ABD ve NATO, 20 yıl aranın ardından Afganistan’dan çekildi. 20 yıl önce Afganistan’a özgürlük için gidiyoruz diyen Emperyalizm, 20 yılda geride binlerce ölü, evini terk etmek zorunda kalan milyonlarca insan, binlerce sakat ve bombalarla yıkılmış bir ülke bıraktı.

Afganistan’da yönetimi ele geçiren Taliban, başkent Kabil’de düzenlediği ilk basın toplantısında diğer ülkelerle barış istediğini ve şeriat düzeni altında kadın haklarına saygı göstereceğini açıkladı.

Taliban Sözcüsü Zabibullah Mücahid, “Biz içeride ve dışarıda düşman istemiyoruz.” dedi. Kadınların işe gidip, eğitim alabileceğini belirten Taliban sözcüsü, kadınların Şeriat içinde toplumda aktif olabileceğini açıkladı.

Zabibullah Mücahit, Afgan kadınlara haklarını "İslami temelde" sağlamayı taahhüt etti ve kadınlara karşı ayrımcılık yapılmayacağını açıklıyor.

Taliban, 11 Eylül saldırıları sonrası 2001'de ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin müdahalesiyle Afganistan'da iktidardan uzaklaştırılmıştı. ABD'nin askerlerini Afganistan'dan çekme kararı alması sonrası yeniden güç kazandı ve dün başkent Kabil'de de kontrolü sağladı. Taliban'ın geri dönüşüyle, kadınların ve kız çocuklarının son 20 yılda elde ettikleri özgürlük ve kazanımlar da artık yok olduğu hepimiz biliyoruz.

Kadınlar, Taliban'ın kendi şeriat kanunları altında idam, sokak ortasında kırbaçlanma gibi sert ceza uygulamalar ile "karanlık günlere" geri dönüleceğinden emin ve bizi kurtarın diye feryat ediyor.

Diğer yandan Taliban şeriat kurallarına uydukları ve örtündükleri takdirde kadınlara "saygı göstereceğini" açıklamasının bir anlamı yok bence çünkü Şeriat’a göre kadın hakkının olmadığını çok iyi biliyoruz.

Peki Taliban öncesi ve sonrası kadınların ve kız çocuklarının toplumsal hayatta konumları nasıl değişti? 

1990'lı yıllarda Taliban'ın yönetimi altındaki ülkede kadınlar tamamen örtünmedikleri takdirde ağır cezalarla karşı karşıya kalıyorlardı.

1990'lı yıllarda Taliban'ın şeriat kanunları altında kadınlara ve ve kız çocuklarına sıkı yasaklar getirilmişti.

Afganistan'da kadınların rolüne ilişkin soruya, "Kadınların çalışabileceği ve Şeriata göre eğitim alabileceği" yanıtını veren Mücahit, "Onlar toplumumuzun çok önemli bir parçası, onlara ihtiyacımız var. Şeriata göre, toplumumuzda aktif olarak yer almaları gerekiyor." ifadesini kullanıyor. Amma şeriatı bilenler bunun ne anlama geldiğini çok iyi biliyor işte Afganistan’daki kadınların çığlıkları ve feryatları da tam bu yüzdendir.

Nedir bu İslâm’ın kadınlarla alıp veremediği? Niçin, kadının özgürlüğü fikri neredeyse varoluşsal bir travma yaratıyor?

Şeriat’a göre kadının hakları

"Her türlü motorlu vasıta kullanmanız yasak.
"Bisiklete binmeniz yasak.
"Sokaklarda  başınız açık gezmeniz yasak.
"Bir topluluk içinde konuşmanız yasak.
"Erkeklerin elini sıkmanız yasak.
"Kocanız sizi döverse şikayet etmeniz yasak.
"Siyasete girmeniz yasak
"Derneklere üye olmanız yasak

Kocanızın veya aile büyüğü erkeğin izni olmadan şunları yapamıyorsunuz:
"Seyahat etmeniz yasak
"Otelde veya kiralık bir evde tek başınıza kalmanız yasak
"Çocuğunuza istediğiniz adı vermeniz yasak.
"Çarşafınızın rengini değiştirmeniz yasak.
"Orta öğretim, lise  veya üniversitede okumanız yasak.
"Yüzünüzü göstermeniz yasak..
"Kocanızdan boşanmanız yasak.
"Sevdiğiniz kişiyle evlenmeniz yasak.
"Boşandıktan sonra çocuklarınızı görmeniz yasak..
"Sosyal toplantılarda  konuşmanız yasak.
"Kocasının ikinci bir kadınla evlenmesine itiraz etmesi yasak.

Riyâsız ibadet, kişinin doğal itkilerine olan köleliğinden giderek özgürleşmesini getirmelidir; efendi, içgüdü değil iradedir. Nefsin olumsuz sıfatları kibir, yalan, riyâ, şehvet, gadap, kıskançlık ibadetin sahiciliği karşısında etkisini yitirecek ve kişi, içinde yanan ışığın yüzüne ve davranışlarına yansımasıyla âdeta, bu aydınlanmanın yürüyen ispatı olacaktır. Bu hâlin taşıyıcısı bir erkek, kadını insan olarak görebilen; ten elbisesine değil can elbisesine bürünebilendir.

Mehmet Ali Demir