Kemal ATALAR
  20-12-2023 10:31:00

ZERDÜŞT ve AVESTA

Zerdüşt inancının kurucusu Serdeşt tanrısı Ahura, Mazda, olan peygamberin kesin doğum tarihi ve yaşam yılları belli olmamakla birlikte kullandığı dil ve yaşadığı toplum yapısına göre çeşitli fikirler ileri sürülmüştür. 

En tutarlı olanı İran arya dil gurubundan olan Farsça  dilinde yazdığı şiir ve anlatımlarına göre M.Ö 600 yıllarında yaşadığı ve yaydığı kendi adı ile isim yapan Maddemiz  ise M.Ö 1500 yıllarından beri mevcut olup, bu inancın temelleri Rusya, Hindistan pençap ve yoğunluk olarak İran Zaza Kürtleri arasında yaygın olan, ZERVANİZM inancıdır-ki bu inancın en büyük kutsalı Ateş ve Şu dur HAOMA ( kutsal Su ,İslamiyet’te ki Zemzem suyu ismi ta buralara dayanmaktadır) inancı olduğu ve süreç içinde değişerek bu hale evrimleştiği, hatta Mazda inancı Ahura, Mazda dan sonra bile temsilcilerince çok tahrif edilmiştir. 

Mazda’nın tefrika ettiği Zervanizm inancında Ölüler gömülmezdi, yıkanmazdı, çünkü onlar için toprak ve su çok kutsaldır, yıkanarak ve gömülerek su ve toprak kirletilemezdi. 

Ayrıca, 

12 bin öküz derisi üzerine yazılı olan Avesta kuralları, Büyük İskender tarafından  nerede ise tamamına yakını yakılarak imha edilmiş   bunlardan çok az, bir kısmı kurtarılmış ve Afganistan pençap bölgesine giden İnanırlarınca beraberlerinde götürülerek yeniden günümüzdeki haline getirilmiştir. 

Eski Mazda kitabını bulmak mümkün değildir. 

Aesta 3 bölümden oluşmaktadır, 

1-) Yasna (gatha ) : Bu bölüm dini törenlerde tanrıları yüceltme için okunur. 

2-) Vispered.  ( visprat) Tanrılardan 

( Ahura Mazda  ,"iyilik tanrısı ve Ahriman " Kötülük tanrısı) dilek ve temenni lerde bulunmak için okunur 

3-) Vendidat. ( Videvdat) Kötü ruhlardan korunmak ve onları şikayet etmek için okunur. 

Mazdek inancında iki tanrı vardır, Ahura mazda ( iyilik tanrısı) Ahriman ( kötülük tanrısı) şeklindedir, ve tüm oluşumlar bu iki tanrının anlaşması yada tersleşmesi üzerine oluşur. 

Zerdüşt yani Ahura Mazda inancı 

M. Ö.441 yılında İran perslerinden olan Sasani Devleti'nin resmini dini olarak kral 2.Şapur tarafından kabul edilmiştir. 

Mazda inancında ölümden sonra dirilme ve kıyamet, yeniden diriliş vardır. 

köpek, kunduz ve boğa öldürmek çok büyük günah sayılırdı, zina suç sayılırdı, ama Zervanizm de olduğu gibi ölü tenine dokunmak  ruhun çok kirlenmiş olması nedeni ile ölüye dokunmak yasaktı, ola ki yanlışlıkla bile dokunulsa temizlenmek için papaz ( onlar Zaotar diyorlardı) önderliğinde büyük bir tören yapılması gerekiyordu. 

Hergün ve ay onlar için ayrı bir bayramdı, ancak Newroz özel bir gün idi, ortaya ateş yakılır, ateşin etrafında, toplanılır ve Zaotar denilen din adamları ellerine kase içinde kutsal suyu kaldırarak oradaki herkese ikram edilir ve, ateşe su dökülmesi hem yasak hem de günah ve suç olarak biliniyordu. 

Çinvat ( İslam'daki sırat köprüsü. ) Köprüsü'nden ruhlar geçer, iyi ruhlar  köprünün karşı tarafında bekleyen güzeller güzeli kızlar karlılar ve Mazda ile birleşir ve mazdanın papazı savunucusu olarak kalemine mürekkep olur, kötüler ise cinvat köprüsünden geçme sırasında pislik içinde çirkin kılıklı zebaniler bunları aşağı atarlar ve bu kötü ruhlar aşağı düşerek paramparça olurlar. 

İslami inanç gibi cennet cehennem şekli olarak huri ikram değil mazdanın kaleminde yeniden varlık ya da temelli yok olup şeklindedir.  

( Avesta. Yassna.: 30.3-6 ) 

Zerdüşt Avesta kitabında vendidat şiirinde, çiftçiliği, temizliği, kurban yasaklarını, kutsallığı, kendi üstünlüğünü ve Tanrı Ahura mazda'nın katına çıktığını onunla görüştüğünü ( İslam'daki Allah katına yolculuk misali )  ve kalbine tüm iyi güzel ve temizlikleri doldurduğunu, ölülerin gömülmeden yerleşim yerlerinden çok uzaklara dağ başlarına suların olmadığı yerlere yani kurak ve kayalık yerlere bırakılmasını , bunun Ahura Mazda ( tanrının) emri olduğunu anşatır. ( Avesta vendidat bölüm fargard.3-35  ) 

Temiz lik ve iyilikler ve cezalar ise yani ağaç kesmemek, hayvan öldürmemek, Kanlı kurban yapmamak, adam öldürmemek gibi, ve bu yasaklara karşı tavır sergileyenlerde uygulanacak cezalar anlatılmıştır. 

(Avesta, Vandidat bölüm 5.) 

İşte bu ufacık özet bile Mazdek inancının ve o inancın etkisinde kalarak kendi kutsallarında yer verilen ve zaman zaman mitolojik bile olsa hadis havadislerle sanki gökten indirilmiş  tek ve yalnız ve hatta dokunulmaz olduğu sanılan anlayış ve yorulmaların esin kaynaklarının nerelere dayandığı yapılacak basit kıyas ve değerlendirmelerde, hangi felsefenin yada hangi inançların azda olsa benzerlik taşıdığı  yada zorlama ile buradan gelmedir diyerek kendi inanç ve öğretilerini sulandıran bulanık suda balık avlayanların dikkatine sunmak gerekir.. 

 " Anlayana sivrisinek sinek saz anlamayana davul zurna az. "

Zerdüşt inancı tek tanrılı dinlerde öncülük yapan dinlerdendir.

Aşk ile

 

 

  Bu yazı 654 defa okunmuştur.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 31 27 1 3 69 20 84 +49
2 Fenerbahçe 31 26 1 4 83 27 82 +56
3 Trabzonspor 31 16 11 4 54 41 52 +13
4 Beşiktaş 31 14 12 5 41 37 47 +4
5 Kasımpaşa 31 13 11 7 55 55 46 0
6 Çaykur Rizespor 31 13 12 6 40 47 45 -7
7 Başakşehir FK 31 12 12 7 39 36 43 +3
8 Antalyaspor 31 10 9 12 36 34 42 +2
9 Alanyaspor 31 10 9 12 41 42 42 -1
10 Sivasspor 31 10 10 11 37 43 41 -6
11 Adana Demirspor 31 9 10 12 48 43 39 +5
12 Samsunspor 31 10 14 7 35 41 37 -6
13 Kayserispor 31 10 12 9 36 45 36 -9
14 MKE Ankaragücü 31 7 11 13 37 40 34 -3
15 Hatayspor 31 7 12 12 36 41 33 -5
16 Konyaspor 31 7 12 12 32 45 33 -13
17 Gaziantep FK 31 8 16 7 34 47 31 -13
18 Fatih Karagümrük 31 7 15 9 34 39 30 -5
19 Pendikspor 31 7 15 9 34 61 30 -27
20 İstanbulspor 31 3 21 7 22 59 13 -37
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 29 22 6 1 68 25 67 +43
2 Göztepe 29 18 6 5 50 18 59 +32
3 Sakaryaspor 29 14 7 8 43 30 50 +13
4 Çorum FK 29 14 8 7 47 30 49 +17
5 Kocaelispor 29 14 8 7 43 34 49 +9
6 Bodrumspor 29 13 7 9 36 19 48 +17
7 Bandırmaspor 29 12 8 9 44 25 45 +19
8 Gençlerbirliği 29 11 7 11 34 28 44 +6
9 Boluspor 29 12 10 7 27 32 43 -5
10 Erzurumspor FK 29 11 8 10 28 25 40 +3
11 Ümraniyespor 29 9 13 7 33 41 34 -8
12 Şanlıurfaspor 29 8 12 9 26 30 33 -4
13 Keçiörengücü 29 8 12 9 25 35 33 -10
14 Manisa FK 29 7 11 11 34 35 32 -1
15 Tuzlaspor 29 8 14 7 30 44 31 -14
16 Adanaspor 29 9 16 4 23 41 31 -18
17 Altay 29 5 21 3 13 65 15 -52
18 Giresunspor 29 2 23 4 13 60 7 -47
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 32 22 5 5 69 27 71 +42
2 Bucaspor 1928 32 20 3 9 50 19 69 +31
3 Van Spor FK 31 20 5 6 51 31 66 +20
4 1461 Trabzon FK 32 18 6 8 59 33 62 +26
5 Ankaraspor 32 15 6 11 40 26 56 +14
6 Yeni Mersin İdman Yurdu 32 15 7 10 43 27 55 +16
7 Beyoğlu Yeniçarşıspor 32 13 13 6 40 32 45 +8
8 Karacabey Belediye Spor 32 11 10 11 33 30 44 +3
9 Ankara Demirspor 32 13 14 5 35 34 44 +1
10 Diyarbekir Spor 32 11 13 8 33 33 41 0
11 Kırklarelispor 33 10 13 10 26 35 40 -9
12 Altınordu 32 9 12 11 37 32 38 +5
13 Nazilli Belediyespor 33 11 14 8 37 50 38 -13
14 Serik Belediyespor 32 9 13 10 28 34 37 -6
15 Hes İlaç Afyonspor 32 8 13 11 18 34 35 -16
16 Zonguldak Kömürspor 32 8 16 8 31 52 29 -21
17 Kırşehir Futbol SK 33 5 21 7 29 65 22 -36
18 Bursaspor 32 5 19 8 23 54 20 -31
19 Adıyaman FK 32 3 23 6 21 55 15 -34
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 25 20 1 4 60 13 64 +47
2 Aliağa Futbol A.Ş. 26 18 0 8 53 14 62 +39
3 52 Orduspor FK 26 13 7 6 36 25 45 +11
4 Ayvalıkgücü Belediyespor 25 12 6 7 32 22 43 +10
5 İnegöl Kafkas GK 25 11 6 8 27 24 41 +3
6 Edirnespor 25 12 9 4 39 24 40 +15
7 Mardin 1969 Spor 25 11 10 4 35 30 37 +5
8 K.Çekmece Sinopspor 26 10 10 6 36 26 36 +10
9 Artvin Hopaspor 25 9 9 7 32 24 34 +8
10 Karabük İdmanyurdu Spor 25 9 12 4 22 38 31 -16
11 Talasgücü Belediyespor 25 8 14 3 26 39 27 -13
12 Kırıkkalegücü FK 25 7 13 5 24 31 26 -7
13 Gümüşhanespor 25 4 12 9 21 41 21 -20
14 Malatya Arguvanspor 25 2 19 4 12 46 10 -34
15 Tarsus İdman Yurdu 25 2 20 3 16 74 9 -58
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/04/2024 Trabzonspor vs Sivasspor
 13/04/2024 Kasımpaşa vs Konyaspor
 13/04/2024 MKE Ankaragücü vs Gaziantep FK
 13/04/2024 Adana Demirspor vs Kayserispor
 13/04/2024 Beşiktaş vs Samsunspor
 14/04/2024 Pendikspor vs Başakşehir FK
 14/04/2024 Çaykur Rizespor vs Antalyaspor
 14/04/2024 Hatayspor vs İstanbulspor
 14/04/2024 Fatih Karagümrük vs Fenerbahçe
 15/04/2024 Alanyaspor vs Galatasaray
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/04/2024 Manisa FK vs Eyüpspor
 13/04/2024 Keçiörengücü vs Gençlerbirliği
 13/04/2024 Boluspor vs Ümraniyespor
 13/04/2024 Altay vs Çorum FK
 14/04/2024 Tuzlaspor vs Göztepe
 14/04/2024 Şanlıurfaspor vs Bandırmaspor
 14/04/2024 Kocaelispor vs Giresunspor
 15/04/2024 Erzurumspor FK vs Sakaryaspor
 15/04/2024 Adanaspor vs Bodrum FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 13/04/2024 Esenler Erokspor vs Bursaspor
 13/04/2024 Karacabey Belediye Spor vs Ankaraspor
 13/04/2024 Yeni Mersin İdman Yurdu vs Nazilli Belediyespor
 14/04/2024 1461 Trabzon FK vs Bucaspor 1928
 14/04/2024 Diyarbekir Spor vs Beyoğlu Yeniçarşıspor
 14/04/2024 Hes İlaç Afyonspor vs Ankara Demirspor
 14/04/2024 Kırklarelispor vs Serik Belediyespor
 14/04/2024 Van Spor FK vs Altınordu
 14/04/2024 Zonguldak Kömürspor vs Adıyaman FK
 14/04/2024 Diyarbekir Spor - Beyoğlu Yeniçarşıspor Diyarbekir Spor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Beyoğlu Yeniçarşıspor yenilmez
 14/04/2024 Hes İlaç Afyonspor - Ankara Demirspor Ankara Demirspor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kazanamadı  Hes İlaç Afyonspor yenilmez
 17/04/2024 Van Spor FK - Ankaraspor Ankaraspor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kazanamadı  Van Spor FK yenilmez
 17/04/2024 Van Spor FK - Ankaraspor Van Spor FK ligde evindeki son 7 maçını kazandı  Van Spor FK kazanır
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 14/04/2024 Artvin Hopaspor vs Karabük İdmanyurdu Spor
 14/04/2024 Ayvalıkgücü Belediyespor vs Kırıkkalegücü FK
 14/04/2024 Gümüşhanespor vs Aliağa Futbol A.Ş.
 14/04/2024 K.Çekmece Sinopspor vs Talasgücü Belediyespor
 14/04/2024 Malatya Arguvanspor vs İnegöl Kafkas GK
 14/04/2024 Mardin 1969 Spor vs Kepezspor FAŞ
 14/04/2024 Tarsus İdman Yurdu vs Edirnespor
 14/04/2024 Artvin Hopaspor - Karabük İdmanyurdu Spor Karabük İdmanyurdu Spor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Artvin Hopaspor yenilmez
 14/04/2024 Artvin Hopaspor - Karabük İdmanyurdu Spor Artvin Hopaspor ligde evindeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Artvin Hopaspor yenilmez
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI