Adnan Menderes döneminin daha iyi anlaşılıyor, Bir dostun dediği gibi bu belgeyi kütüphanenizin kapısına asın ve lütfen herkes, günde bir sefer mutlaka okusun.

Ülkemiz çok partili düzene geçerek, daha çok demokrasi, daha çok insan hakları, Basın, Üniversiteler, bilim yuvaları düşüncelerini özgürce ifade edebilmesi, yazabilmesini beklerken!

Dışa bağımlı bir kaos dönemin başlangıcı noktası olacağını kimse düşünemezdi, İşte demokrat parti iktidarı göreve başlarken yaptığı çalışmaların bilançosu

16 Haziran 1950 DP iktidarının ilk icraatı, 18 yıldır Türkçe okunan ezanın tekrar Arapça okunmasını sağladı.

5 Temmuz 1950 tarihinde radyodan dini yayın yasağı kaldırıldı.

3. Aralık 1950 Arap harfleri ile eğ…

24 YILLIK İKTİDARI YAŞARKEN, GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE YANSIYANLAR

Adnan Menderes döneminin daha iyi anlaşılıyor, Bir dostun dediği gibi bu belgeyi kütüphanenizin kapısına asın ve lütfen herkes, günde bir sefer mutlaka okusun.

Ülkemiz çok partili düzene geçerek, daha çok demokrasi, daha çok insan hakları, Basın, Üniversiteler, bilim yuvaları düşüncelerini özgürce ifade edebilmesi, yazabilmesini beklerken!

Dışa bağımlı bir kaos dönemin başlangıcı noktası olacağını kimse düşünemezdi, İşte demokrat parti iktidarı göreve başlarken yaptığı çalışmaların bilançosu

16 Haziran 1950 DP iktidarının ilk icraatı, 18 yıldır Türkçe okunan ezanın tekrar Arapça okunmasını sağladı.

5 Temmuz 1950 tarihinde radyodan dini yayın yasağı kaldırıldı.

3. Aralık 1950 Arap harfleri ile eğitim yapan dershanelere izin verildi.

8 Ağustos 1951 hükümet halk evlerine el koydu.

9 Ekim 1951 Devlet iç borçları 2 milyar 565 milyon liraya yükselti.

4 Kasım 1951 okulların ders programına din dersi eklendi.

5 Haziran 1952 Lozan antlaşmasına göre Fener Rum Patrikhanesi'nin başındaki kişinin Türk vatandaşı olması gerekirken,  ilk kez ABD'den uçakla gönderilen Athenagoras'ın Türkiye'ye sokulması

 ile ihlal edildi. Başbakan Menderes Athenagoras'ı ziyaret etti.

8 Ekim 1952 Balıkesir'e giden CHP lideri İnönü'yü Vali kent dışında karşılayarak, kente girmemesini, girerse olaylar çıkabileceğini ve kendisinin sorumluluk almayacağını belirtti, İnönü gezisinden vazgeçti.

24 Aralık 1952 Anayasasında bulunan Türkçe kelimeler yerine Osmanlıca kelimeler kullanıldı. Bakanların yerine bakacak, vekalet bakanlıklar yasasında değişiklik yapıldı. Genelkurmay Başkanlığı'nın adı, Erkan'ı Harbiye'yi umumi reisliği olarak değiştirildi.

21 Ocak 1953 ülkemizde yabancılara maden arama ruhsatları verildi, Petrollerimizin işletilmesiyle ilgili değişiklik yapılarak, ABD şirketiyle antlaşmalar yapıldı.

21 Temmuz 1953 Profesörlerin politika ile uğraşmalarını yasaklayan kanun kabul edildi.

27 Ocak 1954 Köy Enstitüleri kapatıldı.

7 Mart 1954 petrol işletme yetkisini yabancı sermayeye açan ve MaxBall adlı bir yabancı şirketin hazırladığı petrol yasası mecliste kabul edildi.

8 Mart 1954 Basını sıkı kontrol altına alan ve basın suçlarına yönelik cezaları yükselten basın kanunu kabul edildi.

Hakaret suçlarıyla yargılananlara iddialarını, mahkemede ispat hakkı tanınma isteği meclis tarafıdan red edildi.

2 MAYIS 1954 GENEL SEÇİMLER YAPILDI

Oyların %57.6'sını oyunu alan Demokrat parti 503 sandalye kazanırken, %35,4 oy alan CHP sadece 31 milletvekili çıkarabildi.

30 mayıs 1954 Osman Bölükbaşı'nı milletvekili seçen Kırşehir ceza olarak meclis tarafından il olmaktan çıkarılıp ilçe yapıldı.

14 Temmuz 1954 seçimlerde CHP'ye oy veren Malatya ceza olarak ikiye  bölünerek, Adıyaman il olarak mecliste kabul oldu..

21 Haziran 1954 Demokrat parti kendi kadrolarını kurmak partililerini Devletin çeşitli kademelerine yerleştirmenin kapılarını sonuna kadar açtı.

7 Ağustos 1954 Millet gazetesi sahibi Fuat Arna , Adnan Menderes'e hakaret ettiği için tutuklandı.

18 Ağustos 1954 Millet gazetesi yazarı Nurettin ardın oğlu ile yazı işleri müdürü Hüsnü Söylemezoğlu gazetede çıkan bir yazıdan dolayı yedişer ay hapis cezasına çarptırıldılar.

23 Eylül 1954 Hüseyin Cahit yalçın, Cemal sağlam, İbrahim Cüceloğlu hapis cezası aldılar.

1 Aralık 1954 Hüseyin Cahit Yalçın hükümete hakaret ettiği gerekçesiyle 26 ay hapse mahkum edildi 79 yaşında hapse girdi.

8 Nisan 1955 Döviz bulunamadığı için kahve ithalatı yapılamadı. İstanbul'da hane başına 100 gram kahve dağıtımına başlandı, kahve alanlar muhtarların hazırladığı listeleri imzalayarak kahvelerini teslim aldılar.

20 Mayıs 1955 hükümete muhalif Akis dergisi yazı işleri müdürü Cüneyt Arcayürek hükümetin nüfuzunu kıracak neşriyat yapması gerekçesiyle altı ay hapis cezasına çarptırıldı.

20 Temmuz 1955 Polis CHP Isparta il kongresini dağıttı. Kasım Gülek kürsüden indirildi.

5 Ağustos 1955 Karadeniz gezisine çıkmış olan CHP Genel sekreteri Kasım Gülek, Sinop'ta tutuklanarak İstanbul'a getirildi ve bir gün hapiste kaldı.

5 Eylül 1955 Ekspres gazetesi Atatürk'ün evine bomba atıldığı haberi üzerine, çok önceden planlanan gösteriler kısa zamanda Rum vatandaşlarının işyerlerine ve evlerine yönelik yağmaya dönüştü.

7 Eylül 1955 Hükümet İstanbul'da yaşanan yağmalama olayları muhaliflerin üzerine yıkmak, komünistler tezgahladı gerekçesiyle eylemlere katılanların İdam talebiyle yargılanması öngörülen kişiler Aziz Nesin. Kemal Tahir, Dr. Can Bora tay, Asım Bezirci, Hasan İzzettin Dinamo gibi isimlerde bulunuyordu.

16 Eylül 1955 Sabah gazetesi kapatıldı, yazı işleri müdürü Orhan Rahmi Gökçe tutuklandı.

19 eylül 1955 muhalif yayınlarından dolayı Ankara'da Ulus gazetesi kapatıldı.

15 Ekim 1955 Siyasiler hakkında bir iddia ileri sürenler, hakaret suçuyla yargılanıp mahkum olmaktaydılar. Yargılanan kişinin ispat hakkı kaldırıldı.

8 şubat 1956 Ekonomik sıkıntılar nedeniyle gazetelerin sayfaları altıya indirildi.

2 Mart 1956 Cumhurbaşkanına hakaretten gazeteci Şinasi Nahit Berker bir yıl hapse mahkum oldu.

8 Nisan 1956 Başbakan Adnan Menderes, Muhalefeti, siyasi sapıklık, sahte ihtilalcilik, inkarcılık, adi ve alçak iftiracılık, sahte hürriyetçilik ve tedhişçilikle suçladı.

31 Mayıs 1956 CHP genel başkanı İsmet İnönü, adı adım mutlakiyete gidiyoruz dedi.

14 haziran 1956 CHP genel sekreteri Kasım Gülek TBMM'nin manevi şahsına hakaret ettiği gerekçesiyle bir yıl hapis ve dört ay Bursa'da ikamete mahkum oldu.

13 Ağustos 1956 Bakanlar kurulunca orta okullarda din dersi okutulmasına karar verdi.

28 Eylül 1956 Parasızlıktan maliye İstanbul'da hazineye ait 10 bin arsa ve 500 bin binayı satışa çıkardı.

11 Mayıs 1957 Gazeteci Nusret Safa Coşkun ve Rıfat Ekinci birer yıl hapse mahkum oldu.

19 Mayıs 1957 Kayseri'de halka yaptığı açıklamada Menderes, DP'nin iktidarda olduğu yedi yıl içinde 15 bin yeni cami inşa etik dedi.

2 Temmuz 1957 CMP Genel başkanı ve Kırşehir milletvekili Osman Bölükbaşı tutuklandı.

6 Temmuz 1957 Hükümet İstanbul Gazeteciler Sendikası'nı bir süre için kapattı.

20 Ekim 1957 Menderes Adana'da yaptığı seçim konuşmasında İstanbul'u ikinci bir Mekke, Eyüp sulta camiini ikinci bir Kâbe yapacağız dedi.

27 Ekim 1957 GENEL ŞEÇİMLER YAPILDI:

Oyların %47,9 unu DP 424 milletvekili  %41,1ini alan CHP 186 milletvekili çıkardı, toplam 610 milletvekili seçildi.

27 Ekim 1957 seçim sonuçları tartışmalara neden olmuş. En vahim Gaziantep'te yaşanmış. Seçimi ilk önce CHP kazandığı ilan edilmiş, sonra bu karar değiştirilmiş. Bu olayın yarattığı tepkiler üzerine kentin üzerinden askeri uçaklar uçuruldu.

29 Ekim 1957 Seçim günü Mersin'de bir CHP'linin öldürülmesi olayına yayın yasağı getirilmiş.

1 Kasım 1957 Yeni meclisin toplanacağı gün halkın tepkisinden çekinen iktidar başta meclis çevresini tanklarla çevirmek dahil, kentin tüm önemli noktalarına askeri birlikler yerleştirdi.

10 Mart 1958 Demokrat parti örgütlerinin ramazan ayı boyunca camilerde düzenlediği mevlitleri propaganda amacıyla devlet radyosundan naklen yayını uygulamasını başlattı.

30 Nisan 1958 Et sıkıntısını gidermek için Yeni Zelanda'dan koyun eti dışalımı yapıldı.

19 Temmuz 1958 Nükleer silah taşıyan ABD uçakları incirlik üssüne indi.

2 Ağustos 1958 IMF'nin önerisiyle Cumhuriyet tarihinin en yüksek orandaki devalüasyonu yapıldı. Bir dolar 2.80 TL'den 9 TL'ye çıkarıldı. Devalüasyon oranı yüzde 221 oldu.

4 Ağustos 1958 Başbakan Adnan Menderes, İdam sehpalarında can verenlerden, ders alsalar ya diyerek muhalefeti tehdit etti.

7 Eylül 1958 CHP genel başkanı İnönü, sehpalar kurulursa

nasıl işleyeceğini kimse bilemez diyerek başbakana cevap verdi

21 Eylül 1958 Başbakan Menderes CHP'nin parti olmadığını, İsmet İnönü'nün siyaseti bırakması gerektiğini, basının istediğini yazamayacağını söyledi.

22 Eylül 1958 İnönü Demokrasiye paydos demeye Demokrat parti genel başkanının gücü yetmeyecektir, seklinde cevap verdi.

12 Ekim 1958 Başbakan Adnan Menderes yurttaşlara muhalefetin kin ve husumet cephesine karşı bir Vatan Cephesi kurmaları çağrısında bulundu. Vatan cephesine katılanların ismi saatlerce radyodan okunurdu.

19 Ekim 1958 Başbakan menderes Said-i Nursi'nin yaşadığı Emirdağ'da nurcular tarafından hilafet ve saltanatı temsil eden iki tuğralı, yeşil bayrak açılarak karşılandı.

Menderes risale-i nurların ilk kez serbestçe basılması için talimat vererek kağıt tahsisi yaptı.

30 kasım 1958 DP hükümetin adalet bakanı Esat Budakoğlu açıkladı. İlk sekiz yıllık hükümet dönemi içerisinde 811 gazeteciye toplam 57 yıl hapis cezası verildiğini açıkladı.

20 şubat 1959 uçak kazasından kurtulmuş olması nedeniyle taraftarları arasında adeta evliya mertebesinde kabul edilen Menderes Eyüp Sultan'a gitti, yanında büyük bir kalabalıkla türbede dua etti.

2 Mart 1959 Müsteşarı Ahmet Salih Korur Eyüp sultan Cami'sinin avlusunda büyük bir iftar yemeği verdi.

30 Nisan 1959 İsmet İnönü'nün Uşak gezisinde olaylar çıktı.

İnönü'nün Kurtuluş Savaşı'nda karargah olarak kullandığı evi ziyaret etmesi, Uşak valisi tarafından önlenmek istendi. Valinin bu yasadışı buyruğunu kabul etmeyen emniyet müdürü ve jandarma komutanı aynı gün görevden alındılar. Polisler halkı dağıtmak için göz yaşartıcı bomba kullandılar.

7 Kasım 1959 CMP lideri Osman Bölükbaşı 10 ay hapse mahkum oldu.

23 Ekim 1960 Demokrat parti iktidarında okuma yazma bilenler yüzde 41'den yüzde 39'a düştü.

5 Ocak 1960 Mersin'e gitmekte olan Menderes'in önüne Tarsus'ta elinde kasap bıçağı olan Ali Bayat adlı bir şahıs çıktı ve bacaklarının arasa sıkıştırılmış olduğu beş yaşındaki çocuğu göstererek, uçak kazasından kurtulduğunuz için oğlumu size kurban edeceğim dedi son anda engellendi.

5 0cak 1960 Said-i Nursi doğu illeri valilerine bir mektup yazarak. Şark bölgesinde Komünistliği 60 bin Nursi sayesinde önlemekteyim. Nasıl ki, Arapça ezan okutarak bu sayede Müslümanları demokrat parti cephesinde topladığımız herkesin malumudur.

Şimdi de dağıttığımız bu risale-i nurlarla komünizmle ve masonlukla sonuna kadar savaşacağız.

12 Nisan 1960 DP grubu yayımladığı bildiri ile CHP'yi silahlı ve tertipli ayaklanmalar hazırlamakla, bir kısım basınında yalan ve çarpıtılmış haberleri desteklemekle suçladı.

18 Nisan 1960 CHP'nin orduyla birlikte hareket ettiği ve bir ihtilal peşinde olduğunu düşünen Demokrat parti bu iddiaların araştırılması için Tahkikat komisyonu kuruldu.

27 Nisan 1960 Meclis bünyesinde kurulan 15 üyeli Tahkikat komisyonuna ek yetkiler veren kanun uzun ve çetin tartışma ardından mecliste kabul edildi.

NOT: On yıllık DP döneminin bu güne yansımaları, okuyalım düşünelim, çalışalım ve paylaşalım.

Erdem Günalp