdadır. İlk günden itibaren yapılması gereken hiçbir şeyin neredeyse yapılamamasının temelinde de kâr kar getirmeye devam eden/edeceği bilinen bu politikalarda herhangi bir değişiklik olmaması, hak ve özgürlük mücadelesi açısından da bu politik değişimi isteyen bir siyasi talep ortaya koyma iradesinin yokluğudur.

İradenin hayattaki karşılığı örgüttür, örgütlü olmaktır. Halkın örgütsüzlüğü, depremin felakete dönüşmesinde Türkiye oligarşisinin rahatlığının en büyük nedenidir. Sahada yok denecek kadar az olan da halkın örgütlü gücüdür en başta.

Deprem değil kapitalizm öldürür, afet değil kapitalizm öldürür, dayanışma yaşatır vb sloganlar çok değerli olmakla birlikte; durum tespitinden ötesini gösteremedi ve alınacak tek tavrın dayanışma göstermek olduğu düşünüldü sıklıkla.

Dayanışma politik bir tavırdır elbette. Fakat hak alma mücadelesinin bir parçası haline getirildiğinde sonuç alıcılığı vardır. Kaldı ki, dayanışma gibi halkların yoksulluğa karşı mücadelesinde temel teşkil eden bu siyasi tavır konusunda Eduardo Galeano’nun ““Hayır işlerine inanmıyorum; dayanışmaya inanıyorum, hayırseverlik çok dikey… Yukarıdan aşağı iniyor. Dayanışma yataydır. Ötekine saygı duyar.” sözlerinde ifade ettiği aynı yerde olmak (bn: yatay) ve saygı temel ölçü olmalıdır.

Saygı insanın onuruyla doğrudan ilgilidir. Ve insana layık, onurlu bir yaşam ancak haklarla mümkündür. İşte tüm bunların toplamında kapitalizmin yıkımı biçiminde yaşadığımız 6 Şubat depremi haklar ve özgürlükler mücadelesinin bir sorunu olarak değerlendirilmelidir.

“Bu ülkede kimileri zade kimileri zede olur.” dedi Zülfü Livaneli. (5 Nisan 2023, Twitter)

Doğrudur. Aziz Nesin’in bize yalan söyleyen, gözünü kırpmadan çalan, yağmalayan, çıkarları için her şeyi yapan muktedirleri anlattığı meşhur tiplemesi Zübük’ler, zübükzadeler bu katliamda en büyük rol ve payın sahipleridir. Geriye kalan da afetzede, bankazede, tosunzede, tarikatzede vb adlardan bildiğimiz ve bugün de depremzede adını alan bizleriz.

Sermaye ve emek; kapitalist ve emekçi; ezen ve ezilen…

Depremin olduğu 6 Şubat’tan sonraki ilk dört gün devlet fiili olarak sahada yoktu. Olmadığı gibi bilfiil birçok cana mal olan durumu yaratacak biçimde engel teşkil etti. Sonrasından bugüne ise barınma başta olmak üzere, halkın ihtiyaçlarının karşılanması açısından hiçbir şey yapmadı.

Türkiye’nin güncel politik gerçekliği düşünülünce 6 Şubat’tan bu yana devlet doğasına, niteliğine, varlık koşullarına göre davrandı. Eksiksiz, olması gerektiği biçimde yani… Burada devletin tanımı ve özellikleri ve hak konusunda ayrıntılar yazıp yazıyı boğmak istemiyorum. Devlet sermaye sahiplerinin sermayelerini korumak için oluşturduğu örgüttür. Yani Sayın Livaneli’nin söz ettiği “zade”ler…

İki tarihin bu bahiste önemli olduğunu düşünüyorum. 12 Eylül askeri-faşist cuntası ve 17 Ağustos 1999-Gölcük Depremi. Neden bu ikisi? 12 Eylül faşizmin kurumsallaştığı tarihtir, 17 Ağustos ise Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğu gerçeğinin görünür hale geldiği tarihtir.

6 Şubat’ta faşizmin kurumsallaşmasının hayatın içindeki karşılığını gördük. Faşist kadrolaşmanın, bilim düşmanlığının, din-inanç sömürüsünün sonuçlarıydı yaşananlar. 17 Ağustos’u referans almamda ise AKP’nin depremin sonuçlarını da vaat olarak kullanarak yaptığı propaganda ile 2002’de iktidar oluşu belirleyicidir. Fakat, yine burada ilk günler daha yaygın olan, şimdi pek de hatırlanmayan “depremle geldiler, depremle gidecekler” sözüne de değinmeliyim. Sözün ilk kısmını hayat doğruladı ancak ikinci kısmının gerçek olacağına inananların sayısı gün geçtikçe azalıyor çünkü.

Elbette bu azalışta en büyük pay, halkın yaşadığı hayattan kurtuluşunun yegâne çözümü seçimmiş, sandıkmış gibi davranıp, algıyı buna sevk edenlere ait. Yine, böyle olmakla beraber seçim vaatleri, programları, hedefleri arasında depremin sonuçlarını ortadan kaldırmaya dair bir sözlerinin olmaması da en büyük kanıt niteliğindedir.

17 Ağustos sonrasından başlayıp bugün devletin TÜİK verilerinde bir üretim kalemi olarak verileri sunulan inşaat/beton ekonomisi; imar afları, kentsel dönüşüm yasaları, büyükşehir yasası vb yıkım yasaları ile büyütüldü. Uzmanlık gerektiren mesleki alanlarda liyakat, yeterlilik devre dışı bırakılarak partizanlık geçer ölçü haline getirildi. Aynı duruma uygun olarak üniversiteler bilimden uzak gereksiz bilgilerin hobi gibi ele alındığı kurumlara dönüştürülmeye devam ediliyor. Güvenlik adı altında terör demagojisiyle birlikte hak arama mücadelesi, evrensel hukuk ilkelerinin işlevli olması talepleri, temel insan haklarının devlet güvencesinde olması devlet eliyle ortadan kaldırılıyor.

Türkiye halklarına bir alternatif sunabilen, bir programla hedef gösterebilen olmadığı gibi, düzen dışı bir aklı işaret eden de yok denecek kadar yok…

Tablonun iç açıcı olmadığı kesin. Karamsarlık, yılgınlık, umutsuzluk mu? Hayır!

Zedeler olarak; “Başka bir dünya mümkün” sloganını hatırlamanın belki de en uygun zamanı bugündür.

(devam edecek)

  Bu yazı 2214 defa okunmuştur.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 38 33 2 3 92 26 102 +66
2 Fenerbahçe 38 31 1 6 99 31 99 +68
3 Trabzonspor 38 21 13 4 69 50 67 +19
4 Başakşehir FK 38 18 13 7 57 43 61 +14
5 Kasımpaşa 38 16 14 8 62 65 56 -3
6 Beşiktaş 38 16 14 8 52 47 56 +5
7 Sivasspor 38 14 12 12 47 54 54 -7
8 Alanyaspor 38 12 10 16 53 50 52 +3
9 Çaykur Rizespor 38 14 16 8 48 58 50 -10
10 Antalyaspor 38 12 13 13 44 49 49 -5
11 Gaziantep FK 38 12 18 8 50 57 44 -7
12 Adana Demirspor 38 10 14 14 54 61 44 -7
13 Samsunspor 38 11 17 10 42 52 43 -10
14 Kayserispor 38 11 15 12 44 57 42 -13
15 Hatayspor 38 9 15 14 45 52 41 -7
16 Konyaspor 38 9 15 14 40 53 41 -13
17 MKE Ankaragücü 38 8 14 16 46 52 40 -6
18 Fatih Karagümrük 38 10 18 10 49 52 40 -3
19 Pendikspor 38 9 19 10 42 73 37 -31
20 İstanbulspor 38 4 27 7 27 80 16 -53
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 34 24 7 3 77 31 75 +46
2 Göztepe 34 21 6 7 60 20 70 +40
3 Sakaryaspor 34 17 8 9 50 35 60 +15
4 Bodrumspor 34 15 7 12 43 22 57 +21
5 Çorum FK 34 16 10 8 55 36 56 +19
6 Kocaelispor 34 16 11 7 48 41 55 +7
7 Boluspor 34 15 11 8 33 35 53 -2
8 Gençlerbirliği 34 13 9 12 39 33 51 +6
9 Bandırmaspor 34 13 10 11 49 32 50 +17
10 Erzurumspor FK 34 12 11 11 30 34 44 -4
11 Ümraniyespor 34 12 15 7 40 47 43 -7
12 Manisa FK 34 9 12 13 40 40 40 0
13 Keçiörengücü 34 10 14 10 34 43 40 -9
14 Adanaspor 34 11 17 6 28 45 39 -17
15 Şanlıurfaspor 34 9 14 11 32 37 38 -5
16 Tuzlaspor 34 9 14 11 35 47 38 -12
17 Altay 34 5 25 4 16 76 10 -60
18 Giresunspor 34 2 28 4 16 71 7 -55
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 36 26 5 5 83 29 83 +54
2 Van Spor FK 36 24 6 6 63 37 75 +26
3 Bucaspor 1928 36 21 5 10 54 25 73 +29
4 1461 Trabzon FK 36 21 6 9 71 39 72 +32
5 Ankaraspor 36 15 8 13 45 35 58 +10
6 Yeni Mersin İdman Yurdu 36 16 10 10 50 36 58 +14
7 Beyoğlu Yeniçarşıspor 36 15 14 7 47 38 52 +9
8 Karacabey Belediye Spor 36 13 11 12 43 37 51 +6
9 Ankara Demirspor 36 15 16 5 43 46 50 -3
10 Diyarbekir Spor 36 12 15 9 39 41 45 -2
11 Kırklarelispor 36 11 14 11 33 41 44 -8
12 Altınordu 36 10 13 13 45 39 43 +6
13 Hes İlaç Afyonspor 36 10 14 12 25 38 42 -13
14 Serik Belediyespor 36 10 16 10 29 45 40 -16
15 Nazilli Belediyespor 36 11 16 9 38 57 39 -19
16 Zonguldak Kömürspor 36 11 17 8 41 57 38 -16
17 Kırşehir Futbol SK 36 5 23 8 38 76 23 -38
18 Bursaspor 36 6 22 8 28 64 23 -36
19 Adıyaman FK 36 4 25 7 28 63 19 -35
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 28 22 2 4 67 18 70 +49
2 Aliağa Futbol A.Ş. 28 19 0 9 60 18 66 +42
3 Ayvalıkgücü Belediyespor 28 15 6 7 40 25 52 +15
4 52 Orduspor FK 28 14 7 7 40 28 49 +12
5 İnegöl Kafkas GK 28 13 7 8 37 30 47 +7
6 Edirnespor 28 13 10 5 45 28 44 +17
7 Mardin 1969 Spor 28 12 11 5 40 34 41 +6
8 K.Çekmece Sinopspor 28 10 10 8 41 31 38 +10
9 Karabük İdmanyurdu Spor 28 10 13 5 27 44 35 -17
10 Artvin Hopaspor 28 9 12 7 33 29 34 +4
11 Talasgücü Belediyespor 28 10 14 4 34 45 34 -11
12 Kırıkkalegücü FK 28 8 15 5 31 42 29 -11
13 Gümüşhanespor 28 4 14 10 25 49 22 -24
14 Malatya Arguvanspor 28 3 21 4 21 57 13 -36
15 Tarsus İdman Yurdu 28 2 22 4 20 83 10 -63
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/08/2024 Alanyaspor vs Eyüpspor
 09/08/2024 Antalyaspor vs Göztepe
 09/08/2024 Bodrum FK vs Gaziantep FK
 09/08/2024 Çaykur Rizespor vs Başakşehir FK
 09/08/2024 Fenerbahçe vs Adana Demirspor
 09/08/2024 Galatasaray vs Hatayspor
 09/08/2024 Kasımpaşa vs Konyaspor
 09/08/2024 Samsunspor vs Beşiktaş
 09/08/2024 Sivasspor vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/05/2024 Kocaelispor 0 - 2 Sakaryaspor
 11/05/2024 Erzurumspor FK 0 - 4 Eyüpspor
 11/05/2024 Boluspor 2 - 1 Çorum FK
 11/05/2024 Göztepe 1 - 1 Bodrum FK
 11/05/2024 Adanaspor 1 - 0 Bandırmaspor
 11/05/2024 Tuzlaspor 1 - 1 Gençlerbirliği
 11/05/2024 Şanlıurfaspor 2 - 0 Manisa FK
 10/05/2024 Giresunspor 1 - 2 Ümraniyespor
 10/05/2024 Keçiörengücü 1 - 1 Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/04/2024 Malatya Arguvanspor 3 - 4 Talasgücü Belediyespor
 27/04/2024 Gümüşhanespor 2 - 4 Kepezspor FAŞ
 27/04/2024 Artvin Hopaspor 0 - 1 52 Orduspor FK
 27/04/2024 Mardin 1969 Spor 4 - 2 İnegöl Kafkas GK
 27/04/2024 Tarsus İdman Yurdu 1 - 1 Karabük İdmanyurdu Spor
 27/04/2024 Ayvalıkgücü Belediyespor 1 - 0 Edirnespor
 27/04/2024 Aliağa Futbol A.Ş. 6 - 3 Kırıkkalegücü FK
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI