Recep Tayyip Erdoğan’ın 2003 yılında başbakanlık koltuğuna oturmasıyla başlayan ve 2014’te cumhurbaşkanı olarak devam eden yönetimi, Türkiye’nin siyasi, sosyal ve hukuki yapısında köklü değişikliklere yol açtı. 21 yıllık bu süreçte, insan hakları ihlalleri, baskılar ve hak gasplarıyla anılan Erdoğan'dan bugün demokrasi, iyileşme ve normalleşme beklemek, ne yazık ki, sadece bir hayal olarak değerlendirilebilir.

Erdoğan yönetiminde, demokratik kurumların zayıflaması ve hukukun üstünlüğünün erozyona uğraması belirgin hale geldi. Yargı bağımsızlığının kaybolması, siyasi baskılar ve muhalif seslerin susturulması, demokratik değerlerin ciddi şekilde aşındığını gösteriyor. Yargı organlarının hükümetin kontrolüne girmesi, adaletin tarafsız ve bağımsız bir şekilde işlemesini engelledi. Bu durum, hukukun üstünlüğü ilkesine olan güveni sarstı ve adil yargılanma hakkını tehlikeye attı.

Erdoğan döneminde medya özgürlüğü ciddi şekilde kısıtlandı. Türkiye, Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde alt sıralarda yer alıyor ve birçok gazeteci, eleştirel haberler nedeniyle tutuklanmış durumda. Medya kuruluşlarının büyük bir kısmı hükümet yanlısı grupların kontrolüne geçti, bu da halkın doğru ve tarafsız bilgiye erişimini zorlaştırdı. İfade özgürlüğünün sınırlanması, toplumda otosansürü yaygınlaştırdı ve eleştirel düşüncenin önünü kesti.

Erdoğan yönetiminde, siyasi muhaliflere ve sivil toplum kuruluşlarına yönelik baskılar arttı. 2016 yılındaki darbe girişiminin ardından ilan edilen olağanüstü hal (OHAL) döneminde, binlerce kişi görevden alındı, tutuklandı veya yargılandı. Bu süreçte, terörle mücadele bahanesiyle pek çok akademisyen, yazar ve aktivist gözaltına alındı veya mahkum edildi. Bu baskılar, demokratik muhalefeti zayıflatmayı ve toplumsal direnci kırmayı amaçladı.

Erdoğan yönetiminde halkın iradesine yönelik müdahaleler, özellikle kayyum atamalarıyla kendini gösterdi. Son olarak, Demokratik Bölgeler Partisi’ne (HDP) atanan kayyumlar, halkın seçtiği yerel yöneticilerin görevden alınarak yerlerine hükümet tarafından atanan kişilerin getirilmesini içeriyor. Bu durum, demokratik seçimlerin ve halkın iradesinin yok sayılması anlamına gelmektedir. Kayyum uygulamaları, yerel yönetimlerin demokratik işleyişini sekteye uğratmakta ve halkın yönetime olan güvenini zedelemektedir.

Erdoğan yönetimi, üniversitelerde de ciddi değişikliklere yol açtı. Akademik özgürlüğün kısıtlanması, üniversitelerin özerkliğinin zedelenmesi ve bilimsel araştırmalara yönelik baskılar, Türkiye’de yükseköğretim kurumlarının gerilemesine neden oldu. Ayrıca, eğitim kurumlarında din temelli müfredatın yaygınlaştırılması, laik eğitim sistemine zarar verdi ve bilimsel eğitimin kalitesini düşürdü. Üniversitelerde atanan rektörler genellikle hükümet yanlısı kişiler arasından seçilmekte, bu da akademik özgürlüğün daha da kısıtlanmasına yol açmaktadır.

Erdoğan’ın yönetim tarzı, otoriterleşme eğilimini pekiştirdi ve demokratik değerlerin zayıflamasına yol açtı. Bu koşullar altında, Erdoğan'dan normalleşme ve demokratikleşme beklemek, mevcut gerçeklikler ışığında oldukça iyimser bir yaklaşım olarak görülmektedir. Erdoğan’ın yönetim tarzında köklü bir değişiklik olmadan, Türkiye’nin demokratik bir yapıya kavuşması zor görünmektedir.

Türkiye’nin demokratikleşme ve normalleşme sürecine girmesi, mevcut yönetim anlayışının köklü bir şekilde değişmesini gerektirir. Hukukun üstünlüğünün yeniden tesis edilmesi, yargı bağımsızlığının sağlanması, medya özgürlüğünün korunması ve ifade özgürlüğüne saygı gösterilmesi, bu sürecin temel taşlarıdır. Ancak, Erdoğan’ın bu yönde adımlar atacağına dair somut işaretler bulunmamaktadır.

21 yıllık Erdoğan yönetiminde yaşanan insan hakları ihlalleri, baskılar ve hak gaspları, Türkiye’nin demokratikleşme ve normalleşme sürecinin önündeki en büyük engellerden biridir. Erdoğan’dan demokrasi ve iyileşme beklemek, mevcut koşullar ve geçmiş deneyimler göz önüne alındığında, sadece bir hayal olarak kalmaktadır. Türkiye’nin demokratik bir geleceğe adım atabilmesi için köklü bir yönetim değişikliği ve demokratik reformlar şarttır. Ancak, bu reformların gerçekleşmesi için yalnızca siyasi irade değil, aynı zamanda toplumun geniş kesimlerinin desteği ve aktif katılımı gerekmektedir.

Mehmet Ali Demir