Mehmet Ali DEMİR

BİRLİK, FARKLILIKLARLA ORTAK MÜCADELEDİR

Mehmet Ali DEMİR
  13-09-2026 09:07:00

Bir toplumsal inanç ve kültür geleneğinin varlığını sürdürmesi, yalnızca geçmişini hatırlamasına değil, o geçmişi geleceğe taşıyabilecek kolektif bir irade üretebilmesine bağlıdır. Bugün Kızılbaş-Alevi toplumu açısından temel sorunlardan biri tam da burada ortaya çıkmaktadır: İnsanlar konuşuyor, tartışıyor, gruplar oluşturuyor ve kaygılarını paylaşıyor; fakat bütün bu hareketlilik ortak bir toplumsal güce dönüşmekte zorlanıyor.

WhatsApp ve diğer sosyal medya mecralarında çok sayıda Alevi grubu kurulması bunun küçük fakat anlamlı bir örneğidir. Aynı insanların farklı gruplarda aynı meseleleri tartışması ilk bakışta büyük bir hareketlilik görüntüsü yaratmaktadır. Ancak iletişim yoğunluğu ile örgütlü toplumsal güç aynı şey değildir.

Onlarca WhatsApp grubunun bulunması, onlarca örgütlü mücadele alanının bulunduğu anlamına gelmez. Bir toplum sürekli konuşabilir fakat buna rağmen siyasal ve kültürel bakımdan güç kaybedebilir.

Buradaki mesele bu gruplarda emek veren insanları küçümsemek değildir. Aksine insanların Yol için kaygılanması, düşüncelerini paylaşması ve birbirlerini bulması değerlidir. Fakat araç ile amaç birbirine karıştırılmamalıdır. Sosyal medya bir iletişim aracıdır; örgütlenmenin kendisi değildir. Tartışma düşünce üretebilir, fakat düşünce ortak iradeye, ortak irade örgütlü eyleme dönüşmediği sürece toplumsal gerçekliği değiştirme kapasitesi sınırlı kalır.

Bugünkü parçalanmışlığı anlatmak için Don Kişot benzetmesi anlamlıdır. Herkes kendi alanında kılıcını çekmiş, kendi yel değirmenine karşı savaşıyor. Her grup kendi mücadelesini merkeze koyuyor; herkes kendi doğrusunun Yol'u kurtaracağına inanıyor.

Fakat asıl soru şudur:

Biz birbirimizle aynı fikirde miyiz değil, Kızılbaş-Alevi Yolunu gelecek kuşaklara taşıyabilecek ortak bir güç yaratabiliyor muyuz?

Bir toplumsal hareketin başarısı yalnızca haklı olmasına bağlı değildir. Örgütlenme kapasitesine, kuşaklar arasında bilgi aktarabilmesine, ortak hedefler belirleyebilmesine ve gerektiğinde farklılıklarını ikinci plana bırakarak birlikte hareket edebilmesine bağlıdır.

Burada ciddi bir tehlike vardır: örgütsel çoğalma, örgütlü güçlenme sanılabilir.

Yirmi ayrı yapıda aynı birkaç yüz insanın bulunması, yirmi kat daha güçlü olduğumuz anlamına gelmez. Tam tersine ortak enerji yirmi ayrı merkeze dağılıyorsa parçalanma yaratabilir.

Kızılbaş-Alevi Yolunun karşı karşıya bulunduğu mesele yalnızca açık devlet politikaları değildir. Devlet kurumlarının Aleviliği belirli bir tanıma ve kurumsal çerçeveye yerleştirme girişimleri elbette eleştirel biçimde incelenmelidir. Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı gibi yapılanmaların Yol üzerindeki uzun vadeli etkileri de bu nedenle ciddi biçimde tartışılmalıdır.

Fakat daha zor olan, içeriden gerçekleşen çözülmeyi görebilmektir.

Bir kültür yalnız yasaklandığında ölmez. Bazen konuşulmaya devam ederken de içi boşalabilir.

Deyişler söylenebilir, cemler yapılabilir, kurumların tabelalarında Alevilik yazabilir. Fakat Yol'un felsefesi, tarihsel hafızası, toplumsal adalet anlayışı, rızalık düşüncesi, insan ve doğa kavrayışı yeni kuşaklara aktarılmıyorsa biçim yaşamaya devam ederken öz gerileyebilir.

