Nevin SEVÜK
  Güncelleme: 06-04-2023 10:06:00   06-04-2023 07:23:00

YURT DIŞINDA SEÇMEN OLMAK: SİYASAL KATILIM MI, TEMSİLİYET Mİ? HİÇBİRİ!

Başı seccadede başkanın hazzı ile sere serpe tatil yapma izni arasında sıkıştırılıp kalmak…

Biz gurbetçiler için 14 Mayıs seçim tarihi olarak tehlikeli bir tarih. Hemen sonrasında yazın, Türkiye'de tatilini geçirecek olanlar, yani biz gurbetçiler, seçim sonuçlarından bihoşnut seçmenin sokakta, özellikle yabancı plaka gördüklerinde trafikte tacizlerine maruz kalacağız: "Siz kurtardınız be, tuzunuz kuru, saldınız başımıza camışları… Kaderimizle oynamaya ne hakkınız var…"

2022 verilerine göre yurtdışında 6.5 milyonu aşkın Türkiye vatandaşı ikamet etmektedir. Bunlardan 3 milyon 286 bini, 14 Mayıs seçimleri için oy kullanabilecekler.

Seçim tahminlerine göre gerek cumhurbaşkanlığı gerek milletvekili seçimleri atbaşı gidiyor.

Muhtemelen tam katılımlı bir yurt dışı oylaması çok sarsıcı öneme sahip olacaktır. Hatta bazı kritik şehirlerde seçim aritmetiğini değiştirecek öneme…

Ki katılımın % 50.09 olduğu 2018 seçimlerinde, yurt dışı oyları İstanbul 1.Bölge dahil olmak üzere Aydın, Burdur, Çanakkale, Elazığ, Hakkari, Hatay, Mersin, Kars, Maraş ve Osmaniye'de partilerin milletvekili sayısını değiştirmiştir. Aydın'da CHP'nin kazandığı milletvekilliliği yurt dışından gelen oyların dağılması ile AKP'ye; Burdur'da İYİ Parti'den CHP'ye geçmiştir gibi…

Bir önceki seçimde %50'lerde olan yurt dışında katılımın bu seçimde çok daha yüksek olacağı bekleniyor. Bu durumda Türkiye'de yaşayan vatandaşın karşısına çıkan gurbetçiyi, "kaderimizle oynuyorsunuz" şeklindeki tacizleri, evet haklı gibi görünüyor.

Ama adil değil!

Zira adres yanlış!

1970'li yılların başında yurt dışından Selamet Partisi'ne aktarılan devasa mark miktarı, diğer partilerin de ilgisini cezbetmiş, finansal destek kapma yarışı başlamıştır. Sonraki süreç, sizin sadece paranızla ilgilenmiyoruz, fikriniz de önemli diyerek, önceleri gümrük kapılarına, ardından 2014 yılı itibariyle Türk konsolosluklarına seçim sandığı bırakmaya varmıştır.

Böylelikle yurt dışı vatandaşın sadece oy vermekten ibaret "siyasal katılımı", Türkiye'deki siyasal gidişatı doğrudan etkileme süreci (hakkı) başlamıştır.

Fakat bu katılım şimdiye kadar hiçbir zaman istenilen oranda olmadı. İlk dönem %10'un altında seyrederken, nihayet 2018 seçimlerinde %50'i bulsa da,

anavatanda %80'lerdeki katılım oranıyla karşılaştırıldığında oldukça düşük kalmaktadır.

Bunun birkaç nedenininden bahsedebiliriz. Fakat hiç kuşkusuz hepsinin temelinde, devletin keyfiyete dayalı, tek taraflı yarardan, Devlet merkezci demokrasi anlayışından ibaret yurt dışı seçim politikasının, seçmeni sandık başına gitmeye ikna etmemesidir.

Buna göre; Türkiye Cumhuriyeti devletinin yurt dışı vatandaşa tanıdığı "siyasal katılım" şartları, seçmen için gerek imkansızlıktan gerek mekandan gerek zamandan doğan zorlukları beraberinde getirmekte dolasıyla eşit değildir. Eşit olarak sağlanamamıştır, sağlanamamaktadır.

İkamet ettiği şehirde seçim sandığından yoksun olan vatandaştan, başka bir şehre gidip oy kullanması beklemektedir. Buna ek olarak bürokratik teamüller işi daha da içinden çıkılmaz bir hale sokmaktadır. Örneğin bu seçim öncesi, neden-niçin olduğu bilinmemekle birlikte kaydı silinen, yahut adres değişikliği dolayısıyla kaydı olmayan milyonlarca vatandaşın, adres beyanını internet  yoluyla yapabilecekken, sırf bunun için işlerin ağır aksak yürüdüğü, çağın çok gerisinde kalmış konsoloslukların (tecrübe ile sabittir) birkaç kez kapısını aşındırması gibi…

Bu durum ister istemez vatandaşta sandık için isteksizlik yaratmaktadır.

Bununla birlikte Türkiye’de dahi seçim sandığı güvenliği bu kadar muallakta iken, bir hafta-on gün sürecek adrese teslim sandığın ve oyun akıbetinden şüphe duymak, gurbetçiyi oy kullanmaktan alıkoyan bir başka etken.

Ve oy isteyenlerin şimdiye kadar dillerine hiç almadıkları, resmi makamların zaten gündemine alınmamış, sandığın cazibeliğini yitirmesine sebep asıl neden, yurt dışında yaşayan vatandaşın direkt muhatap alınmama meselesi…

Bir seçimin meşruiyet sebebi..

Temsiliyet hakkı…

Yurt dışındaki vatandaş ne istiyor, ne için, kimin için oy kullanıyor?

Türkiye'den oy istemeye gelenlerin vaadleri "seccade ile sahil" arasında sıkışıp kalıyor. Yaşadığımız ülkelerde başka derdimiz, vatandaşı olduğumuz devletten başka talebimiz yokmuş gibi… 

Avrupa'da seçim çalışması yürüten parti temsilcilerinden hangisinde, şu an Almanya'da gurbetçinin dört gözle beklediği yeni çalışma ve vatandaşlık yasasına dair bir çift söze rastladınız?

Türkiye’de vatandaşa ikamet adresin neresi ise, orada oy kullanabilirsin diyen Türkiye seçim anlayışı, Amerika'nın Orlando kenti seçim iradesini Ağrı'ya, Almanya'nın Hamburg kenti seçim iradesini Rize'ye yansıtmaktan beis duymuyor.

Böylelikle yurt dışı iradesi, temsiliyet olarak meclis çatısı altında ortaklaşmadan, Türkiye haritası üzerinden helyum misali dağılırken, gurbetçiyi Türkiye’de hedef haline getiriyor.

Türkiye’deki vatandaş, yurt dışında yaşayan biz 'gurbetçilerin' değil sadece seçme hakkından, karar mekanizmalarında dahi bulunma hakkımız olabileceğinden bihaber…

Yurt dışındaki seçmen ise kendisine dayatılan seçim sisteminine oy kullanmamakta karşılık veriyor (Burada siyasal İslam seçmenini ayrı tutmak gerekir.)...

Oy vermek bile problemli iken, temsiliyet de nereden çıktı diye soranlar için; İtalya'nın 5.6 milyon yurt dışı seçmenin İtalyan parlementosunda 12 milletvekili ve 6 senatör ile temsil edildiğini, Fransa'nın 2 milyona yakın yurt dışı seçmenlerinin ise parlementoda 11 milletvekili ve 90 üyelik bir Yurt dışı Fransız Meclisi temsiliyet hakkıları olduğunu hatırlatmak isterim.

