Bence Aleviliğin temeli sözdür yani ikrardır; yola talip olmanın şartı ise evli olup, müsahipli olmaktır.

Pir sultan hayvanı yularından, kişiyi ikrarından bağlarlar der.

Aleviliğe giriş ikrarla başlar; Alevilikte söz kutsaldır. Bunun için pişir pişir söyle sözü arasında ham bulunur derler. Söz önemlidir. Yunus’ta bunu söyler. Hatayi bir deyişinde “adama kıyan suçludur, söze kıyan katildir” diyor.

Bir kişi Aleviliğe ikrar vererek adım atar. 

Buyrukta, “Oğlan ikrarı almak”, “Kız ikrarı almak” ayrı ayrı bölümler halinde yazar.

Bir çocuk dünyaya gelip, aklı balik olunca, bu 7 yaşı ile 9 bilemedin 10 yaşları arasıdır. Aklı balik olan gence, Alevi yoluna girmeye niyet edip etmediği, sorulur; buna genellikle ikrar Cem’i denir.

Ben yola girip Alevi olmak istiyorum diye ikrar verenin beline kuşak bağlanır.

İkrar veren kişiye, seven, meyleden, meyil veren, sempati duyan manasına gelen “MUHİP” denir.

Muhip olan şahsın büyüyüp, yola talip olması için evlenip, kendisine bir yol kardeşi anlamına gelen MÜSAHİ̇P bulması gerekir.

Bunun için Muhip olan bir genç, bir hizmet görürse dede ona gülbenk okurken “Başın iki ayağın dört olsun” der; bu evlen demektir. 

Alevi inancında erke ya da kadın tek olarak ınsan olarak yarımdır, evlenince diğer yarısı ile buluşarak tam olur; yarimsin sözü buradan yarımsın sözünden gelir.

Evleyip başı iki ayağı dört olan bir çift yola girip, bir dedeye talebe - Talip olması için kendileri gibi bir çiftle kavli karar edip söz birliği yapmaları gerekir.

Evli iki çift birbirleri ile yola girmek için bir çiftle kavli karar edince, kendilerini yola girmeye hazırlayacak, daha önceden yola girmiş, bu yolun kurallarını bilen bir rehber bulurlar.

Rehber, yola girmek için nasip isteyen bu dört canı bir eğitimden geçirir. Bu eğitim tamamlanınca, bu beş kişi bir musahiplik - ikrar  Cemi toplarlar.

Bu ikrar cemine yani görgü cemine, musahip cemine, daha evvel yola girmiş olan talipler katılır.

Cem toplanınca, yola girip talip olmak isteyen dört can, rehberlerinin peşi sıra Cem evine (Cem haneye)  gelip, meydanda dedenin karşısında “Beşi bir yerde toplanırlar”.

Beşi birlik, beşi bir yerde sözü burada geçer; bunlardan dördü yola girecektir diğer bir kişi de rehberdir.

Cem’de dedelik postunda oturup, Cem’i yöneten bu dört canı yola alıp talip edecek dede, önce o dört cana sorar.

Bu yol zordur. Ataştan gömlektir, demirden leblebidir, bu yolun gereklerine uyacak mısınız, gidip bir daha düşünüp, kavilleşin diye onları dışarı salar.

O dört can, rehberlerinin öncülüğünde tekrar Cem’e (meydana) gelip, biz yola yoldaş olmak için her şeye razıyız derlerse, bu defa dede,  dönüp orada hazır olan cemaata sorar.

Canlar der, bu dört can yola girip, talip olmak istiyor, bu dört canı nasıl bilirsiniz, bunlar bu yola layık mıdırlar?

Cemaatten bir itiraz gelmez, Allah eyvallah diye bir onay gelirse, dede bu dört canın göz bağını çözüp, onları yola alarak, kendine talip - talebe eyler; yani o dört can yola kabul edilir.

Bu dört can için, bundan Sonra  yeni bir hayat başlamıştır. Bundan sonra yapacakları her davranışları ile yola karşı sorumludurlar; onlar ölüp, yeniden doğmuşlardır; buna ölmeden önce ölüp, yeniden doğmak denir.

Ölmeden önce ölüp yeniden doğanlar yol kardeşi olup, bir dedeye dedenin temsil ettiği ocağa talip olmuşlar demektir.

Yol böyledir, yol böyle der.

Bu yola giren taliplerden biri ölürse ne olur?

Sanırım soru bu. Ölen talibin eşi, erkek yada dişi demiyorum bakın ölen talibin eşi diyorum. Kendine yol kardeşi de olacak birini bulursa evlenir; yoksa benim gibi dul olarak yaşar.

Bu yol inceden incedir, bunları muhabbet cemlerinde didar didara oturup muhabbet etmek gerekir.

Aşk İle

Rıza . Kaymak köyü