Malum olduğu üzere Safeviler İran Acem ve Farsi bölgelerinde yaşayan Safiyüddin tarafından oluşturulmuş Sünni bir tarikatın 200 küsur yıllık aile mücadelesi sonucu kurulmuş bir din ve aile devletidir.

Kızılbaş, köken itibarı ile Mani, Şaman, Selçuklu Göktürkler ve göktengri inancına sahip halkların coğrafik ve kültürel yaşamlarından kaynaklı kullandıkları kırmızı küllah nedeni ile daha Safevilerın esamesi bile okunmuyorken kullanılan bir başlık yani küllah nedeni ile bu halkı yek diğer halklardan beyliklerden ayrıt etmeye yönelik giyim şeklidir.
o dönemlerde bu kırmızı külah sadece ayrıt edici özellik taşıdığı için giyenler hakkında hiç bir şekilde başka anlamlar yüklenmemiştir.

Safevilerin Süreç içinde uğradıkları asimile veya kendi istekleri doğrultusunda ulu ataları Firuz Şah zerrin külah ( Safevileri ilk kurucu atası ) dan şah İsmail ( hicri 700, miladi 1290 - 1501 ) dönemine gelinceye kadar bu tarihleri arasında geçen süreç sonucu şah İsmail tarafından kurulmuştur.

Şeyh Cüneyd, şeyh Haydar ve son kuşak Safevi Şii devletinin kurucusu olan Şah İsmail tarafından 12 dilimli kırmızı külah ve bu külah altında başa sarılı beyaz serpuş bağlanıncaya ve bu on iki dilimin her bir dilim üzerinde Ehlibeyt on iki imamlarını çağrıştıran şekli motifler yapılıp kullanılıncaya kadar Kızılbaş etiketi kullanılmadı.

yukarıda da belirtilen süreç sonucunda Şah İsmail tarafından kurulan Şii Safevi din ve aile devletine kadar İslami inanca aykırı Rafızi, zındık kafir ve din dışı anlamları yüklenmemiştir.

Safeviler sadece on iki imamca bir anlayışla İslam dinine yaklaşım sergiliyorlardı, namaz, oruç hac hepsi yerine getiriliyordu, bu nedenle zındık, kafir din harici iftiralar Selçuklu son dönemleri ve Osmanlının halifeliği ele geçirmeleri sonrası özellikle Yavuz selim döneminde şeyhülislam İdris’i Bitlis’inin fetvalarından sonra aşırı yoğun bir şekilde işlenmeye başlamıştır.
Safevilerin Kızılbaş anlayışı on iki İmam ehlibeyti üzeredir.

Gerek Osmanlı gerek Acem gerek Azeri gerekse diğer yerli ve yabancı araştırmacı ve yazarları irdelediğimizde Safevilerin soy şeceresinin yani Şah İsmail’in Karakoyunlu devletinin beyi Sünni İslam olan Uzun Hasan'ın yeğeni olduğu kaynaklarda sarih bir şekilde belirtilmiştir.

Şöyle ki Trabzon’da kurulan Pontus Rum (Ermeni) krallığının hükümdarı 4.Johannes’ın kızı ( Despina Katerina ) evlenmek ve İslamiyet’e geçmek sureti ile Alem-i Mah. Halime Begüm ile Karakoyunlu devletinin Bey’i Uzun Hasan'ın evliliğinden olma kızı Hatice Begüm ve Babası Şeyh Haydar'dan dünyaya geldi.. (Şah İsmail'in Annesi Hatice Begüm Babası Şeyh Haydar.)

Soy şeceresi.. :
Erdebil yada, bilinen ismi ile Acem ülkesi Safeviler, den gelen bu şecere içinde, Kürt anne, Ermeni anne, Arap anne ve Rum Pontuslu anne ve bunların daha sonra İslamiyet’e geçmeleri nedeni isimleri değişen kadınlardan olma ve en son şah İsmail'in annesi kaynanası Despina katerina (halime Begüm’den olan Hatice Begüm) annesine kadar ki süreçte hep Türkmen, Kürt, Arap, Ermeni ve bilakis özellikle Sünni İslam ve Şii oldukları tüm kaynaklarda var ittir.

Atasoy’u. :
1-)Firuz şah zerrin külah, ( altın başlı Firuz)
2-)şeyh safiyeydin,
3-)şeyh Mustafa Sadrettin ( ilhan Kürt ailesinden olduğu söylenmektedir),
4-)Hace Ali ( hoca Ali Siyavuş),
5-)şeyh İbrahim,
6-)Şeyh Cüneyd,
7-)Şeyh Haydar ve
8-)Şeyh İsmail ( Şah İsmail.)’dir.
Şah İsmail'in içinde bulunduğu Şiilik tekkesi yani gerçekçi adı ile Erdebil tekkesi Şeyh Safiyüddin tarafından temelleri atılmış Sünni İslam bir tekkedir.

Daha sonraki süreçlerde çeşitli savaşlar antlaşmalar ve birazda mitolojik (Şah İsmail'in ve Hz. Ali'yi rüyasında görmesi) anlatımları etken olmuştur.

(Şah İsmail'in amcası tarafından 4 yıl annesi ve diğer iki kardeşleri ile birlikte hapiste tutulmuş kimi anlatımlara göre 11 kimi anlatımlara göre 13 yaşında tekkenin başına abisi Şah Ali Mirza tarafından başına takılan on iki dilimli taç giydirilmesi sonucu olmuştur. ) bu bağlamda incelendiğinde ehlibeyitçilik anlayışı yoğun bir şekilde Şah İsmail'in kurduğu safevi din devleti ile uygulanmış ve hatta camilerde Halife Ömer, Osman ve Bekir aleyhinde lanetler hakaretler yaptırılmıştır.

Şah İsmail'in soy şeceresi tamamen İslam, Sünni ve Şii anlayışı üzeredir. Hac, Namaz, çok evlilik, savaşlarda kadın-oğlan ganimet bölüşmeleri ve pazar kurulması gibi uygulamaları mevcuttur.

Bu durumlar Acem Rus, Iraklı ve Avrupalı ve hatta, kendi safevi devlet kaynak notlarında bariz bir şekilde yer almaktadır.

Kızılbaş-Alevileri ile tek benzerlikleri Sakal kesip bıyıklarını kesmeden ala bildiğine uzatmak görselidir..
Sonuç olarak, şah İsmail bir alevi soyundan gelmeyip bil ahire on iki imam’cı Şii süreği ile halvet olmuştur, yani alevi değildir.

Safevi Devleti çeşitli kaynaklarda açıklandığı üzere arı bir halk olmayıp, yaşadıkları coğrafyalarda ve inançları üzere hep başkaldıran ve haksızlığa tahammül etmeyen yapıları gereği inançlarını yaymak ve kendi anlayışları doğrultusunda devlet kurmak için Acem, Rum, Arap, Kürt, Türkmen, Araplı, Çepni, abdal, hatta Osmanlı Selçuklu ve Azeri Gürcü, Ermeni ırkından halklarla birlikte tüm vergi ve bulundukları yerdeki devlet baskılarından kaçan, padişahlık sırası nedeni ile birebiri ile kavgalı olan ( yavuz selim ile taht kavgalı olan kardeşi şehzade Ahmet ve oğlu Murat ) gibi karma bir halk kalabalığı ile ancak Şii din eksenli devlet yapılanması vardır.

Sizce bu devlet yapılanması özerk olarak Kürt veya Türkmen devleti tanımlaması ne derece doğrudur...?

Ayrıca,
Şah İsmail yavuz selim ile 1514 de Çaldıran’da savaşmadan önce Osmanlı sınırları içinde bulunan bir çok Kürt beylikleri ve Türkmen Çepni beylikler kendi 1500 yılında Erzincan Sarıkaya bölgesinde çok kalabalık bir katılım ( kimi rivayet ve yazıtlara göre 3 kimine göre 5 bin) kişilik bir mahşeri kalabalık ile Bir kurultay düzenleyerek, kendi devletinin alt yapı ve görevlendirmeleri ve din halifelerinin irşadını yapmıştır.

Bu toplantıya (kurultaya) katılanlar, Ustaclu (Sivas) Tekelu (Antalya) Şamlu ( Suriye Şam) Dulkadir ler ( Maraş) Türkmen ( Diyarbekir) Kaçar( Manisa) Afşarlar ( Ege bölgesi) Türkmenleri ve Kürt beylikleri olan Arapgirli, çetenin, Goran, Çemişgezek,Hınısi, Kelhuran, Beydilli, Siyah Mansur, İzole, işbirliği vb. Kürt beylikleri gibi halklardan müteşekkil bir yapılanmadır.

Bu inanç yaklaşımı Kızılbaşlık veya Alevilik olmayıp İslami Şii anlayışının on iki imamcı anlayışıdır ve Anadolu'da, Suriye, İran, Azerbaycan, Makedonya gibi değişik coğrafyalarda yaygın bir inanç ve yorumlama şeklidir, Örneğin günümüz Türkiye'sinde 1938 de idam edilen Şeyh Sait ve efradı da bu anlayışla İslam'a yaklaşmışlar, hatta, Şeyh Sait idamı öncesi " Yazıktır günahtır, Evladı Kerbela’yız " Demekle Kürt ve Zaza dillerindeki halklarda bu inancın ağırlığının ispatı şeklindedir. 

Erzincan, Sivas, Çorum, Derdim, Diyarbakır, Maraş, Antep, Adıyaman, Urfa gibi ve daha yukarı Karadeniz bölgesinde Amasya, Merzifon, Samsun, Trabzon, Ege'de, Manisa, Akşehir, Kırşehir, Toroslar ‘da Antalya, Adana gibi yerleşim alanlarındaki Türkmen ve Kürt halkları arasında yaygın İslam’ın on iki İmam yorumlu inancıdır. Kızılbaşlık yada Alevilik üst kimlik olduğu için tüm bu alt soy inanç ve inancı yorumlamalar gizlenme ve katliamlardan sakınma amaçlı (Sır Ali demdir.) kullanılmıştır.

Yoksa Safeviler’ın Alevilik yada Kızılbaşlık ile hiçbir şekilde bağı yoktur. 

Çünkü,
Namaz var, Oruç var, Hac var, Cennet Cehennem var, Yoktan var olma var, geriye kalan şekli olan gizlenme ritüelleri kıyafet, ( bıyık) yorum ve şiirlerdir, zaten Şah hatayı namı diğer Şah İsmail bu şiirlerini hep etrafındaki halkı on iki İmam kültü ve onlara yapılan zulüm işkence ve haksızlığı üzre yazmış ve intikam ile hareket etmiş ve ettirmiştir.

Alevilik ve yada Kızılbaşlıkta bu yaklaşımların (gizlenme amacı dışında) yeri yoktur. Sürçi lisan ettiysem af ola

Aşk ile....

Not. ;
Tabikii tüm canlar bunlardan daha fazlasını araştırıyor sorguluyor dur.
Kaynaklar. :
Hamza, Aksüt ( Safeviler ve Osmanlı)
Ünsal Öztürk (Alevilerin Büyük Sırrı) 
Faik Bulut' un ( Şah İsmail Serencamı isimli )
Kitapları.....
Tahsin yazıcı Türk islam Ansiklopedisi
Aşıkpaşazade cevahir'in Âli osman
Azeri,yazar Şükürov'un Ara-yi Safavi
Azeri yazar Eynur Hesirov'un Abbasi lerden Safevilere..
İranlı Mirza, Abbas'ın Safevilerin Kökenine dair ve rusyanın dagılması sonrasında kurulan Azeri devlet arşiv ve yazarları.