13 Mayıs 2014 tarihinde önlem alınmadığı için Soma'da 301 göz göre göre katledildiği facianın üzerinden dokuz yıl geçti. Aradan geçen süre içinde tutuklu sanıkların tamamı tahliye edilirken onları savunan Avukatlar rehin alındı halen ceza evlerinde. Anayasa Mahkemesi'nde bulunan dava dosyasından bugüne kadar adalet çıkmadı.

Manisa'nın Soma ilçesinde 13 Mayıs 2014 tarihinde yaşanan maden faciasında 301 madenci hayatını kaybetti, 162 işçi ise yaralandı. Facianın ardından Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi'nde sanıklar hakkında "olası kastla insan öldürme", "neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama", "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümü ile birlikte birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma", "taksirle birden fazla kişinin ölümü ile birlikte birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma" suçlamalarıyla dava açıldı.

Bilirkişi raporu, yangının aşırı üretime ve alınmayan güvenlik tedbirlerine bağlı olarak meydana geldiğini, madencilere acil durumlarda tahliye ilgili tatbikat yaptırılmadığını, madendeki ısınma ve oksidasyon artışlarının olması gereği gibi ölçülmediğini ortaya koydu. Raporda ayrıca, kömürün kızışmaya elverişli yapıda olması, tavan taşının oturtulmasındaki güçlük nedeniyle kömür panolarının arkalarında boşluklar oluşma ihtimali, metan sorunu ve ani gaz deşarjları gibi risklerin bilindiği, bu risklerden kaynaklı yeraltında yaşanacak herhangi bir sorunda işçilerin güvenli bir şekilde tahliyesi için yeni bir havalandırma projesi tasarlandığı, söz konusu projenin hayata geçirilmemesi nedeniyle 301 işçinin öldüğü yönünde değerlendirme yapıldı.

Yargıtay "olası kastla öldürme" suçundan cezalandırmayı bozdu.

Yerel mahkemenin kararı ardından dosya, istinaf mahkemesine gitti. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi kararın bozulmasını talep etti. Dosya, Yargıtay'a gönderildi. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, Eylül 2020'de Can Gürkan hakkında "basit taksirle insan öldürme", Ramazan Doğru, İsmail Adalı, Akın Çelik hakkında ise "bilinçli taksirle insan öldürme" ilişkin hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğuna hükmetti. Yargıtay kararında oy birliği ile "sanıkların şirketteki pozisyonları gereği ocak içerisindeki yüksek riskleri bilmelerine rağmen faaliyetlerine uzun süre devam ettiklerine" kanaat getirdi.

Bu karardan üç ay sonra Yargıtay 12. Ceza Dairesi heyetindeki beş üyenin üçü değiştirildi. Değişen heyete, eski Adalet Bakanı Kenan İpek, eski Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürü Mustafa Yapıcı ve eski HSK Genel Sekreteri Fuzuli Aydoğdu getirildi. Yeni heyet, 10 gün içerisinde sanıkların suçunu "olası kastla öldürme" suçundan "bilinçli taksirle öldürme" yönünde değiştirdi. Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Genel Müdürü Ramazan Doğru, müdür yardımcısı İsmail Adalı ve işletme müdürü Akın Çelik Yargıtay kararından sonra tahliye edildi. Şu an dosya kapsamında tutuklu sanık bulunmuyor.

Soma davasını takip eden avukatlardan Sosyal Haklar Derneği üyesi Elif Sıla Aşık, "Soma işçi katliamına tanıklık etti. Yargılama ise hukuk katliamı haline geldi. Ailelerin, Somalı işçilerin mücadelesi olmasaydı sanıklar bu kadar ceza dahi almayacaktı" diyor. Aşık'ın bu ifadeleri kullanmasındaki en önemli sebeplerden biri "olası kast" ile cezalandırılma yapılmaması. "Taksirden bahsediyorsak hatadan bahsediyoruzdur. Ancak cinayetten bahsediyorsak kasttan bahsediyoruzdur" diye açıklıyor. Elif Sıla Aşık, Can Gürkan'ın yönetim kurulunda bulunduğu şirketin tekrardan madencilik faaliyeti yapabilmesine ilişkin yasağın ortadan kaldırıldı.

Katilerin eli kolunu sallayarak gezdiği katliam davasında Soma davasını üstlenen iki avukat halen tutuklu. Kozağaçlı ve Can Atalay halen cezaevinde.

Çağdaş Hukukçular Derneği Genel Başkanı Avukat Selçuk Kozağaçlı "örgüt yöneticiliği" suçlamasıyla 2017'den bu yana tutuklu bulunurken, Gezi davası kapsamında yargılanan Sosyal Haklar Derneği üyesi avukat Can Atalay da 25 Nisan'da "cebir ve şiddet kullanarak hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım etme" suçundan tutuklanmıştı.

Yani katledenler ödülendirilken onların haklarını savunanlar cezaevinde.