Erdoğan YALGIN
  Güncelleme: 14-04-2024 16:55:00   14-04-2024 16:48:00

“Kuyu, Göl, Okyanus” yada “Yazı, Kitap, Ansiklopedi”

Kuyu: dardır ve derindir. Kuyu kazmak ve hele hele kuyuyu iğneyle kazmak büyük ustalık gerektirir. İğneyle kuyu kazmak, nadaslınmış bir sabır gerektirir.  Bu iş herkesin harcı değildir. Kuyuyu kazmak ve kuyudan saf su çıkarmak, büyük bir marifet ister. Kuyu, düşünceye yansıyan “ilk sözlerin bir araya getirilmesi” gibidir. İlk sözlerin cümlelere ve o cümlelerin de yazıya dökülmesi kolay bir iş değildir. Kuyu ilk sözdür. Şiirdir, hikayedir, mektuptur, antlaşma metnidir, mitik bir düştür. İşte bu ilk sözleri bir araya getirenler ve onu cümlelerle yazıya dökenler, suyu arayan mükemmel kuyucudurlar.

Onlar, yazı ile insanlığın uygarlığını başlatanlardır. Onlar ilk yazıyı, yaptıkları kil tabletlere kazanlardır. Onlar; Aşağı Mezopotamya’da kendilerini kanıtlayan Sümerlerdir. Babillerdir, Asurlardır. Sonra Yukarı Mezopotamya’da ve Anadolu’daki Hurilerdir, Urartularalardır, Hititlerdir.  Bu yapılan iş sadece yazıyı bulmak ve yazmakla ilgilidir. Stellere, kayalara, mağara duvarlarına kazılan ilk yazılar, kuyudan su çekmektir. Bu, yer altındaki su dehlizlerini ahenkle yer yüzüne çıkarmaktır.

Harfleri bulmak, yazıyla tabletlere geçirmek ve tarihe miras bırakmak, insanlık tarihinin en değerli buluşudur. Dar ve derin bir kuyuyu kazmak ve saf suyu çıkarmakla bu eş değerdir. Kuyu yazıdır. İlk sözdür.  Şiirdir, hikayedir, mektuptur, antlaşma metnidir ve mitik bir düştür. Bütün bunlar ruha iyi gelendir. İlk buluştur. İnsanlığın susuzluktan kurutuşudur.

Göl; geniş ve sakindir. Derelerin, nehirlerin, tatlı ve tuzlu kaynak sularının farklı bölgelerden, değişik seslerle ve dinginlikle akarak, gelip bir engin vadide birleştiği yerdir. Göl, azgın suların biriktiği, bir arada karışarak yeni bir sentezin ortaya çıkarıldığı köpüklerin buhar olduğu bir duraktır.  Göl, geniş havzaları dolduran durgun su kütlelerinin sakinleştiği, dinginleştiği birer mağrur su yataklarıdır. Gölün, bir de gözle görülmeyen alttan kaynayan su gözeleri vardır ki; gölün ömrünü uzatandır.

Göl sakindir ve geniştir. Bu bakımdan göl, sözlerin oluşturduğu cümlelerle örülmüş, çoklu paragrafların alt alta dizilmiş, içerisinde anlam ve kuramsal kavramların baş kaldırdığı yığınla sayfalar dolusu kitaplardır. Göl kitaptır. Okundukça sürükleyen, sürükledikçe yeni fikirleri ateşleyen ve yeni havzalara yeni kaynak suları taşıyandır. Göl kitaptır. Kitap gölün ortasıdır. Kitabın ortasından konuşmak, göle küçük bir taş atmaktır. Göle atılan bir küçük taşın, küçükten büyüğe oluşturduğu derin dalgalarla kıyıya vuran fikirlerinin toprakla birleşmesidir. Kitaplar geniş ve sakindir. İçeriği şiirdir, romandır, tarihtir, felsefedir. Fiziktir, Matematiktir. Kutsal metinlerdir, anayasalardır. Velhasıl-ı kelam başlı başına gizemli bir Hayat bilgisidir.

Okyanus; Kuyudan derin ve Gölden geniştir. Kuyudan derinliğini, gölden genişliğini alan Okyanuslar; o okyanuslar var ya, sınırsızdır! Uçsuz bucaksızdır. Okyanuslar; denizdir, deryadır ve ummandır. O, ana karaları biri birinden ayırandır. O, istediği noktada suları birbirine bazen sessizce ve bazen de çılgınca  karıştırandır. Dünyamızın üçte ikisi sudur. Ve fakat Yerkürede bulunan suyun % 97.5'i okyanuslarda bulunan tuzlu sulardan oluşmaktadır. Kokmayan tuz, insanın doğal kokusudur.  Tuz Xo’dur. Xwa’dır. Bizatihi insanın kendisidir. Yani Su hayattır. “İlk önce su vardı” felsefi sözü, kanımca doğrudur. 

Dünyayı saran Okyanusların kendine özgü isimleri, memleketleri ve her birinin bilinemeyen derin, ince gizemli manaları vardır. Pasifik, Atlantik, Hint, Güney (Antarktika) ve Kuzey Kutbu okyanusları bunlardan sadece bir kaçıdır. Okyanuslar, bir bilinmezlik yumağıdır. Onların sırrına nail olmak öyle kolay bir iş değildir. Zira o işi bilen ve icra edenlere “deryayı allame” demişlerdir.  Öyle ya “Deryayı allame” olmak, her zekaya nasip olmamıştır. Zira bu serüven, deryalar gibi derin ve geniş bir bilgiye sahip olmakla başlamaktadır. Okyanuslar, derin ve geniştir. Uçsuz ve bucaksızdır.

Çok ilginçtir; Hak Yol Aleviliğinde “ana rahmi;” ilgili edebi metinlerde hep “bir deryaya, ummana, okyanusa” benzetilmiştir. Öyle ya, Ana rahimindeki ceninin içinde bulunduğu hak dünyasının içi sularla kaplıdır. Orası da uçsuz-bucaksız yuvarlak bir dünyadır. Bir sonsuz evrendir. Bu müthiş bir metafordur.

Evet biz tekrar ana konumuza, Okyanusa dönelim. “Okyanus kuyu gibi derin ve Göl gibi geniştir. Uçsuz-bucaksızdır” sözümüzü, burada tekrar edelim.  Ne demiştik: Kuyu ilk sözdür, yazıdır. Şiirdir cümledir. Göl; Metinlerin birleşiminden, ortak fikirden açığa çıkarılan sakin dalgalı bir kitaplardır. Okyanus ise o kitapların birleşiminden vücuda getirilmiş “devasa bilgilerin” en kapsamlı, kalın kitabıdır. Okyanus, Ansiklopedisidir. Evet Okyanuslar, birer Ansiklopedidir.

Ansiklopediler kendi bünyesinde kuyuları, gölleri, denizleri, deryaları birleştirir. Onları  ahenk içerisinde bir arada var eder. Belki Kuyular kapanır, Göller kurur ama lakin Okyanuslar hep çoğalarak, büyüyerek derin yaşantısını sürdürürler.

Evet, Alevilerin Kuyuları oldu. Güzel şiirleri, öyküleri romanları yazıldı. Bu yazılanlar zaman içerisinde Göllere dönüştü. Göller kitaplaştı. Çoğaldı. Engin dalgalarla-düşüncelerle kıyalara vurdu. Toprakla birleşti, ürün verdi nebata dönüştü. Kıyısındaki toprağa can verdi. Alevilerin bir tek Okyanusları yok. Yani Ansiklopedileri! İçerisinde kuyuları, gölleri, denizleri, deryaları nehirleri birleştirecek, onları uyum içerisinde her dilde vücuda getirecek Okyanusları, yani Ansiklopedileri yok. Artık Alevilerin bir Okyanusu olmalı. Olsun!

Şimdi sırada derin ve uçsuz-bucaksız Okyanuslara açılmanın zamanı. Okyanuslarda yeni canlıları keşfetmenin tam da kıyısındayız. Okyanuslarda “deniz feneri” olmanın aydınlatıcı ümidini yaşamalıyız. Okyanuslara rıhtım olmalıyız. Okyanuslarda süzülerek yol alan dev gemilerin dümeni, dalgalanan yelkeni, kaptanı, tayfası olmalıyız. Okyanusların kıyıları, rıhtımları olmalıyız.

Diasporada, Avrupa’da, Almanya merkezli faaliyetlerine başlayan “Rızaşehri Akademisi” nin başlattığı “Aleviler Kendi Ansiklopedisini Yazıyor” kampanyasına gönül gözüyle, can kulağıyla katılmalıyız. Büyük bir gayretle örmeliyiz, bu ansiklopedinin sayfalarını. Hiçbir kaygı ve kıskançlık duygusuna kapılmadan, hep beraber okyanuslara açıklamlıyız.

Alevi Okyanusuna-Ansiklopedisine söz taşımalıyız. Öyle sıradan söylenmiş sözler değil ha! İnciden işlenmiş sözler taşımalıyız. Şiirler, hikayeler, mitik anlatılar taşımalıyız. İnancımızın felsefesini, tarihini, coğrafyasını, dilini, kültürel değerlerini taşımalıyız. Bu ansiklopedi ’de her Canın bir sözü olmalı. Bir cümlesi, bir makalesi, bir düşüncesi olmalı. Bu ansiklopedi ‘de her Canın bir parça lokması, bir avuç suyu, ateşten bir çıralığı olmalı. Bu ansiklopedi ‘de her Canın bir tezenesi, içten söylenmiş bir kılamı, bir haykırışı olmalı. Bu ansiklopedi ‘de her Canın bir deste çiçeği, pervaz dönen kelebeği, süreklerin süreği olmalı. Hep beraber; Kuyudan göle, Gölden okyanusa ve Okyanustan da Alevi Ansiklopedisine doğru bir yol almalıyız. Artık “Tezgah üstü söz söylemeliyiz. Güllerimizi güllerle peylemeliyiz.” Yazın alanında geleceğimiz için yeni bir hat çizmeliyiz. Hazır mısınız? Var mısınız?

Hak ile kalın! Bilgelikte kalın!

Erdoğan Yalgın

 

Konuyla alakalı haber:

Rıza Şehri Akademisi, 'Aleviler Kendi Ansiklopedisini Yazıyor' kampanyası başlatıyor - PİRHA (pirha.org)

  Bu yazı 2036 defa okunmuştur.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 38 33 2 3 92 26 102 +66
2 Fenerbahçe 38 31 1 6 99 31 99 +68
3 Trabzonspor 38 21 13 4 69 50 67 +19
4 Başakşehir FK 38 18 13 7 57 43 61 +14
5 Kasımpaşa 38 16 14 8 62 65 56 -3
6 Beşiktaş 38 16 14 8 52 47 56 +5
7 Sivasspor 38 14 12 12 47 54 54 -7
8 Alanyaspor 38 12 10 16 53 50 52 +3
9 Çaykur Rizespor 38 14 16 8 48 58 50 -10
10 Antalyaspor 38 12 13 13 44 49 49 -5
11 Gaziantep FK 38 12 18 8 50 57 44 -7
12 Adana Demirspor 38 10 14 14 54 61 44 -7
13 Samsunspor 38 11 17 10 42 52 43 -10
14 Kayserispor 38 11 15 12 44 57 42 -13
15 Hatayspor 38 9 15 14 45 52 41 -7
16 Konyaspor 38 9 15 14 40 53 41 -13
17 MKE Ankaragücü 38 8 14 16 46 52 40 -6
18 Fatih Karagümrük 38 10 18 10 49 52 40 -3
19 Pendikspor 38 9 19 10 42 73 37 -31
20 İstanbulspor 38 4 27 7 27 80 16 -53
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 34 24 7 3 77 31 75 +46
2 Göztepe 34 21 6 7 60 20 70 +40
3 Sakaryaspor 34 17 8 9 50 35 60 +15
4 Bodrumspor 34 15 7 12 43 22 57 +21
5 Çorum FK 34 16 10 8 55 36 56 +19
6 Kocaelispor 34 16 11 7 48 41 55 +7
7 Boluspor 34 15 11 8 33 35 53 -2
8 Gençlerbirliği 34 13 9 12 39 33 51 +6
9 Bandırmaspor 34 13 10 11 49 32 50 +17
10 Erzurumspor FK 34 12 11 11 30 34 44 -4
11 Ümraniyespor 34 12 15 7 40 47 43 -7
12 Manisa FK 34 9 12 13 40 40 40 0
13 Keçiörengücü 34 10 14 10 34 43 40 -9
14 Adanaspor 34 11 17 6 28 45 39 -17
15 Şanlıurfaspor 34 9 14 11 32 37 38 -5
16 Tuzlaspor 34 9 14 11 35 47 38 -12
17 Altay 34 5 25 4 16 76 10 -60
18 Giresunspor 34 2 28 4 16 71 7 -55
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 36 26 5 5 83 29 83 +54
2 Van Spor FK 36 24 6 6 63 37 75 +26
3 Bucaspor 1928 36 21 5 10 54 25 73 +29
4 1461 Trabzon FK 36 21 6 9 71 39 72 +32
5 Ankaraspor 36 15 8 13 45 35 58 +10
6 Yeni Mersin İdman Yurdu 36 16 10 10 50 36 58 +14
7 Beyoğlu Yeniçarşıspor 36 15 14 7 47 38 52 +9
8 Karacabey Belediye Spor 36 13 11 12 43 37 51 +6
9 Ankara Demirspor 36 15 16 5 43 46 50 -3
10 Diyarbekir Spor 36 12 15 9 39 41 45 -2
11 Kırklarelispor 36 11 14 11 33 41 44 -8
12 Altınordu 36 10 13 13 45 39 43 +6
13 Hes İlaç Afyonspor 36 10 14 12 25 38 42 -13
14 Serik Belediyespor 36 10 16 10 29 45 40 -16
15 Nazilli Belediyespor 36 11 16 9 38 57 39 -19
16 Zonguldak Kömürspor 36 11 17 8 41 57 38 -16
17 Kırşehir Futbol SK 36 5 23 8 38 76 23 -38
18 Bursaspor 36 6 22 8 28 64 23 -36
19 Adıyaman FK 36 4 25 7 28 63 19 -35
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 28 22 2 4 67 18 70 +49
2 Aliağa Futbol A.Ş. 28 19 0 9 60 18 66 +42
3 Ayvalıkgücü Belediyespor 28 15 6 7 40 25 52 +15
4 52 Orduspor FK 28 14 7 7 40 28 49 +12
5 İnegöl Kafkas GK 28 13 7 8 37 30 47 +7
6 Edirnespor 28 13 10 5 45 28 44 +17
7 Mardin 1969 Spor 28 12 11 5 40 34 41 +6
8 K.Çekmece Sinopspor 28 10 10 8 41 31 38 +10
9 Karabük İdmanyurdu Spor 28 10 13 5 27 44 35 -17
10 Artvin Hopaspor 28 9 12 7 33 29 34 +4
11 Talasgücü Belediyespor 28 10 14 4 34 45 34 -11
12 Kırıkkalegücü FK 28 8 15 5 31 42 29 -11
13 Gümüşhanespor 28 4 14 10 25 49 22 -24
14 Malatya Arguvanspor 28 3 21 4 21 57 13 -36
15 Tarsus İdman Yurdu 28 2 22 4 20 83 10 -63
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/08/2024 Alanyaspor vs Eyüpspor
 09/08/2024 Antalyaspor vs Göztepe
 09/08/2024 Bodrum FK vs Gaziantep FK
 09/08/2024 Çaykur Rizespor vs Başakşehir FK
 09/08/2024 Fenerbahçe vs Adana Demirspor
 09/08/2024 Galatasaray vs Hatayspor
 09/08/2024 Kasımpaşa vs Konyaspor
 09/08/2024 Samsunspor vs Beşiktaş
 09/08/2024 Sivasspor vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/05/2024 Kocaelispor 0 - 2 Sakaryaspor
 11/05/2024 Erzurumspor FK 0 - 4 Eyüpspor
 11/05/2024 Boluspor 2 - 1 Çorum FK
 11/05/2024 Göztepe 1 - 1 Bodrum FK
 11/05/2024 Adanaspor 1 - 0 Bandırmaspor
 11/05/2024 Tuzlaspor 1 - 1 Gençlerbirliği
 11/05/2024 Şanlıurfaspor 2 - 0 Manisa FK
 10/05/2024 Giresunspor 1 - 2 Ümraniyespor
 10/05/2024 Keçiörengücü 1 - 1 Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/04/2024 Malatya Arguvanspor 3 - 4 Talasgücü Belediyespor
 27/04/2024 Gümüşhanespor 2 - 4 Kepezspor FAŞ
 27/04/2024 Artvin Hopaspor 0 - 1 52 Orduspor FK
 27/04/2024 Mardin 1969 Spor 4 - 2 İnegöl Kafkas GK
 27/04/2024 Tarsus İdman Yurdu 1 - 1 Karabük İdmanyurdu Spor
 27/04/2024 Ayvalıkgücü Belediyespor 1 - 0 Edirnespor
 27/04/2024 Aliağa Futbol A.Ş. 6 - 3 Kırıkkalegücü FK
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI