Mehmet Ali DEMİR

Demirtaş’tan Yeni Sürece Örtülü Eleştiri Mi? Mektuptaki MGK, Adalet ve İrade Mesajları

Mehmet Ali DEMİR
  06-09-2026 17:24:00

Selahattin Demirtaş’ın Selçuk Mızraklı’nın tahliyesi üzerine kaleme aldığı mektup, ilk bakışta iki hücre arkadaşının vedası gibi görünüyor. Ancak satır aralarında yeni barış sürecine, devletin güvenlikçi yaklaşımına ve adalet sistemindeki eşitsizliklere yöneltilmiş güçlü mesajlar bulunuyor.

Selahattin Demirtaş’ın mektubunda bir hapishane hücresi, küçük bir televizyon ve masanın üzerinde duran bulmaca var. Selçuk Mızraklı, yaklaşık yedi yılın ardından tahliyesine günler kala bulmacayı çözmeye çalışıyor.

Bulmacada aranan kelimeler ise sıradan değil: Kardeşlik, adalet, özgürlük ve irade.

Demirtaş, bu dört kavram üzerinden hem Mızraklı’nın yaşadıklarını anlatıyor hem de Türkiye’de yeniden tartışılan barış sürecine ilişkin kuşkularını dile getiriyor. Bunu doğrudan siyasi bir açıklamayla değil, edebî göndermeler ve ironilerle yapıyor.

Mektubun en önemli cümlesi belki de “kardeşlik” kelimesine verilen tanımdır:

“MGK kararıyla yürürlüğe gireceği zannedilen, yıpratılmış, örselenmiş, içi boşaltılmış kolektif duygu durumu.”

Bu cümle, yeni sürece yönelik açık bir itiraz içeriyor. Demirtaş, kardeşliğin Millî Güvenlik Kurulu kararlarıyla kurulamayacağını söylüyor. Toplumsal barışın güvenlik bürokrasisinin hazırladığı bir planla, yukarıdan aşağıya verilen talimatlarla veya yalnızca devletin ihtiyaçlarına göre şekillenen bir takvimle oluşturulamayacağını ima ediyor.

Çünkü kardeşlik bir kararname değildir. İnsanların eşit yurttaşlar olarak yaşayabildiği, kendilerini güvende hissettiği ve hukukun herkese aynı biçimde uygulandığı bir düzenin sonucudur.

Demirtaş’ın itirazı barış fikrine değil, barışın yöntemine yöneliktir.

Geç Olsa Bile Gelmeyen Adalet

Bulmacadaki ikinci önemli kelime “adalet”tir.

Demirtaş, adaleti “Geç olsa bile gelmeyen, MGK kararıyla gelebileceği zannedilen insan onurunun mütemmim cüzü” sözleriyle tarif ediyor.

Burada yalnızca geciken bir adaletten söz edilmiyor. Demirtaş, “geç de olsa gelen adalet” şeklindeki yaygın teselli cümlesini tersine çevirerek hiç gelmeyen bir adalete dikkat çekiyor.

Selçuk Mızraklı’nın durumu bu eleştirinin merkezinde bulunuyor. Seçilmiş bir belediye eş başkanı olarak yalnızca dört ay görev yapan Mızraklı, görevden alınmasının ardından yaklaşık yedi yıl cezaevinde kaldı. Şimdi herhangi bir yeni hukuki veya siyasi düzenleme sayesinde değil, cezasını tamamladığı için tahliye ediliyor.

Demirtaş’ın “kardeşlik henüz ona uğramadan tahliye olacak” cümlesi tam olarak bunu anlatıyor.

Barıştan ve kardeşlikten söz edilen bir dönemde Mızraklı’ya ulaşan şey kardeşlik değil, cezasının bitiş tarihi oluyor. Başka bir ifadeyle tahliye, yeni sürecin yarattığı bir sonuç olarak değil, sürecin henüz somut bir karşılık üretmediğinin göstergesi olarak sunuluyor.

Bir Televizyon Ekranında İki Ayrı Adalet

Mektubun en sert bölümü, Melih Gökçek’in televizyonda görünmesiyle başlıyor.

Bir tarafta dört ay belediye başkanlığı yaptıktan sonra görevden alınan ve yedi yıl cezaevinde kalan Selçuk Mızraklı var. Diğer tarafta Ankara’yı 25 yıl yöneten, hakkında çok sayıda iddia gündeme gelen ve ifade verdikten sonra adliyeden elini kolunu sallayarak çıkan Melih Gökçek bulunuyor.

Demirtaş’ın kurduğu bu karşılaştırma tesadüf değil.

Mızraklı hapishane hücresinde tahliye gününü beklerken Gökçek’in adliyeye sakız çiğneyerek girmesi, adalet sistemindeki eşitsizliğin sembolüne dönüştürülüyor.

Demirtaş, Mızraklı’ya “Keramet sakızda mı acaba, sen bir defa bile sıçrayamadın Hoca” diye soruyor. Mızraklı’nın verdiği aktarılan cevap ise mektubun en çarpıcı cümlelerinden biri:

“O çiğnediği sakız değil, insanlık onuru. Ben bir defa bile çiğnemedim, çiğnetmedim de.”

Bu sözlerle cezaevinde kalmak bir yenilgi olmaktan çıkarılıyor. Mızraklı’nın yaşadıkları, bedeli ağır olsa da onurunu ve siyasi duruşunu koruma mücadelesi olarak anlatılıyor.

Aynı zamanda adaletin kişilerin siyasi konumlarına ve iktidarla ilişkilerine göre farklı işlediği yönünde sert bir eleştiri yapılıyor.

Özgürlük İçeriden Dışarıya

Bulmacadaki “özgürlük” kelimesi için Demirtaş’ın verdiği ipucu kısa fakat güçlüdür:

“İçeriden dışarıya sekiz harfli.”

Bu ifade yalnızca Mızraklı’nın cezaevinden çıkışına işaret etmiyor. Özgürlüğün devlet tarafından sunulan bir lütuf olmadığı, içeriden dışarıya doğru büyüyen bir hak ve mücadele olduğu mesajını da taşıyor.

Mızraklı’nın tahliyesi, bir kapının açılmasından daha fazlasıdır. Demirtaş açısından dışarı çıkan yalnızca bir insan değil; yıllar boyunca içeride tutulmuş bir siyasi irade, toplumsal hafıza ve adalet talebidir.

Ancak mektup, dışarı çıkmanın tek başına özgürlük için yeterli olmadığını da düşündürüyor. Seçilmişlerin görevden alındığı, yerlerine kayyum atandığı ve hukuki eşitsizliklerin sürdüğü bir ortamda hapishane kapısının açılması, özgürlüğün tamamlandığı anlamına gelmiyor.

Sorusu Olmayan Kelime: İrade

Mektubun son kelimesi “irade”dir.

Demirtaş, “Sorusu neymiş?” diye sorduğunda Mızraklı şu yanıtı veriyor:

“Bunun sorusu yok. Sadece cevabı var.”

Bu cümle, mektubun bütün siyasi mesajını özetliyor.

Barış için irade gerekir. Adalet için irade gerekir. Seçmenin tercihine saygı göstermek, kayyum politikasını sona erdirmek ve demokratik siyasetin önünü açmak için irade gerekir.

İrade aynı zamanda Kürt siyasetinin kendi sözünü söyleme ve geleceği hakkında karar verme talebidir. Demirtaş’ın anlatımında bu irade, MGK kararlarıyla oluşturulabilecek veya devlet tarafından sınırları çizilebilecek bir şey değildir.

Sorusu yoktur; çünkü hangi adımın atılması gerektiği zaten bilinmektedir. Eksik olan cevap değil, o cevabı hayata geçirecek siyasi cesarettir.

Barışa Değil, Güvenlikçi Sürece Eleştiri

Demirtaş’ın mektubunu yeni barış sürecinin bütünüyle reddedilmesi şeklinde okumak doğru olmaz. Metinde kardeşlik, adalet ve özgürlük talebi güçlü biçimde korunuyor.

Eleştirilen şey barışın kendisi değil; barışın güvenlik bürokrasisinin kontrolünde, hukuki adımlardan yoksun ve toplumun iradesini dışarıda bırakan bir süreç hâline gelme ihtimalidir.

Mektubun verdiği mesaj açıktır:

Kardeşlik MGK kararıyla kurulamaz. Adalet güvenlik politikalarının içinden kendiliğinden çıkmaz. Özgürlük bir iktidar lütfu değildir. Barış ise ancak eşitlik, hukuk ve demokratik iradeyle kalıcı hâle gelebilir.

Selçuk Mızraklı cezaevinden çıkıyor. Fakat Demirtaş’ın mektubunda asıl sorulan, hapishane kapısının açılıp açılmayacağı değil.

Türkiye’nin yıllardır çözülemeyen kardeşlik, adalet ve özgürlük bulmacasını çözebilecek bir siyasi iradenin bulunup bulunmadığıdır.

Mehmet Ali Demir

 

  Bu yazı 566 defa okunmuştur.

  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP

Bu Yazı'ya ilk yorum yapan siz olun.

  FACEBOOK YORUM

Yorum

  YAZARIN DİĞER YAZILARI

☁️
--°

  BİZİ TAKİP EDİN

  • ÇOK OKUNANLAR

      SON YORUMLAR

    PUAN DURUMU

    # Takım O G B M A Y AV P
    1Galatasaray11911--1228
    2Trabzonspor11812--1825
    3Amed11722--1323
    4Beşiktaş11713--1122
    5Kasımpaşa11551--620
    6Fenerbahçe11614--1919
    7Kocaelispor11614--419
    8Başakşehir11524--217
    9Çorum FK11515--016
    10Göztepe11434--315
    11Rizespor11425---314
    12Erzurumspor FK11425---714
    13Alanyaspor11335---912
    14Gençlerbirliği S.K.11326---911
    15Konyaspor11227---88
    16Gaziantep FK11227---108
    17Samsunspor11218---157
    18Eyüpspor111010---273
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    21 Kasım, CumartesiGençlerbirliği S.K.13:30Gaziantep FK
    21 Kasım, CumartesiGalatasaray16:00Samsunspor
    21 Kasım, CumartesiAmed16:00Rizespor
    21 Kasım, CumartesiKocaelispor19:00Fenerbahçe
    22 Kasım, PazarErzurumspor FK13:30Göztepe
    22 Kasım, PazarKonyaspor16:00Beşiktaş
    22 Kasım, PazarKasımpaşa16:00Alanyaspor
    22 Kasım, PazarTrabzonspor19:00Eyüpspor
    23 Kasım, PazartesiBaşakşehir20:00Çorum FK
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Bursaspor141022--1832
    2Kayserispor14932--2230
    3Iğdır FK14842--828
    4Mardin 196914743--625
    5Batman Petrolspor14734--324
    6Keçiörengücü14653--823
    7Bodrum FK14563--521
    8Antalyaspor14626---120
    9Fatih Karagümrük14545--419
    10Esenler Erokspor14464--218
    11Muğlaspor14464---718
    12Ümraniyespor13454--417
    13Sarıyer14455---417
    14Vanspor FK14536---616
    15Bandırmaspor14356--014
    16Pendikspor14356---1014
    17Manisa F.K.14347---313
    18Sivasspor14275---613
    19İstanbulspor142210---218
    20Boluspor131111---224
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    BugünIğdır FK20:00Ümraniyespor
    21 Kasım, Cumartesiİstanbulspor13:30Keçiörengücü
    21 Kasım, CumartesiMardin 196913:30Bandırmaspor
    21 Kasım, CumartesiKayserispor16:00Sarıyer
    21 Kasım, CumartesiFatih Karagümrük19:00Boluspor
    22 Kasım, PazarBatman Petrolspor13:30Muğlaspor
    22 Kasım, PazarManisa F.K.16:00Pendikspor
    22 Kasım, PazarEsenler Erokspor16:00Antalyaspor
    22 Kasım, PazarBursaspor19:00Sivasspor
    23 Kasım, PazartesiBodrum FK20:00Vanspor FK
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Muş Sport Klübü12921--2129
    2Elazığspor12831--2127
    3Güzide Gebzespor12831--927
    4Aliağa FAŞ12822--726
    5Şanlıurfaspor12732--1424
    6İnegöl Kafkas Gençlik12723--723
    7Çorluspor 194712633--621
    8Erbaaspor12525--417
    9Sebat Gençlikspor12435--715
    1068 Aksaray Belediyespor12435--415
    11Isparta 32 Spor12435---115
    12Menemen FK12435---315
    13Ankaraspor12417---513
    14Somaspor12336---812
    15Kastamonuspor12228---305
    16Arnavutköy Belediyespor121110---171
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    22 Kasım, PazarAnkaraspor13:00Çorluspor 1947
    22 Kasım, PazarAdana Demirspor13:00Aliağa FAŞ
    22 Kasım, PazarKastamonuspor13:00Erbaaspor
    68 Aksaray BelediyesporMuş Sport Klübü13:00Hatayspor
    68 Aksaray BelediyesporSomaspor13:00Elazığspor
    68 Aksaray BelediyesporSebat Gençlikspor13:00Güzide Gebzespor
    68 Aksaray BelediyesporMenemen FK15:00Şanlıurfaspor
    68 Aksaray Belediyesporİnegöl Kafkas Gençlik15:00Arnavutköy Belediyespor
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Yeşilyurt Belediyespor12930--3630
    2Talasgücü Belediyespor12921--1729
    3Karaköprü Belediyespor12822--1726
    4Mazıdağı Fosfatspor12741--1525
    5Niğde Belediyesispor12813--1025
    6Kırşehir Belediyespor12732--1724
    7Bitlis Özgüzelderespor12723--1223
    8Yeni Mersin Idmanyurdu11704--621
    9Kırıkkale Büyük Anadolu11623--720
    10Osmaniyespor12615--319
    11Adana Adaletgucu12417---613
    12Ağrı 197012327---811
    13Diyarbekirspor12318---410
    14Yozgat Bld Bozokspor12237---209
    15Silifke Belediyespor12228---138
    16Karaman FK11209---276
    17Adanaspor121110---294
    18Yeni Malatyaspor110011---330
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    21 Kasım, CumartesiAdana Adaletgucu13:00Mazıdağı Fosfatspor
    22 Kasım, PazarYeni Malatyaspor13:00Adanaspor
    22 Kasım, PazarKırşehir Belediyespor13:00Yeni Mersin Idmanyurdu
    22 Kasım, PazarAğrı 197013:00Yozgat Bld Bozokspor
    22 Kasım, PazarBitlis Özgüzelderespor13:00Osmaniyespor
    22 Kasım, PazarKaraman FK13:00Diyarbekirspor
    22 Kasım, PazarKaraköprü Belediyespor13:00Yeşilyurt Belediyespor
    22 Kasım, PazarSilifke Belediyespor13:00Kırıkkale Büyük Anadolu
    22 Kasım, PazarNiğde Belediyesispor15:30Talasgücü Belediyespor
    Son güncelleme: 20.11.2026 23:47:59