Bu nedenle asimilasyon yalnızca dışarıdan uygulanan bir baskı değildir. Toplumun kendi hafızasını yeni kuşaklara aktaramaması da kültürel çözülmenin bir biçimidir.

Türkiye'de olduğu kadar Avrupa diasporasında da asıl soru budur: Otuz yıl sonra Kızılbaş-Alevilik yalnızca insanların aile kökenlerini anlatırken kullandıkları bir kimlik mi olacak, yoksa yaşayan bir Yol olarak varlığını sürdürecek mi?

Bu noktada Türkiye sosyalist hareketinin tarihsel deneyimi öğreticidir.

1970'lerde Türkiye'de işçi hareketi, sendikalar, öğrenciler ve sosyalist örgütler önemli bir toplumsal güç oluşturmuştu. Fabrikalardan üniversitelere, mahallelerden sendikalara kadar geniş bir siyasal hareketlilik vardı. Fakat aynı zamanda sol kendi içinde çok sayıda örgüte, çizgiye ve fraksiyona bölünmüştü. Yaklaşan askeri müdahaleye karşı ortak bir savunma geliştirilememesi de 12 Eylül yenilgisini ağırlaştıran etkenlerden biri oldu.

12 Eylül geldiğinde devletin örgütlü gücü karşısında bu parçalanmış yapıların ne kadar kırılgan olduğu ortaya çıktı. Darbe yalnız örgütleri dağıtmadı; örgütsel hafızayı, sendikal yapıları ve kuşaklar arasındaki siyasal aktarımı da parçaladı.

Buradan çıkarılması gereken ders “geçmişte mücadele etmek yanlıştı” değildir.

Tam tersine ders şudur:

Haklı olmak yetmez. Çok olmak da yetmez. Tarihin belirli anlarında birleşik hareket edemeyen toplumsal güçler, kendilerinden daha örgütlü güçler karşısında yenilebilirler.

Bugün solun bazı kesimlerinde hala görülebilen “benim örgütüm”, “benim çizgim”, “benim devrim anlayışım” rekabetinin benzerini Alevi örgütlenmesinde yeniden üretmek büyük bir tarihsel hata olacaktır.

Bugünün dünyasında mücadele biçimleri de değişmiştir. Bir toplumu asimile etmek için yalnızca onun Cemevinikapatmak gerekmez. Eğitim sistemi, medya, kültür endüstrisi, dijital platformlar, ekonomik ilişkiler ve gündelik hayat insanları kendi tarihsel hafızalarından uzaklaştırabilir.

Dolayısıyla Kızılbaş-Alevi toplumunun vereceği mücadele de yalnızca geçmişin örgütlenme biçimlerini tekrar ederek yürütülemez.

Gençlerin neden uzaklaştığını araştırmak; çocuklara Yol'un hangi yöntemlerle aktarılacağını tartışmak; akademik ve tarihsel çalışmalar üretmek; arşivler oluşturmak; dijital kültür alanında var olmak; kadınların ve gençlerin karar mekanizmalarında gerçek ağırlık kazanmasını sağlamak; Türkiye ile Avrupa'daki kurumlar arasında kalıcı ağlar oluşturmak gerekir.

Ve en önemlisi, ortak tehditler karşısında ortak hareket edebilecek bir irade yaratılmalıdır.

Bunun için herkesin aynı düşünmesi gerekmez.

Birlik, farklılıkların ortadan kaldırılması değildir. Birlik, farklılıkların üzerinde ortak yaşamsal meselelerde beraber davranabilecek bir zemin kurulmasıdır.

Mesele yeni bir grup kurmak değildir

Bugün ihtiyaç duyulan şey yirmi birinci WhatsApp grubu değildir.

Yeni bir başkan, yeni bir tabela veya yeni bir küçük çevre de değildir.

Asıl ihtiyaç, mevcut kurumların, bağımsız insanların, araştırmacıların, Yol hizmetini sürdürenlerin, kadınların ve özellikle genç kuşakların ortak meseleler etrafında birbirleriyle konuşabilecekleri demokratik ve bağımsız bir ortak zemin yaratmaktır.

Burada amaç bütün Alevileri tek bir örgüte sokmak olmamalıdır. Böyle bir düşünce hem gerçekçi değildir hem de Aleviliğin çoğulcu tarihsel yapısına ters düşebilir.

Ama bazı temel konularda ortaklaşmak mümkündür:

Kızılbaş-Alevi Yolunun bağımsızlığının korunması, asimilasyona karşı mücadele, tarihsel hafızanın belgelenmesi, çocuklara ve gençlere aktarım, cemevlerinin geleceği, inanç özgürlüğü, kültürel mirasın korunması ve Yol'un devlet ya da başka güç merkezlerinin ihtiyaçlarına göre yeniden tanımlanmasına karşı ortak demokratik tutum.

Burada ölçü çok basittir:

Kaç grubumuz olduğu değil, kaç insanı geleceğe taşıyabildiğimiz önemlidir.

Kaç başkanımız olduğu değil, kaç gencin Yol'u anlayarak ve sorgulayarak sahiplendiği önemlidir.

Kaç WhatsApp mesajı yazdığımız değil, toplumsal gerçeklik üzerinde ne değiştirdiğimiz önemlidir.

Kızılbaş-Aleviliğin karşı karşıya bulunduğu asıl tehlike yalnızca dışarıdan gelen baskı değildir. Daha sessiz fakat belki daha kalıcı tehlike; parçalanma, yaşlanan örgütsel yapı, genç kuşaklarla bağın zayıflaması, kurumsal rekabet ve tartışmayı mücadele sanma alışkanlığıdır.

Tarih bize bir şeyi tekrar tekrar göstermiştir: Dağınık öfke güç değildir. Örgütlenmiş ortak irade güçtür.

Bu nedenle bugün yapılması gereken birbirimize yeni sınırlar çizmek değil, ortak zemini büyütmektir.

Sosyal medyada birbirimize devrim anlatmak yerine gerçek hayatta birbirimizin elini tutabilmeliyiz. Kimin daha haklı olduğunu kanıtlamaya harcadığımız enerjiyi Yol'un yarın var olup olmayacağı sorusuna yöneltmeliyiz.

Çünkü mesele artık herhangi bir kurumun, grubun veya kişinin kazanması değildir.

Mesele Yol'un yaşamasıdır.

Ve bunun için çağrı açıktır:

Ortaya çıkın. Konuşun ama konuşmakla yetinmeyin. Eleştirin ama yalnız eleştirmeyin. Örgütlenin ama birbirinize karşı değil, ortak geleceğiniz için örgütlenin. Birleşin; aynılaşarak değil, farklılıklarınızla ortak mücadelede birleşin.

Çünkü tarih bazen toplumlara uzun süre fırsat verir.

Ama hiçbir tarihsel fırsat sonsuz değildir.

Mehmet Ali Demir

  Bu yazı 1478 defa okunmuştur.

  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP

Bu Yazı'ya ilk yorum yapan siz olun.

  FACEBOOK YORUM

Yorum

  YAZARIN DİĞER YAZILARI

☁️
--°

  BİZİ TAKİP EDİN

  • ÇOK OKUNANLAR

      SON YORUMLAR

    PUAN DURUMU

    # Takım O G B M A Y AV P
    1Galatasaray11911--1228
    2Trabzonspor11812--1825
    3Amed11722--1323
    4Beşiktaş11713--1122
    5Kasımpaşa11551--620
    6Fenerbahçe11614--1919
    7Kocaelispor11614--419
    8Başakşehir11524--217
    9Çorum FK11515--016
    10Göztepe11434--315
    11Rizespor11425---314
    12Erzurumspor FK11425---714
    13Alanyaspor11335---912
    14Gençlerbirliği S.K.11326---911
    15Konyaspor11227---88
    16Gaziantep FK11227---108
    17Samsunspor11218---157
    18Eyüpspor111010---273
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    21 Kasım, CumartesiGençlerbirliği S.K.13:30Gaziantep FK
    21 Kasım, CumartesiGalatasaray16:00Samsunspor
    21 Kasım, CumartesiAmed16:00Rizespor
    21 Kasım, CumartesiKocaelispor19:00Fenerbahçe
    22 Kasım, PazarErzurumspor FK13:30Göztepe
    22 Kasım, PazarKonyaspor16:00Beşiktaş
    22 Kasım, PazarKasımpaşa16:00Alanyaspor
    22 Kasım, PazarTrabzonspor19:00Eyüpspor
    23 Kasım, PazartesiBaşakşehir20:00Çorum FK
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Bursaspor141022--1832
    2Kayserispor14932--2230
    3Iğdır FK14842--828
    4Mardin 196914743--625
    5Batman Petrolspor14734--324
    6Keçiörengücü14653--823
    7Bodrum FK14563--521
    8Antalyaspor14626---120
    9Fatih Karagümrük14545--419
    10Esenler Erokspor14464--218
    11Muğlaspor14464---718
    12Ümraniyespor13454--417
    13Sarıyer14455---417
    14Vanspor FK14536---616
    15Bandırmaspor14356--014
    16Pendikspor14356---1014
    17Manisa F.K.14347---313
    18Sivasspor14275---613
    19İstanbulspor142210---218
    20Boluspor131111---224
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    BugünIğdır FK20:00Ümraniyespor
    21 Kasım, Cumartesiİstanbulspor13:30Keçiörengücü
    21 Kasım, CumartesiMardin 196913:30Bandırmaspor
    21 Kasım, CumartesiKayserispor16:00Sarıyer
    21 Kasım, CumartesiFatih Karagümrük19:00Boluspor
    22 Kasım, PazarBatman Petrolspor13:30Muğlaspor
    22 Kasım, PazarManisa F.K.16:00Pendikspor
    22 Kasım, PazarEsenler Erokspor16:00Antalyaspor
    22 Kasım, PazarBursaspor19:00Sivasspor
    23 Kasım, PazartesiBodrum FK20:00Vanspor FK
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Muş Sport Klübü12921--2129
    2Elazığspor12831--2127
    3Güzide Gebzespor12831--927
    4Aliağa FAŞ12822--726
    5Şanlıurfaspor12732--1424
    6İnegöl Kafkas Gençlik12723--723
    7Çorluspor 194712633--621
    8Erbaaspor12525--417
    9Sebat Gençlikspor12435--715
    1068 Aksaray Belediyespor12435--415
    11Isparta 32 Spor12435---115
    12Menemen FK12435---315
    13Ankaraspor12417---513
    14Somaspor12336---812
    15Kastamonuspor12228---305
    16Arnavutköy Belediyespor121110---171
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    22 Kasım, PazarAnkaraspor13:00Çorluspor 1947
    22 Kasım, PazarAdana Demirspor13:00Aliağa FAŞ
    22 Kasım, PazarKastamonuspor13:00Erbaaspor
    68 Aksaray BelediyesporMuş Sport Klübü13:00Hatayspor
    68 Aksaray BelediyesporSomaspor13:00Elazığspor
    68 Aksaray BelediyesporSebat Gençlikspor13:00Güzide Gebzespor
    68 Aksaray BelediyesporMenemen FK15:00Şanlıurfaspor
    68 Aksaray Belediyesporİnegöl Kafkas Gençlik15:00Arnavutköy Belediyespor
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Yeşilyurt Belediyespor12930--3630
    2Talasgücü Belediyespor12921--1729
    3Karaköprü Belediyespor12822--1726
    4Mazıdağı Fosfatspor12741--1525
    5Niğde Belediyesispor12813--1025
    6Kırşehir Belediyespor12732--1724
    7Bitlis Özgüzelderespor12723--1223
    8Yeni Mersin Idmanyurdu11704--621
    9Kırıkkale Büyük Anadolu11623--720
    10Osmaniyespor12615--319
    11Adana Adaletgucu12417---613
    12Ağrı 197012327---811
    13Diyarbekirspor12318---410
    14Yozgat Bld Bozokspor12237---209
    15Silifke Belediyespor12228---138
    16Karaman FK11209---276
    17Adanaspor121110---294
    18Yeni Malatyaspor110011---330
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    21 Kasım, CumartesiAdana Adaletgucu13:00Mazıdağı Fosfatspor
    22 Kasım, PazarYeni Malatyaspor13:00Adanaspor
    22 Kasım, PazarKırşehir Belediyespor13:00Yeni Mersin Idmanyurdu
    22 Kasım, PazarAğrı 197013:00Yozgat Bld Bozokspor
    22 Kasım, PazarBitlis Özgüzelderespor13:00Osmaniyespor
    22 Kasım, PazarKaraman FK13:00Diyarbekirspor
    22 Kasım, PazarKaraköprü Belediyespor13:00Yeşilyurt Belediyespor
    22 Kasım, PazarSilifke Belediyespor13:00Kırıkkale Büyük Anadolu
    22 Kasım, PazarNiğde Belediyesispor15:30Talasgücü Belediyespor
    Son güncelleme: 20.11.2026 23:47:59