-Nevin SEVÜK

 

  Bu yazı 3003 defa okunmuştur.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 26 22 1 3 55 14 69 +41
2 Fenerbahçe 26 21 1 4 68 21 67 +47
3 Trabzonspor 26 13 9 4 42 33 43 +9
4 Beşiktaş 26 13 9 4 37 31 43 +6
5 Kasımpaşa 26 11 9 6 47 48 39 -1
6 Çaykur Rizespor 26 10 10 6 28 37 36 -9
7 Antalyaspor 26 8 7 11 31 29 35 +2
8 Sivasspor 26 8 8 10 30 36 34 -6
9 Başakşehir FK 26 9 11 6 33 33 33 0
10 Adana Demirspor 26 7 8 11 39 35 32 +4
11 Kayserispor 26 9 9 8 32 36 32 -4
12 Samsunspor 26 8 12 6 30 36 30 -6
13 MKE Ankaragücü 26 6 9 11 30 32 29 -2
14 Hatayspor 26 6 9 11 32 35 29 -3
15 Alanyaspor 26 6 9 11 31 39 29 -8
16 Fatih Karagümrük 26 7 12 7 31 30 28 +1
17 Gaziantep FK 26 7 12 7 31 38 28 -7
18 Pendikspor 26 6 12 8 31 51 26 -20
19 Konyaspor 26 5 11 10 24 39 25 -15
20 İstanbulspor 26 3 17 6 20 49 12 -29
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 23 18 4 1 57 18 55 +39
2 Göztepe 23 14 5 4 39 15 46 +24
3 Kocaelispor 23 13 6 4 36 25 43 +11
4 Bodrumspor 23 12 5 6 33 15 42 +18
5 Sakaryaspor 23 11 5 7 35 25 40 +10
6 Bandırmaspor 23 10 7 6 31 20 36 +11
7 Boluspor 23 10 7 6 22 24 36 -2
8 Çorum FK 23 10 8 5 37 24 35 +13
9 Gençlerbirliği 23 8 7 8 23 24 32 -1
10 Erzurumspor FK 23 8 6 9 23 20 30 +3
11 Keçiörengücü 23 8 10 5 21 28 29 -7
12 Manisa FK 23 6 8 9 26 24 27 +2
13 Ümraniyespor 23 7 10 6 25 32 27 -7
14 Adanaspor 23 7 14 2 20 35 23 -15
15 Şanlıurfaspor 23 5 11 7 16 28 22 -12
16 Tuzlaspor 23 6 13 4 23 40 22 -17
17 Altay 23 4 16 3 11 47 12 -36
18 Giresunspor 23 2 17 4 11 45 7 -34
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 24 18 4 2 57 21 56 +36
2 Van Spor FK 25 16 4 5 40 26 53 +14
3 1461 Trabzon FK 24 14 4 6 47 22 48 +25
4 Bucaspor 1928 25 13 3 9 34 15 48 +19
5 Yeni Mersin İdman Yurdu 25 13 4 8 37 18 47 +19
6 Ankaraspor 25 12 4 9 35 22 45 +13
7 Diyarbekir Spor 25 11 8 6 29 22 39 +7
8 Ankara Demirspor 24 11 10 3 31 29 36 +2
9 Karacabey Belediye Spor 25 8 8 9 22 21 33 +1
10 Nazilli Belediyespor 25 9 10 6 30 39 30 -9
11 Hes İlaç Afyonspor 24 7 9 8 16 24 29 -8
12 Kırklarelispor 25 7 10 8 20 30 29 -10
13 Beyoğlu Yeniçarşıspor 24 8 12 4 24 28 28 -4
14 Serik Belediyespor 25 6 11 8 19 27 26 -8
15 Altınordu 24 5 11 8 26 27 23 -1
16 Kırşehir Futbol SK 25 4 15 6 24 48 18 -24
17 Zonguldak Kömürspor 24 4 13 7 22 43 16 -21
18 Adıyaman FK 25 3 17 5 17 40 14 -23
19 Bursaspor 25 3 15 7 15 43 13 -28
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 18 13 1 4 34 8 43 +26
2 Aliağa Futbol A.Ş. 19 12 0 7 33 10 43 +23
