Erdoğan YALGIN
  15-05-2023 12:35:00

Anneler Gününüz Pîroz Be

Milat öncesi zamanlardan günümüze dek açıklanamayan bazı göksel sırlar; asırlardan beri tek Tanrılı dinlerin kutsal metinleriyle ve sözlü anlatımlarıyla izah edilmeye çalışıldı. Fakat bütün bunların bir öncesinin olduğu,  19. yüzyılda ortaya çıkarılan arkeolojik kazılarda elde dillen buluntularla kısmen anlaşıldı. Örneğin Semah ve Yerkürenin (Herd u Asman) kozmik sırları; Sümer kaynaklı Babil’li (MÖ.18000) Ozanların, 7 adet kil tableti üzerine yazdıkları farklı versiyonlardaki çözümüyle; “Yükseklerdeyken” bir diğer çevirisiyle “Gökyüzünde” anlamına da gelen “Enuma Eliş” destanında şöyle anlatılmıştı:

“Yükseklerde Gök henüz isimlendirilmemişken,

Ve aşağıda, Dünya çağrılmamışken,

Boş ama başlangıçta mevcut olan APSU (Tanrı-Tatlı su-yaradılıştan beri var olan),

Vücuda getiren onları

MUMMU (doğmuş olan) ve

TİAMAT (Tuzlu su- Tanrıça-Yaşamın kızı) hepsini doğurandı O!

Birbirine karışmıştı suları

Saz bitmemişti, bataklıklar ortaya çıkmamıştı

Tanrıların hiç biri vücuda gelmemişti

Hiç birinin adı yoktu, kaderleri belirlenmemişti;

İşte tam ortalarında Tanrılar şekillendi.

Absu ile Tiamat’ın Suları birbirine karıştı….

Tam ortalarında Tanrılar şekillendi:

Tanrı LAHMU (Mars-Erkek, İlkel var olan)

ve Tanrıça LAHAMU (Venüs-Kadın, İlksel var olan) doğdu; Bu adlarla çağrıldılar.“

Aslında yazıya geçirilen bu bilgiler, Babillerden de önce Mezopotamya’nın Paganik Arya topluluklarında var olan kadim bilgilerdi. Metindeki “suların birebirine karışımı“ metaforu, bâtıni manada Alevi inancının temel felsefesinin farklı mecazlarla dile getirilişinden başka bir şey değildi! Zira bu anlatımla “doğuma“, bir “var oluşa“ işaret edilir. Bu metin; inancımızın kurulum mitinin bir başka versiyonudur. Enume Eliş‘in ilerleyen satırları  ise bakınız şöyle akıp gider:

“Tiamat’ın başını (dünya) konumuna koyarak

Onun üzerine dağları yükseltti

Pınarları açtı, şiddetli akıntılar boşaldı.

Gözlerinde Dicle ve Fırat’ı saldı

Memelerinden ulu dağları biçimlendirdi.

Kuyular için, taşınacak sular, pınarlar deldi…“ dizeleriyle…

Görüldüğü gibi bu dizeler; Mezopotamya topraklarını (dağları, suları, ovaları vs.) kutsal Anayla betimler. Aslında bu periyodik dönem (MÖ.12 binler); henüz tek Tanrılı dinlerin icat edilmediği, tarıma dayalı, kominal bir yaşam sürdüren insan-doğa eksenli tarım toplumunun Yukarı Mezopotamya’da/Zagroslar’da yarattığı Neolitik (yeni taş) devrimin evirilerek geldiği son aşamadır. Bundan yaklaşık 40-50 yıl öncesindeki bozulmayan haliyle, farklı isimler altında yaşatılan Alevilik; Mezopotamya’nın işte bu Ari kültürel değerlerinden beslenmiştir. Konuyu çalışan bütün dostların, bu Mezopotamya hakikatinden asla ayrılmamaları gerekir.

Şimdi gelelim Sümerlerin, farklı köksel isimlerle anılan baş Tanrıçası İnanna’ya (İni, İnin, Ninni, Anni). İnanna’nın, eşi Dumuzi (Temmuz) tarafından yer altına gönderilmesi ve orada unutarak eşini umursamaması; aslında kutsal metinlerindeki Hava’nın, Adem karşısındaki pasif konumunu mesajlar. Dahası tek Tanrılı dinlerle sosyal yaşamın gerçekliğinde Kadın, erkeğin yamacında ötelenen bir cin/jin pozisyonuna düşürüldü. Bu topraklarda yaratılan bütün kültürel değerlerde gözde olan Kadın Ananın; egemenliği ele geçiren erkek tarafından ikinci plana atılmasına zemin oluşturdu. Mevzu uzun, fakat biz kutsal metinlerdeki Kadın Ananın konumuna kısaca bakalım: !

Örneğin Tevrat’ta “Kadın, eksik ve hor görülürken; erkek çok üstündür!“ Bu durum Yaşaya, 54/5 babında şöyle açıklanır; "Çünkü kocan, seni yaratandır! (Rab Allah) Kadına dedi: Zahmetini ve gebeliğini ziyadesiyle çoğaltacağım; ağrı ile evlat doğuracaksın! Ve arzun kocana olacak, o da sana hâkim olacaktır…!“

İncil’de “Kadınlar! Tanrıya boyun eğdiğiniz gibi kocalarınıza da boyun eğiniz!“ derken; Kur’an’ın Nisâ suresinin 34. Ayetinde “Allah'ın bazısını bazısına üstün kılması nedeniyle ve mallarından harcamalarından ötürü erkekler, kadınlar üzerinde hüküm sahibidirler.“ Ve bu liste uzar gider! Şimdi bu etaptan sonra, yukarıdaki Enuma Eliş’in dizelerini, bir kes daha okuyunuz lütfen! Orada eşitlik vardır, Alevilik inancında olduğu gibi.

Bütün bunlara karşın; Tarım toplumunun Neolitik kültüründen beslenen Alevi inancındaki Kadın’a “kendinden veren, doğuran < Dayé/ Da yé“ kutsiyeti ile yaklaşılması, aslında günümüzde saygıya şayan bir yaklaşım olsa gerektir! Bütün Semitik dinlerde adeta “yok sayılan” Kadın Ana, Alevi inancında baş köşeye oturtulmuştur. Ocağın (soyun), Yolun, İnancın felsefi temeli Onunla başlatılmış ve şekillendirilmiştir! Bu vesileyle Onun doğurduğu, eğittiği erkek çocuğuna ocağın-soyun devamcısı olan “Ocaxzâde” denilmiştir. Bu eğitsel kültürün ana kaynağı, tekrar edelim ki; Dicle-Fırat’ın sularıyla beslediği “iki nehir arasında” kalan, tufanların yaşandığı  “Mezopotamya” topraklarıdır.

İşte burada yaratılan arı-duru, insan-doğa eksenli Aryenik kültürün son halkası ise “kendinden veren” Êzda/Êzdân/Yézda < Alevi inancıdır. Dolayısıyla Alevi inancına erkekten çok, Kadın Ananın sahip çıkması, kundağa sardığı ve üzerine titrediği “kız bebeği” gibi sahiplenmesi gerekmektedir. Geleceğin eğitimli Dayé < Anaları, bu Ocaklarda tutuşturulan kutsal ateş gibi söndürülmemelidir. Kanımca Anneler gününe, bir de bu bağlamda bakılmalıdır. Anneler; Gününüz Pîroz Be!

Hak ile kalın!

 

 

  Bu yazı 3070 defa okunmuştur.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 36 32 1 3 89 24 99 +65
2 Fenerbahçe 36 29 1 6 92 31 93 +61
3 Trabzonspor 37 20 13 4 65 48 64 +17
4 Başakşehir FK 37 17 13 7 51 41 58 +10
5 Beşiktaş 37 16 13 8 51 45 56 +6
6 Kasımpaşa 37 15 14 8 60 64 53 -4
7 Alanyaspor 37 12 10 15 52 49 51 +3
8 Sivasspor 37 13 12 12 45 53 51 -8
9 Çaykur Rizespor 37 14 15 8 48 56 50 -8
10 Antalyaspor 37 12 13 12 43 48 48 -5
11 Adana Demirspor 37 10 13 14 52 55 44 -3
12 Samsunspor 37 11 16 10 41 49 43 -8
13 Kayserispor 37 11 14 12 43 55 42 -12
14 Gaziantep FK 37 11 18 8 49 57 41 -8
15 Konyaspor 37 9 14 14 39 50 41 -11
16 MKE Ankaragücü 37 8 13 16 44 48 40 -4
17 Hatayspor 37 8 15 14 43 52 38 -9
18 Fatih Karagümrük 37 9 18 10 46 51 37 -5
19 Pendikspor 37 9 18 10 42 72 37 -30
20 İstanbulspor 37 4 26 7 27 74 16 -47
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 34 24 7 3 77 31 75 +46
2 Göztepe 34 21 6 7 60 20 70 +40
3 Sakaryaspor 34 17 8 9 50 35 60 +15
4 Bodrumspor 34 15 7 12 43 22 57 +21
5 Çorum FK 34 16 10 8 55 36 56 +19
6 Kocaelispor 34 16 11 7 48 41 55 +7
7 Boluspor 34 15 11 8 33 35 53 -2
8 Gençlerbirliği 34 13 9 12 39 33 51 +6
9 Bandırmaspor 34 13 10 11 49 32 50 +17
10 Erzurumspor FK 34 12 11 11 30 34 44 -4
11 Ümraniyespor 34 12 15 7 40 47 43 -7
12 Manisa FK 34 9 12 13 40 40 40 0
13 Keçiörengücü 34 10 14 10 34 43 40 -9
14 Adanaspor 34 11 17 6 28 45 39 -17
15 Şanlıurfaspor 34 9 14 11 32 37 38 -5
16 Tuzlaspor 34 9 14 11 35 47 38 -12
17 Altay 34 5 25 4 16 76 10 -60
18 Giresunspor 34 2 28 4 16 71 7 -55
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 36 26 5 5 83 29 83 +54
2 Van Spor FK 36 24 6 6 63 37 75 +26
3 Bucaspor 1928 36 21 5 10 54 25 73 +29
4 1461 Trabzon FK 36 21 6 9 71 39 72 +32
5 Ankaraspor 36 15 8 13 45 35 58 +10
6 Yeni Mersin İdman Yurdu 36 16 10 10 50 36 58 +14
7 Beyoğlu Yeniçarşıspor 36 15 14 7 47 38 52 +9
8 Karacabey Belediye Spor 36 13 11 12 43 37 51 +6
9 Ankara Demirspor 36 15 16 5 43 46 50 -3
10 Diyarbekir Spor 36 12 15 9 39 41 45 -2
11 Kırklarelispor 36 11 14 11 33 41 44 -8
12 Altınordu 36 10 13 13 45 39 43 +6
13 Hes İlaç Afyonspor 36 10 14 12 25 38 42 -13
14 Serik Belediyespor 36 10 16 10 29 45 40 -16
15 Nazilli Belediyespor 36 11 16 9 38 57 39 -19
16 Zonguldak Kömürspor 36 11 17 8 41 57 38 -16
17 Kırşehir Futbol SK 36 5 23 8 38 76 23 -38
18 Bursaspor 36 6 22 8 28 64 23 -36
19 Adıyaman FK 36 4 25 7 28 63 19 -35
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 28 22 2 4 67 18 70 +49
2 Aliağa Futbol A.Ş. 28 19 0 9 60 18 66 +42
3 Ayvalıkgücü Belediyespor 28 15 6 7 40 25 52 +15
4 52 Orduspor FK 28 14 7 7 40 28 49 +12
5 İnegöl Kafkas GK 28 13 7 8 37 30 47 +7
6 Edirnespor 28 13 10 5 45 28 44 +17
7 Mardin 1969 Spor 28 12 11 5 40 34 41 +6
8 K.Çekmece Sinopspor 28 10 10 8 41 31 38 +10
9 Karabük İdmanyurdu Spor 28 10 13 5 27 44 35 -17
10 Artvin Hopaspor 28 9 12 7 33 29 34 +4
11 Talasgücü Belediyespor 28 10 14 4 34 45 34 -11
12 Kırıkkalegücü FK 28 8 15 5 31 42 29 -11
13 Gümüşhanespor 28 4 14 10 25 49 22 -24
14 Malatya Arguvanspor 28 3 21 4 21 57 13 -36
15 Tarsus İdman Yurdu 28 2 22 4 20 83 10 -63
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/05/2024 Galatasaray vs Fenerbahçe
 26/05/2024 Adana Demirspor vs Başakşehir FK
 26/05/2024 Alanyaspor vs Antalyaspor
 26/05/2024 Fatih Karagümrük vs Samsunspor
 26/05/2024 Fenerbahçe vs İstanbulspor
 26/05/2024 Hatayspor vs Çaykur Rizespor
 26/05/2024 Kasımpaşa vs Beşiktaş
 26/05/2024 Konyaspor vs Galatasaray
 26/05/2024 Pendikspor vs Gaziantep FK
 26/05/2024 Sivasspor vs Kayserispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/05/2024 Kocaelispor 0 - 2 Sakaryaspor
 11/05/2024 Erzurumspor FK 0 - 4 Eyüpspor
 11/05/2024 Boluspor 2 - 1 Çorum FK
 11/05/2024 Göztepe 1 - 1 Bodrum FK
 11/05/2024 Adanaspor 1 - 0 Bandırmaspor
 11/05/2024 Tuzlaspor 1 - 1 Gençlerbirliği
 11/05/2024 Şanlıurfaspor 2 - 0 Manisa FK
 10/05/2024 Giresunspor 1 - 2 Ümraniyespor
 10/05/2024 Keçiörengücü 1 - 1 Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 Hük. Bursaspor 3 - 0 Van Spor FK
 04/05/2024 Altınordu 3 - 3 Ankaraspor
 04/05/2024 Bucaspor 1928 3 - 1 Diyarbekir Spor
 04/05/2024 Serik Belediyespor 0 - 6 Esenler Erokspor
 04/05/2024 Beyoğlu Yeniçarşıspor 3 - 1 Karacabey Belediye Spor
 04/05/2024 Adıyaman FK 4 - 1 Hes İlaç Afyonspor
 04/05/2024 Ankara Demirspor 5 - 2 Yeni Mersin İdman Yurdu
 04/05/2024 Kırklarelispor 1 - 3 Zonguldak Kömürspor
 04/05/2024 Kırşehir Futbol SK 4 - 5 1461 Trabzon FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/04/2024 Malatya Arguvanspor 3 - 4 Talasgücü Belediyespor
 27/04/2024 Gümüşhanespor 2 - 4 Kepezspor FAŞ
 27/04/2024 Artvin Hopaspor 0 - 1 52 Orduspor FK
 27/04/2024 Mardin 1969 Spor 4 - 2 İnegöl Kafkas GK
 27/04/2024 Tarsus İdman Yurdu 1 - 1 Karabük İdmanyurdu Spor
 27/04/2024 Ayvalıkgücü Belediyespor 1 - 0 Edirnespor
 27/04/2024 Aliağa Futbol A.Ş. 6 - 3 Kırıkkalegücü FK
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI