Değer verilmeyecek insanların sözlerini kaale almamayı öğrendik. Çünkü kendini bilmek ve bulmak, insanı hastalıklı zihniyetlerden uzak tutan bir iç uyanıştır. Bu uyanış, dış dünyanın gürültüsünden sıyrılıp özüne dönebilenler için bir ayrıcalıktır; insanı kendine yaklaştıran, kendi hakikatiyle yüz yüze getiren bir yolculuktur.

Ego, hırs, maddiyat, çıkar, kariyer, koltuk, makam ve statü uğruna insani değerlerini yitiren kişi, her türlü ahlaki savrulmaya açık hâle gelir. Dayanışma ve paylaşım duygusundan uzaklaşıp yalnızca kendi menfaatleri doğrultusunda yükselen bir konuma erişse bile, bu yükseliş onu içten içe kendine yabancılaştırır. Zamanla Doğa Ana’ya ve kendisi dışındaki tüm yaşama karşı mesafe koyar; varlıkla kurduğu bağ kopar, anlamla arasına duvar örülür.

Nasıl ki olgunlaşmamış ham meyve yenmezse, olgunlaşmamış insanın sözü ve sohbeti de gönül dünyamızda bir karşılık bulmaz. Çünkü kendini bilen insan, varlığın birliğini idrak eder; canlı–cansız ayrımına saplanmaz. Dili, dini, ırkı, milliyeti ne olursa olsun insanı “iyilik” ölçüsüyle değerlendirir. Onun için tek ölçü vardır: İyiler iyidir. Bu bakış, ötekileştirmeyi anlamsız kılar; sevgi ve saygıyı temel besin hâline getirir.

Kendini bilen insan emeği ve insanca yaşamı yüceltir. Varlığını başkalarının varlığıyla birlikte anlamlandırır. Kâmil insan olmanın yolu, kişinin kendi özünü bilmesinden ve bu bilgiyi bir ömür boyu süren bir iç sorguyla diri tutmasından geçer. Bu, Alevi öğretisindeki “Dar’da durmak” hâlidir; insanın kendini sürekli hesaba çekmesi, nefsini terbiye etmesi ve hakikat karşısında eğilmesidir.

Bugün gelinen noktada Yunus Emre’nin sesi yüzyılları aşarak bize yeniden seslenir:
“Kendini bilmeyen ne bilsin bizi, bilenlere selam olsun.”

Bu söz, Rıza Şehri’nin bir ütopya değil, kendini bilen insanın ulaşmayı amaçladığı bir bilinç hâli olduğunu hatırlatır. Hakikate yürüyüşün yolu dışarıdan değil, içeriden başlar.

Aşk ile erenler.

Nurcan Baybars Uğur – Enver Uğur