Ebem (anneannem) okul okumamıştı; ancak bilge bir kadındı. Dil, din, ırk gözetmeksizin herkese verecek sevgisi ve şefkati vardı. Vicdanlı ve merhametliydi. Ama aynı zamanda ezilmiş bir emektar kadındı. "Kimseyi hor görmeyin, lokmanızı herkesle paylaşın. Kimseyi incitip kırmayın. Kapınıza gelene ‘aç mısın’ diye sormayın, sofranıza neyiniz varsa koyun. Dedikodu yapmayın, duyduğunuzu kendinize saklayın," derdi. Biz de ebemin yanında kimseye "aç mısın" demedik, çünkü bu büyük bir suç gibi ayıplanır, kınanırdı.

Baş bağlama şeklini kendilerine benzeten Kürt komşuları vardı, bu yüzden ebemi Kürt sanmışlardı. Ebem beyaz bir tülbent örter, alın kısmına başka bir tülbent bağlardı. Başta bu yüzden ona yakın hissetseler de sonrasında haldaş, sırdaş, bacı olmuşlardı. Çocukla çocuk olmayı da bilirdi ebem. Herkesin dilinden, halinden anlar bir hali vardı. Onu seyretmekten büyük zevk alırdım.

Bir gün evine devrimciler geldi. Ebem her zamanki gibi sofrasını kurdu. Onları yedirdi, içirdi, karınları "tokuz" deseler de bir güzel doyurdu. Ebemin sofrasından, tok da olsan lokmasını yemeden kalkmak yoktu. O gün ebemi biraz düşünceli gördüm. "Yavrum, bunların dediklerinden ben hiçbir şey anlamıyorum. Neyce konuşuyorlar?" dedi. Kürt komşularıyla bile bir şekilde anlaşan ebem, o gün şaşkınlık içindeydi. "Ebem, onlar devrimce konuşuyorlar. Lokmayı eşit paylaşalım, kimse kimseden üstün olmasın diyorlar kısaca," dedim.

O gün bugündür, kimse yazdıklarımı eline sözlük alarak okumasın düşüncesinde netleştim. Sözlüğü kenara, toplumsal ifade biçimini ön plana çıkardım. Hiç okumamış ebemden günceme geçen, en büyük dersi almış oldum böylece ve o ders hâlâ kulağımda taşıdığım küpemdir…

Devrin daim, bilgeliğin toplumsallığa ışık olsun, ebem.

Aşkı niyaz ile...

Nurcan Baybars