3 52 Orduspor FK 19 10 4 5 25 15 35 +10
4 Ayvalıkgücü Belediyespor 19 9 5 5 20 15 32 +5
5 İnegöl Kafkas GK 19 8 5 6 21 17 30 +4
6 K.Çekmece Sinopspor 19 8 6 5 28 18 29 +10
7 Edirnespor 18 8 6 4 28 16 28 +12
8 Artvin Hopaspor 18 7 6 5 24 16 26 +8
9 Mardin 1969 Spor 19 7 9 3 21 21 24 0
10 Karabük İdmanyurdu Spor 19 7 9 3 15 27 24 -12
11 Talasgücü Belediyespor 19 7 11 1 23 31 22 -8
12 Kırıkkalegücü FK 18 5 9 4 11 22 19 -11
13 Gümüşhanespor 19 2 9 8 11 29 14 -18
14 Malatya Arguvanspor 18 2 13 3 8 27 9 -19
15 Tarsus İdman Yurdu 19 2 14 3 12 42 9 -30
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/02/2024 Samsunspor vs Çaykur Rizespor
 24/02/2024 Kayserispor vs MKE Ankaragücü
 24/02/2024 Gaziantep FK vs Başakşehir FK
 24/02/2024 Fenerbahçe vs Kasımpaşa
 24/02/2024 Konyaspor vs Hatayspor
 25/02/2024 Sivasspor vs Pendikspor
 25/02/2024 Fatih Karagümrük vs Alanyaspor
 25/02/2024 Trabzonspor vs Adana Demirspor
 25/02/2024 İstanbulspor vs Beşiktaş
 26/02/2024 Galatasaray vs Antalyaspor
 26/02/2024 Galatasaray - Antalyaspor Galatasaray ligdeki son 14 maçında hiç kaybetmedi  Galatasaray yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/02/2024 Altay vs Giresunspor
 24/02/2024 Bandırmaspor vs Ümraniyespor
 24/02/2024 Çorum FK vs Bodrum FK
 24/02/2024 Adanaspor vs Göztepe
 25/02/2024 Boluspor vs Erzurumspor FK
 25/02/2024 Keçiörengücü vs Kocaelispor
 25/02/2024 Manisa FK vs Gençlerbirliği
 25/02/2024 Eyüpspor vs Sakaryaspor
 26/02/2024 Şanlıurfaspor vs Tuzlaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/02/2024 Bucaspor 1928 vs Ankara Demirspor
 25/02/2024 Adıyaman FK vs Beyoğlu Yeniçarşıspor
 25/02/2024 Esenler Erokspor vs Van Spor FK
 25/02/2024 Hes İlaç Afyonspor vs Diyarbekir Spor
 25/02/2024 Kırklarelispor vs Ankaraspor
 25/02/2024 Kırşehir Futbol SK vs Nazilli Belediyespor
 25/02/2024 Serik Belediyespor vs Altınordu
 25/02/2024 Zonguldak Kömürspor vs Karacabey Belediye Spor
 25/02/2024 1461 Trabzon FK vs Yeni Mersin İdman Yurdu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/02/2024 Kepezspor FAŞ vs Karabük İdmanyurdu Spor
 25/02/2024 Aliağa Futbol A.Ş. vs 52 Orduspor FK
 25/02/2024 Ayvalıkgücü Belediyespor vs Artvin Hopaspor
 25/02/2024 Edirnespor vs İnegöl Kafkas GK
 25/02/2024 Gümüşhanespor vs K.Çekmece Sinopspor
 25/02/2024 Kırıkkalegücü FK vs Talasgücü Belediyespor
 25/02/2024 Mardin 1969 Spor vs Malatya Arguvanspor
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI