Kemal ATALAR
  20-12-2023 10:31:00

ZERDÜŞT ve AVESTA

Zerdüşt inancının kurucusu Serdeşt tanrısı Ahura, Mazda, olan peygamberin kesin doğum tarihi ve yaşam yılları belli olmamakla birlikte kullandığı dil ve yaşadığı toplum yapısına göre çeşitli fikirler ileri sürülmüştür. 

En tutarlı olanı İran arya dil gurubundan olan Farsça  dilinde yazdığı şiir ve anlatımlarına göre M.Ö 600 yıllarında yaşadığı ve yaydığı kendi adı ile isim yapan Maddemiz  ise M.Ö 1500 yıllarından beri mevcut olup, bu inancın temelleri Rusya, Hindistan pençap ve yoğunluk olarak İran Zaza Kürtleri arasında yaygın olan, ZERVANİZM inancıdır-ki bu inancın en büyük kutsalı Ateş ve Şu dur HAOMA ( kutsal Su ,İslamiyet’te ki Zemzem suyu ismi ta buralara dayanmaktadır) inancı olduğu ve süreç içinde değişerek bu hale evrimleştiği, hatta Mazda inancı Ahura, Mazda dan sonra bile temsilcilerince çok tahrif edilmiştir. 

Mazda’nın tefrika ettiği Zervanizm inancında Ölüler gömülmezdi, yıkanmazdı, çünkü onlar için toprak ve su çok kutsaldır, yıkanarak ve gömülerek su ve toprak kirletilemezdi. 

Ayrıca, 

12 bin öküz derisi üzerine yazılı olan Avesta kuralları, Büyük İskender tarafından  nerede ise tamamına yakını yakılarak imha edilmiş   bunlardan çok az, bir kısmı kurtarılmış ve Afganistan pençap bölgesine giden İnanırlarınca beraberlerinde götürülerek yeniden günümüzdeki haline getirilmiştir. 

Eski Mazda kitabını bulmak mümkün değildir. 

Aesta 3 bölümden oluşmaktadır, 

1-) Yasna (gatha ) : Bu bölüm dini törenlerde tanrıları yüceltme için okunur. 

2-) Vispered.  ( visprat) Tanrılardan 

( Ahura Mazda  ,"iyilik tanrısı ve Ahriman " Kötülük tanrısı) dilek ve temenni lerde bulunmak için okunur 

3-) Vendidat. ( Videvdat) Kötü ruhlardan korunmak ve onları şikayet etmek için okunur. 

Mazdek inancında iki tanrı vardır, Ahura mazda ( iyilik tanrısı) Ahriman ( kötülük tanrısı) şeklindedir, ve tüm oluşumlar bu iki tanrının anlaşması yada tersleşmesi üzerine oluşur. 

Zerdüşt yani Ahura Mazda inancı 

M. Ö.441 yılında İran perslerinden olan Sasani Devleti'nin resmini dini olarak kral 2.Şapur tarafından kabul edilmiştir. 

Mazda inancında ölümden sonra dirilme ve kıyamet, yeniden diriliş vardır. 

köpek, kunduz ve boğa öldürmek çok büyük günah sayılırdı, zina suç sayılırdı, ama Zervanizm de olduğu gibi ölü tenine dokunmak  ruhun çok kirlenmiş olması nedeni ile ölüye dokunmak yasaktı, ola ki yanlışlıkla bile dokunulsa temizlenmek için papaz ( onlar Zaotar diyorlardı) önderliğinde büyük bir tören yapılması gerekiyordu. 

Hergün ve ay onlar için ayrı bir bayramdı, ancak Newroz özel bir gün idi, ortaya ateş yakılır, ateşin etrafında, toplanılır ve Zaotar denilen din adamları ellerine kase içinde kutsal suyu kaldırarak oradaki herkese ikram edilir ve, ateşe su dökülmesi hem yasak hem de günah ve suç olarak biliniyordu. 

Çinvat ( İslam'daki sırat köprüsü. ) Köprüsü'nden ruhlar geçer, iyi ruhlar  köprünün karşı tarafında bekleyen güzeller güzeli kızlar karlılar ve Mazda ile birleşir ve mazdanın papazı savunucusu olarak kalemine mürekkep olur, kötüler ise cinvat köprüsünden geçme sırasında pislik içinde çirkin kılıklı zebaniler bunları aşağı atarlar ve bu kötü ruhlar aşağı düşerek paramparça olurlar. 

İslami inanç gibi cennet cehennem şekli olarak huri ikram değil mazdanın kaleminde yeniden varlık ya da temelli yok olup şeklindedir.  

( Avesta. Yassna.: 30.3-6 ) 

Zerdüşt Avesta kitabında vendidat şiirinde, çiftçiliği, temizliği, kurban yasaklarını, kutsallığı, kendi üstünlüğünü ve Tanrı Ahura mazda'nın katına çıktığını onunla görüştüğünü ( İslam'daki Allah katına yolculuk misali )  ve kalbine tüm iyi güzel ve temizlikleri doldurduğunu, ölülerin gömülmeden yerleşim yerlerinden çok uzaklara dağ başlarına suların olmadığı yerlere yani kurak ve kayalık yerlere bırakılmasını , bunun Ahura Mazda ( tanrının) emri olduğunu anşatır. ( Avesta vendidat bölüm fargard.3-35  ) 

Temiz lik ve iyilikler ve cezalar ise yani ağaç kesmemek, hayvan öldürmemek, Kanlı kurban yapmamak, adam öldürmemek gibi, ve bu yasaklara karşı tavır sergileyenlerde uygulanacak cezalar anlatılmıştır. 

(Avesta, Vandidat bölüm 5.) 

İşte bu ufacık özet bile Mazdek inancının ve o inancın etkisinde kalarak kendi kutsallarında yer verilen ve zaman zaman mitolojik bile olsa hadis havadislerle sanki gökten indirilmiş  tek ve yalnız ve hatta dokunulmaz olduğu sanılan anlayış ve yorulmaların esin kaynaklarının nerelere dayandığı yapılacak basit kıyas ve değerlendirmelerde, hangi felsefenin yada hangi inançların azda olsa benzerlik taşıdığı  yada zorlama ile buradan gelmedir diyerek kendi inanç ve öğretilerini sulandıran bulanık suda balık avlayanların dikkatine sunmak gerekir.. 

 " Anlayana sivrisinek sinek saz anlamayana davul zurna az. "

Zerdüşt inancı tek tanrılı dinlerde öncülük yapan dinlerdendir.

Aşk ile

 

 

  Bu yazı 557 defa okunmuştur.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 26 22 1 3 55 14 69 +41
2 Fenerbahçe 26 21 1 4 68 21 67 +47
3 Trabzonspor 26 13 9 4 42 33 43 +9
4 Beşiktaş 26 13 9 4 37 31 43 +6
5 Kasımpaşa 26 11 9 6 47 48 39 -1
6 Çaykur Rizespor 26 10 10 6 28 37 36 -9
7 Antalyaspor 26 8 7 11 31 29 35 +2
8 Sivasspor 26 8 8 10 30 36 34 -6
9 Başakşehir FK 26 9 11 6 33 33 33 0
10 Adana Demirspor 26 7 8 11 39 35 32 +4
11 Kayserispor 26 9 9 8 32 36 32 -4
12 Samsunspor 26 8 12 6 30 36 30 -6
13 MKE Ankaragücü 26 6 9 11 30 32 29 -2
14 Hatayspor 26 6 9 11 32 35 29 -3
15 Alanyaspor 26 6 9 11 31 39 29 -8
16 Fatih Karagümrük 26 7 12 7 31 30 28 +1
17 Gaziantep FK 26 7 12 7 31 38 28 -7
18 Pendikspor 26 6 12 8 31 51 26 -20
19 Konyaspor 26 5 11 10 24 39 25 -15
20 İstanbulspor 26 3 17 6 20 49 12 -29
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 23 18 4 1 57 18 55 +39
2 Göztepe 23 14 5 4 39 15 46 +24
3 Kocaelispor 23 13 6 4 36 25 43 +11
4 Bodrumspor 23 12 5 6 33 15 42 +18
5 Sakaryaspor 23 11 5 7 35 25 40 +10
6 Bandırmaspor 23 10 7 6 31 20 36 +11
7 Boluspor 23 10 7 6 22 24 36 -2
8 Çorum FK 23 10 8 5 37 24 35 +13
9 Gençlerbirliği 23 8 7 8 23 24 32 -1
10 Erzurumspor FK 23 8 6 9 23 20 30 +3
11 Keçiörengücü 23 8 10 5 21 28 29 -7
12 Manisa FK 23 6 8 9 26 24 27 +2
13 Ümraniyespor 23 7 10 6 25 32 27 -7
14 Adanaspor 23 7 14 2 20 35 23 -15
15 Şanlıurfaspor 23 5 11 7 16 28 22 -12
16 Tuzlaspor 23 6 13 4 23 40 22 -17
17 Altay 23 4 16 3 11 47 12 -36
18 Giresunspor 23 2 17 4 11 45 7 -34
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 24 18 4 2 57 21 56 +36
2 Van Spor FK 25 16 4 5 40 26 53 +14
3 1461 Trabzon FK 24 14 4 6 47 22 48 +25
4 Bucaspor 1928 25 13 3 9 34 15 48 +19
5 Yeni Mersin İdman Yurdu 25 13 4 8 37 18 47 +19
6 Ankaraspor 25 12 4 9 35 22 45 +13
7 Diyarbekir Spor 25 11 8 6 29 22 39 +7
8 Ankara Demirspor 24 11 10 3 31 29 36 +2
9 Karacabey Belediye Spor 25 8 8 9 22 21 33 +1
10 Nazilli Belediyespor 25 9 10 6 30 39 30 -9
11 Hes İlaç Afyonspor 24 7 9 8 16 24 29 -8
12 Kırklarelispor 25 7 10 8 20 30 29 -10
13 Beyoğlu Yeniçarşıspor 24 8 12 4 24 28 28 -4
14 Serik Belediyespor 25 6 11 8 19 27 26 -8
15 Altınordu 24 5 11 8 26 27 23 -1
16 Kırşehir Futbol SK 25 4 15 6 24 48 18 -24
17 Zonguldak Kömürspor 24 4 13 7 22 43 16 -21
18 Adıyaman FK 25 3 17 5 17 40 14 -23
19 Bursaspor 25 3 15 7 15 43 13 -28
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 18 13 1 4 34 8 43 +26
2 Aliağa Futbol A.Ş. 19 12 0 7 33 10 43 +23
3 52 Orduspor FK 19 10 4 5 25 15 35 +10
4 Ayvalıkgücü Belediyespor 19 9 5 5 20 15 32 +5
5 İnegöl Kafkas GK 19 8 5 6 21 17 30 +4
6 K.Çekmece Sinopspor 19 8 6 5 28 18 29 +10
7 Edirnespor 18 8 6 4 28 16 28 +12
8 Artvin Hopaspor 18 7 6 5 24 16 26 +8
9 Mardin 1969 Spor 19 7 9 3 21 21 24 0
10 Karabük İdmanyurdu Spor 19 7 9 3 15 27 24 -12
11 Talasgücü Belediyespor 19 7 11 1 23 31 22 -8
12 Kırıkkalegücü FK 18 5 9 4 11 22 19 -11
13 Gümüşhanespor 19 2 9 8 11 29 14 -18
14 Malatya Arguvanspor 18 2 13 3 8 27 9 -19
15 Tarsus İdman Yurdu 19 2 14 3 12 42 9 -30
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/02/2024 Samsunspor vs Çaykur Rizespor
 24/02/2024 Kayserispor vs MKE Ankaragücü
 24/02/2024 Gaziantep FK vs Başakşehir FK
 24/02/2024 Fenerbahçe vs Kasımpaşa
 24/02/2024 Konyaspor vs Hatayspor
 25/02/2024 Sivasspor vs Pendikspor
 25/02/2024 Fatih Karagümrük vs Alanyaspor
 25/02/2024 Trabzonspor vs Adana Demirspor
 25/02/2024 İstanbulspor vs Beşiktaş
 26/02/2024 Galatasaray vs Antalyaspor
 26/02/2024 Galatasaray - Antalyaspor Galatasaray ligdeki son 14 maçında hiç kaybetmedi  Galatasaray yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/02/2024 Altay vs Giresunspor
 24/02/2024 Bandırmaspor vs Ümraniyespor
 24/02/2024 Çorum FK vs Bodrum FK
 24/02/2024 Adanaspor vs Göztepe
 25/02/2024 Boluspor vs Erzurumspor FK
 25/02/2024 Keçiörengücü vs Kocaelispor
 25/02/2024 Manisa FK vs Gençlerbirliği
 25/02/2024 Eyüpspor vs Sakaryaspor
 26/02/2024 Şanlıurfaspor vs Tuzlaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/02/2024 Bucaspor 1928 vs Ankara Demirspor
 25/02/2024 Adıyaman FK vs Beyoğlu Yeniçarşıspor
 25/02/2024 Esenler Erokspor vs Van Spor FK
 25/02/2024 Hes İlaç Afyonspor vs Diyarbekir Spor
 25/02/2024 Kırklarelispor vs Ankaraspor
 25/02/2024 Kırşehir Futbol SK vs Nazilli Belediyespor
 25/02/2024 Serik Belediyespor vs Altınordu
 25/02/2024 Zonguldak Kömürspor vs Karacabey Belediye Spor
 25/02/2024 1461 Trabzon FK vs Yeni Mersin İdman Yurdu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/02/2024 Kepezspor FAŞ vs Karabük İdmanyurdu Spor
 25/02/2024 Aliağa Futbol A.Ş. vs 52 Orduspor FK
 25/02/2024 Ayvalıkgücü Belediyespor vs Artvin Hopaspor
 25/02/2024 Edirnespor vs İnegöl Kafkas GK
 25/02/2024 Gümüşhanespor vs K.Çekmece Sinopspor
 25/02/2024 Kırıkkalegücü FK vs Talasgücü Belediyespor
 25/02/2024 Mardin 1969 Spor vs Malatya Arguvanspor
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI