Heybet AKDOĞAN

TARİH YAZIMININDA İKTİDARIN ROLÜ

Heybet AKDOĞAN
  01-04-2021 08:52:00

Tarih yazımının genelde subjektif amaçlar için bir araç olarak kullanılması, bütünü göstermeyen parçaların hakikat olduğunu iddialaştırmaktadır. Tarihsel hakikatlerin tanımı konusunda tarih yazımının resmi tarih olarak adlandırılışı ve gerçeklerin ispatlanması konusundaki güvenilirsizliği bu yüzdendir. Tarihsel gerçeklerin farklı farklı yönlere sahip olması ve her bir bölümünün bir başka hakikati temsil etmesi, tarih yazımının bilimsel ilkelerle bir bütün içerisinde yazılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle tarihe yaklaşımda tarafsızlık ilkesinin benimsenmesi bir yöntem sorumluluğu olmalıdır. İktidarcılığın toplum hayatında hakim olmasıyla birlikte, uygarlık evrenin şekillenmesi, resmi tarih yazıcılığını, tarihsel hakikatler bağlamında gizleyen bir yöntem sorunu olmuştur. İktidarcılığın karakteri kendi hegemonyasını inşa etmek olduğu için, tarihi kendisiyle başlatan bir süreç olarak yansıtmaktadır. İktidarın toplum bilincine egemen kıldığı bu ön kabul aynı zamanda toplumsal yaratımın tüm kolektif değerlerini, kendi yaratımımıymış gibi kabullendirten bir toplum zihni oluşturmuştur. Sümer, Mısır, Babil vb. uygarlık merkezlerine baktığımızda, dünya-

toplum tanımının tarih olarak kendilerinden başladığını gösteren, bir benmerkezci olgu ortaya koymaları bu yüzdendir. Bu uygarlık güçleri her ne kadar birer hakikat olsalarda, bu uygarlıklar öncesinde ve dışında sayısız toplumsal hakikatlerin olduğunu gerçek tarih yazıları bizlere ispatlamaktadır. Bu nedenle sosyal bilimlerin iktidar yönetiminden bağımsızca ve özgürce tarihi daha bilimsel olgularla incelemesi, tarihin diyalektik evriminin mikro olanından, makro olanına kadar toplumsal olgularla diyalektik bağının kurulmasını sağlar. Bunun yanında tarih biliminin metafiziksel anlatımlarının maddi koşullarla karşılaştırılması, tüm tarihsel aktarımların somutluğuna kavuşmasıdır. Bu yöntem benmerkezci tarih anlayışının bilimsel verilerle yanlışlığının ortaya çıkmasını sağlar. Kapitalist iktidar sisteminin bilimsellikten kasıtla kendini meşrulaştırması, tarihe tekçi ve otoriter anlayışını dayatarak milliyetçi tarih anlatımının yazılmasına yol açar. Tarih bilimi bu yöntemle, iktidarın faşizmi besleyen sosyal bilimler aracının bir parçası olmaktadır. Tarihsel sorunların çözümü konusunda dikkate alınması gereken bu iktidar yaptırımı, yeniden yazılmak istenen tarih yazımında yol gösterici bir farkındalıktır. Resmi tarih

yazıcılığının tarihsel olayları şematik olarak ele alması, tarihteki toplumsal gelişmelere ezberci ve kaba bakmamıza neden olmaktadır. İktidar güçlerinin tarihe kazandırmış oldukları pozitivist bakışla, tarihi  kendi çıkarları doğrultusunda topluma aktarması, iktidar güçlerinin yaratmak istediği toplum tipolojisinin en önemli yöntemidir. Toplumsal mühendisliğin işleyiş gayesi olan bu amaç, toplumun sınıfsal gerçekliğini sorgulamaması ve toplumun burjuva kutsallığını içselleştirmesi için benimsenen, iktidarın tarihsel bilim anlayışıdır. Günümüzde Pir Sultan'ın, Şeyh Bedrettin'in; Fatih Sultan Mehmet ve Atatürk'le eş değer görülmelerinin altında yatan temel sebep, iktidarcı tarih anlayışının toplumsal hafızadan silikleştirmek istediği sınıfsal bilincin, toplum aklı hâline gelmemesinden kaynaklanmaktadır. Bunun yanısıra tarihte her imparatorluğun yıkılış nedenlerinde, toplumsal direnişlerin resmi tarih yazıcılığında anlatılmaması, resmi tarihin amacının egemen iktidar gücüne hizmet ettiğini kanıtlayan gerçeklerdir. Örneğin: Selçuklu Devleti'nin baskı ve sömürü düzenine karşı, Hasan Sabbah'ın başlatmış olduğu önderliksel direniş, saray vakanivüsleri tarafından çarpıtılan tarihsel bir direniş  hakikatidir. Tarih yazımı

konusunda dijital çağa geçişimizden beri, tarih yazımının iktidar etkisiyle yazılım çalışması, görsel medyada devam etmektedir. İktidar yanlısı senaristlerin bu konuda devlet televizyonlarından sağladıkları yüksek finansla, beslendikleri iktidarın temellerini güçlendirmek için tarihi tersine çevirerek hazırladıkları filmler, özellikle AKP iktidarıyla oldukça yoğunluk kazanmıştır. TRT 1ekranlarında son yıllarda gösterimde olan: "Payitaht Abdülhamid, Diriliş Ertuğrul ve Uyanış Büyük Selçuklu" dizileri AKP iktidarının tarih yazılımı için üstlendikleri rolü göstermektedir. Erdoğan rejimiyle birlikte okullarda öğretilen tarih dersi kitaplarının, AKP'nin gözetimi altında olan MEB'lığı tarafından hazırlanması ve öğrencilere Türk-İslam bilincinin bir eğitim formu içinde verilmesi, iktidarın tarih ve eğitim konusunda gelecek nesiller üzerinde neden etkili olmak istediğini çok iyi özetlemektedir. İktidarın tarihten anladığını topluma empoze etmesi olarak gelişen ve her iktidar anlayışıyla farklı yorumlanan tarih yazımı, ulus devletli iktidarlarda, egemen güçlerin sömürü hakimiyeti için ciddi bir psikolojik araçtır. Toplumsal psikolojiyi iktidarın kontrolü altına alması için, toplumun geleneksel inançlarına ve ezberci tarih anlayışına hitap ederek, iktidarın toplum emeğinden

gasp ettiği emek hırsızlığı, tarih yazımı ve anlatımının toplumsal sömürüde en etkili olan bilinç operasyonudur. İktidarın tarih yazımında klasik ırkçılığı esas alarak, biyolojik üstünlüğü otorite sahibi olduğu topluma bir hayat felsefesi olarak kabullendirmesi, tarih yazımında iktidarın söz sahibi olduğu toplumu seçkinci kılarak, hiyerarşik gücünü refere ettiği toplum üzerinde, kendi iktidar ömrü için bir istikrarlaştırma çabasıdır. Her iktidarın egemen olduğu toplum üzerinde ayrıcalığını ve üstünlüğünü kaybetme korkusu, iktdarlarların tarih yazımı konusunda kitlesel gücü oluşturabilecek propaganda kampanyalarını, içinde yaşadığı tarihe, uyarlama çalışmalarında zorunlu kılmaktadır. Böylece, iktidarın yaratmış olduğu kitle, iktidarın yazmış olduğu tarihsel kitleyle ruh hâli olarak büyük benzerlikler gösterir. İktidarlı toplum tarihinin, her tarihi dönemde değişmez amaçlarıyla toplumu yönetmesi ve sömürmesi bu şekilde güncelliğini sürdüren 'tarihin tekerrür teorisini' süreklileştirmektedir. Tarihi kendileriyle başlatan uygarlık iktidarları, her medeniyet sürecinde yaşattıkları mevcut sistemi tarihin sonu olarak toplumu dayatırlar. Dolayısıyla kendi sistemlerini insanlığın son sözü olarak tarihe kaydettirirler.

İktidar odaklı uygarlığın toplumu var oluş gerçekliğinden koparmasıyla ilerleyen iktidarlı toplum düzeni, egemenliği ve sömürüyü toplumsal bir kanun niteliğinde insanlık hayatında meşrulaştırır. Bu nedenle tarihte toplumsal kolektif (iktidarsız) yaşamın bütününü perdeleyen iktidarın tarih üzerindeki bu rolü, tarih yazımında, toplumsal yönetimin karar mekanizmasının iktidar olması için güçlü bir yönetim aracıdır.

Heybet Akdoğan

  Bu yazı 6458 defa okunmuştur.

  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP

Bu Yazı'ya ilk yorum yapan siz olun.

  FACEBOOK YORUM

Yorum

  YAZARIN DİĞER YAZILARI

☁️
--°

  BİZİ TAKİP EDİN

  • ÇOK OKUNANLAR

      SON YORUMLAR

    PUAN DURUMU

    # Takım O G B M A Y AV P
    1Galatasaray134245--547
    2Fenerbahçe2342111--240
    3Trabzonspor334209--522
    4Beşiktaş434179--819
    5Başakşehir534169--923
    6Göztepe6341413--710
    7Samsunspor7341312--91
    8Rizespor8341011--13-6
    9Konyaspor9341010--14-7
    10Kocaelispor1034910--15-12
    11Alanyaspor1134716--110
    12Gaziantep FK1234910--15-15
    13Kasımpaşa1334811--15-16
    14Gençlerbirliği S.K.143497--18-11
    15Eyüpspor153489--17-15
    16Antalyaspor163488--18-22
    17Kayserispor1734612--16-35
    18Fatih Karagümrük183486--20-23
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    15 Mayıs, CumaRizespor2-2Beşiktaş
    16 Mayıs, CumartesiFatih Karagümrük2-1Alanyaspor
    16 Mayıs, CumartesiGaziantep FK1-2Başakşehir
    16 Mayıs, CumartesiSamsunspor3-0Göztepe
    17 Mayıs, PazarKayserispor2-1Konyaspor
    17 Mayıs, PazarFenerbahçe3-3Eyüpspor
    17 Mayıs, PazarTrabzonspor0-3Gençlerbirliği S.K.
    17 Mayıs, PazarKasımpaşa1-0Galatasaray
    17 Mayıs, PazarAntalyaspor1-0Kocaelispor
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Erzurumspor FK1382312--355
    2Amed2382111--639
    3Esenler Erokspor3382111--646
    4Çorum FK438218--924
    5Bodrum FK5381810--1032
    6Pendikspor6381615--725
    7Keçiörengücü7381612--1030
    8Bandırmaspor8381612--1013
    9Manisa F.K.938167--151
    10Sivasspor10381411--134
    11İstanbulspor11381313--122
    12Sarıyer1238157--160
    13Iğdır FK13381311--14-2
    14Vanspor FK14381310--155
    15Boluspor1538146--184
    16Ümraniyespor1638137--18-4
    17Serik Spor1738116--21-31
    18Sakaryaspor1838810--20-27
    19Hatayspor193828--28-69
    20Adana Demirspor203813--34-147
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    1 Mayıs, CumaHatayspor3-1Vanspor FK
    1 Mayıs, CumaBoluspor3-1Serik Spor
    1 Mayıs, Cumaİstanbulspor8-1Adana Demirspor
    1 Mayıs, CumaManisa F.K.5-0Sakaryaspor
    2 Mayıs, CumartesiÜmraniyespor1-4Keçiörengücü
    2 Mayıs, CumartesiBodrum FK0-1Sarıyer
    2 Mayıs, CumartesiBandırmaspor1-0Sivasspor
    2 Mayıs, CumartesiÇorum FK1-1Erzurumspor FK
    2 Mayıs, CumartesiEsenler Erokspor1-1Pendikspor
    2 Mayıs, CumartesiIğdır FK3-3Amed
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Batman Petrolspor136258--353
    2Muğlaspor236219--632
    3Elazığspor336216--945
    4Adana 01 FK4361910--720
    5Şanlıurfaspor536198--920
    6Ankaragücü636189--911
    7İnegölspor7361612--823
    8İskenderunspor836168--126
    9Beyoğlu Yeni Çarşı9361315--810
    10Ankaraspor10361313--1010
    1124 Erzincanspor1136156--156
    12Kastamonuspor1236119--16-12
    13Karacabey Belediyespor1336118--17-9
    14Altınordu1436811--17-26
    15Erbaaspor1536107--19-21
    16Beykoz Anadolu163686--22-29
    17Kepezspor173658--23-45
    18Karaman FK183649--23-56
    19Bucaspor 1928193648--24-38
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    24 Nisan, CumaKaracabey Belediyespor0-1Bucaspor 1928
    25 Nisan, CumartesiBatman Petrolspor6-0Kepezspor
    25 Nisan, CumartesiAnkaragücü4-1İskenderunspor
    25 Nisan, CumartesiAltınordu2-2İnegölspor
    24 ErzincansporKastamonuspor0-3Muğlaspor
    24 ErzincansporŞanlıurfaspor2-1Ankaraspor
    24 ErzincansporKaraman FK3-2Beykoz Anadolu
    24 ErzincansporBeyoğlu Yeni Çarşı3-1Erbaaspor
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Sebat Gençlikspor130207--333
    2Yeni Orduspor230184--838
    3Yozgat Bld Bozokspor330176--731
    4Karadeniz Ereğli BSK430169--515
    5Fatsa Belediyespor530154--118
    6Zonguldak Kömürspor630137--1018
    7Pazarspor7301110--9-2
    8Karabük İdman Yurdu830125--13-15
    9Düzcespor930117--12-6
    10Tokat Bld Plevnespor1030106--14-7
    11Orduspor 1967113097--14-16
    12Amasyaspor 1968123096--15-12
    13Artvin Hopaspor133095--16-12
    141926 Bulancak143085--17-30
    15Çayelispor153059--16-21
    16Giresunspor163049--17-22
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    18 Nisan, CumartesiGiresunspor0-1Karabük İdman Yurdu
    18 Nisan, CumartesiArtvin Hopaspor7-31926 Bulancak
    18 Nisan, CumartesiFatsa Belediyespor5-1Çayelispor
    18 Nisan, CumartesiPazarspor1-0Amasyaspor 1968
    18 Nisan, CumartesiYeni Orduspor3-4Zonguldak Kömürspor
    18 Nisan, CumartesiKaradeniz Ereğli BSK5-3Orduspor 1967
    18 Nisan, CumartesiTokat Bld Plevnespor2-0Düzcespor
    18 Nisan, CumartesiSebat Gençlikspor2-3Yozgat Bld Bozokspor
    Son güncelleme: 26.07.2026 07:00:12