Erdal YILDIRIM
  19-03-2022 11:10:00

Newroz Özgürleşmiş Yaşamın Kendisidir

Newroz esas olarak mitolojik anlatılara ve söylemlere göre zalim Dehak’a karşı dağlarda yakılan, harlanan özgürlük ateşlerinin zaferle taçlandığı gündür. 

Newroz, haksızlığa, zalimlere ve sömürüye başkaldırının zirvelere çıktığı gündür. Newroz, direnen halkların özgürlük meşalesi, bir olma, var olma mücadelesidir. Bu anlatımlardan birisine göre iyilikseverliğiyle tanınan Cemşid’i öldürüp tahta çıkan Dehhak’ın bir müddet sonra omuzlarında yaralar (kimi anlatılara göre de yılanlar) çıkar. Hekimler bu yaraların iyileşmesi için her gün iki erkek gencin beyninin yaralara sürülmesini (yılanlara yedirilmesini) ister. Günün birinde sıra Demirci Kawa’nın son oğluna gelince, Kawa zalim Dehhak’a karşı isyan bayrağını kuşanır ve bir direniş başlatır. Zulüm düzeninden bıkmış halk da ellerinde meşalelerle Kawa ile birlikte dağlara çıkar. Kawa en yakın arkadaşı Feridun ile birlikte Dehhak’ın sarayına saldırır ve elindeki gürz ile Dehhak’ı öldürür. Dağlarda yanan meşaleler özgürlüğün geldiği günün simgesi, nişanesi olarak sarayın burçlarında da yanmaya başlar. İşte o gün özgürlüğün geldiği gündür. 

Newroz, hem Alevi yol ve öğretisinde, hem de Kürt ulusunun mitolojisinde özgün bir yere sahiptir. Ayrıca çeşitli Orta Asya topluluklarında da baharın gelişi kabul edildiği için kutlamaların yapıldığı bir gündür. Alevi inancıyla, Zerdüşt ve Bahai inançlarında da Newroz  - Nü Ro, yani yeni gündür. Bu gün kutsal bir gün olarak kabul edilir ve Newroz Cemi ile taçlandırılır. 21 Mart tarihi olarak kabul edilen Newroz, gece ile gündüzün eşit olduğu, doğanın kışın dondurucu soğuğundan çıkıldığı, baharın yeşillenmeye başladığı, çiçeklerin açtığı, kısacası doğanın canlandığı, yaşamın şaha kalktığı gündür.

Alevi öğretisinde Newrozu kavrayabilmek, anlayabilmek için, bu sürece giden olayları, olguları da bilmek lazım. Zira Alevi yolunda ‘Evren’ sürekli ‘çark-ı pervaz’ (çarklar, dönüş, döngü) halindedir. Hava, Toprak, Su ve Ateş’in (Çar Anasır) bu döngüde birbiriyle ‘ikrar’ ve ‘Rızalık’ temelinde var olması, can olması, birbiriyle buluşması, doğanın yeniden canlanması demektir. Bu döngü, daha açık bir ifadeyle Sersal(yılbaşı), Gağand, Xızır aylarından sonra, kışın bitmesi ve cemrelerin, yani baharın müjdecisi olan sıcaklığın başlamasıyla devam eder.

1.Cemre 20 Şubatta ‘Havaya’, 2.Cemre 27 Şubatta ‘suya’, 3.Cemre de 6 Martta ‘toprağa’ düşer. 

"NEWROZ, BASKICI, YOK SAYMACI, INKÂRCI VE ZULMEDEN ZIHNIYETE KARŞI BAŞKALDIRIDIR"

İşte tam da bu süreçte Heftmal (7 ev) ve NEWROZ ile buluşan yaşam canın yeniden dirilişine, varoluşuna yol açar. Ve 21 Mart tarihinde Newroz ile taçlanan yaşam özgürlüğün, güzel günlerin, varoluşun da müjdesini verir.

Sersal, Gağand, Hızır günlerinin bitimiyle yeni bir sürece evriliyor yaşam. Bu yaşamın da başladığı gün olarak 21 Mart kabul edilir. Bu gün o gündür ve o gün Newroz’dur. Newroz,  baskıcı, yok saymacı, inkârcı ve zulmeden zihniyete karşı başkaldırının, birliğin ve özgürlüğün anlam bulduğu, hak ve hakikata ulaşmak için ikrar verilen, Dar ve Didar olma günüdür.

Rızalığa, Rıxa şehrine dayanan ve bir komünal ortaklık toplumu olan Alevilerde ve  Alevi toplumunun yol öğretisinde Newroz, Çaranasır ‘Hava, Su, Toprak, Ateş ve Can’ın yaşamda  eş ve eşitlik temelindeki bir yansıması, yaşamın direniş ve güzellik için birlikte mücadelesi demektir.

Bu bağlamda Aleviler ve Newroz’un kutsallığına, özgürlüğe, eşitliğe inanan tüm bireyler, gruplar toplumsal sorumluluk bilinciyle “Bir olmak, İri olmak, Diri olmak” için hareket ettikleri, hareket etmek zorunda oldukları da bir gündür. Bugün yaşadığımız, gördüğümüz kimi olumsuzluklar ne yazık ki, Hak ve Hakikattan uzaklaşıldığını, yola, öğretiye ve tarihe sahip çıkılmadığını, bireysel kimi çıkarlar için asimilasyon politikalarına göz yumulduğunu, birlik söylemlerinin hiçbir şekilde ‘birliğe’ hizmet etmediğinin can acıtıcı bir şekilde anlaşıldığını gösteriyor. Ayrıca çeşitli platformlarda göstermelik fotoğraflar ile zoraki yan yana bir duruşun sergilenmesi, bunun da aslında kimi yöneticilerin sadece kitleye şirin görünmeye çalışmalarının sonucu olduğunu ayrıca bizlere göstermektedir.

Başka bir konu da, egemen Şii İslamcı ve Alevi İslamcı zihniyet tarafından birçok şekilde tahrif edilmeye, başkalaştırılmaya ve manipüle edilmeye çalışılan, tüm yaşamı boyunca bir Müslüman ve İslam olarak yaşamış oniki imamlardan biri olan ve Alevi öğretisi, Alevi ritüelleriyle hiçbir yakınlığı, hatta ilişkisi olmayan imam Ali’nin doğum tarihinin 21 Mart olarak lanse edilmeye çalışılmasıdır.  Oysa kaynaklar da imam Ali’nin doğum tarihi 15 Eylül 601 ile 17 Mart 599 tarihleri olarak yazılmaktadır. Aleviliği her yandan sarıp kuşatmaya, tahrif etmeye, özünden koparmaya çalışan anlayış, bu sebeple de 21 Mart tarihini (bana göre tarihin hangisi olduğunun hiçbir önemi olmamasına rağmen) bilinçli olarak, salt asimilasyona hizmet eden bir etken ve taktik bir manevra gibi kullanmaktadır.

Her yandan asimilasyon uygulamalarına ve çeşitli saldırılara uğramaya devam eden Alevi toplumu, kanaat önderleri ve temsilcileri tarihten, özellikle de Hallac-ı Mansur, Nesimi, Baba İshak, Kalender Çelebi ve Pir Sultan Abdal’dan teslim aldıkları bayrağı, ikircimliğe düşmeden Hak ve Hakikat ulaşma yolunda bedele ödemeyi göze almak suretiyle yükseklere çekmelidir. Bu hiçbir bireyin görmezden, duymaz ve bilmezden gelemeyeceği tarihi bir zorunluluktur. Bu zorunluluktan kaçmayı, kaçınmayı tarih asla affetmeyecektir. Bu sebeple bugün daha çok dayanışma ve mücadele etmek de kaçınılmazdır. 

Aleviler Newroz ateşlerinin harlandığı, yakıldığı bu günde, hak ve hakikat aşkına, eşitlik, özgürlük ve adalet aşkına, tarih boyu defalarca ateşte semah dönen Pirler, önderler aşkına bir kez daha semaha durmak zorundadır.

Newrozu özgürlük, mücadele, dayanışma bilen ve bu ateşi harlayanlara aşk olsun…

Newroz kutlu olsun!

Erdal YILDIRIM

21 Mart 2022

  Bu yazı 5396 defa okunmuştur.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 38 33 2 3 92 26 102 +66
2 Fenerbahçe 38 31 1 6 99 31 99 +68
3 Trabzonspor 38 21 13 4 69 50 67 +19
4 Başakşehir FK 38 18 13 7 57 43 61 +14
5 Kasımpaşa 38 16 14 8 62 65 56 -3
6 Beşiktaş 38 16 14 8 52 47 56 +5
7 Sivasspor 38 14 12 12 47 54 54 -7
8 Alanyaspor 38 12 10 16 53 50 52 +3
9 Çaykur Rizespor 38 14 16 8 48 58 50 -10
10 Antalyaspor 38 12 13 13 44 49 49 -5
11 Gaziantep FK 38 12 18 8 50 57 44 -7
12 Adana Demirspor 38 10 14 14 54 61 44 -7
13 Samsunspor 38 11 17 10 42 52 43 -10
14 Kayserispor 38 11 15 12 44 57 42 -13
15 Hatayspor 38 9 15 14 45 52 41 -7
16 Konyaspor 38 9 15 14 40 53 41 -13
17 MKE Ankaragücü 38 8 14 16 46 52 40 -6
18 Fatih Karagümrük 38 10 18 10 49 52 40 -3
19 Pendikspor 38 9 19 10 42 73 37 -31
20 İstanbulspor 38 4 27 7 27 80 16 -53
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 34 24 7 3 77 31 75 +46
2 Göztepe 34 21 6 7 60 20 70 +40
3 Sakaryaspor 34 17 8 9 50 35 60 +15
4 Bodrumspor 34 15 7 12 43 22 57 +21
5 Çorum FK 34 16 10 8 55 36 56 +19
6 Kocaelispor 34 16 11 7 48 41 55 +7
7 Boluspor 34 15 11 8 33 35 53 -2
8 Gençlerbirliği 34 13 9 12 39 33 51 +6
9 Bandırmaspor 34 13 10 11 49 32 50 +17
10 Erzurumspor FK 34 12 11 11 30 34 44 -4
11 Ümraniyespor 34 12 15 7 40 47 43 -7
12 Manisa FK 34 9 12 13 40 40 40 0
13 Keçiörengücü 34 10 14 10 34 43 40 -9
14 Adanaspor 34 11 17 6 28 45 39 -17
15 Şanlıurfaspor 34 9 14 11 32 37 38 -5
16 Tuzlaspor 34 9 14 11 35 47 38 -12
17 Altay 34 5 25 4 16 76 10 -60
18 Giresunspor 34 2 28 4 16 71 7 -55
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 36 26 5 5 83 29 83 +54
2 Van Spor FK 36 24 6 6 63 37 75 +26
3 Bucaspor 1928 36 21 5 10 54 25 73 +29
4 1461 Trabzon FK 36 21 6 9 71 39 72 +32
5 Ankaraspor 36 15 8 13 45 35 58 +10
6 Yeni Mersin İdman Yurdu 36 16 10 10 50 36 58 +14
7 Beyoğlu Yeniçarşıspor 36 15 14 7 47 38 52 +9
8 Karacabey Belediye Spor 36 13 11 12 43 37 51 +6
9 Ankara Demirspor 36 15 16 5 43 46 50 -3
10 Diyarbekir Spor 36 12 15 9 39 41 45 -2
11 Kırklarelispor 36 11 14 11 33 41 44 -8
12 Altınordu 36 10 13 13 45 39 43 +6
13 Hes İlaç Afyonspor 36 10 14 12 25 38 42 -13
14 Serik Belediyespor 36 10 16 10 29 45 40 -16
15 Nazilli Belediyespor 36 11 16 9 38 57 39 -19
16 Zonguldak Kömürspor 36 11 17 8 41 57 38 -16
17 Kırşehir Futbol SK 36 5 23 8 38 76 23 -38
18 Bursaspor 36 6 22 8 28 64 23 -36
19 Adıyaman FK 36 4 25 7 28 63 19 -35
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 28 22 2 4 67 18 70 +49
2 Aliağa Futbol A.Ş. 28 19 0 9 60 18 66 +42
3 Ayvalıkgücü Belediyespor 28 15 6 7 40 25 52 +15
4 52 Orduspor FK 28 14 7 7 40 28 49 +12
5 İnegöl Kafkas GK 28 13 7 8 37 30 47 +7
6 Edirnespor 28 13 10 5 45 28 44 +17
7 Mardin 1969 Spor 28 12 11 5 40 34 41 +6
8 K.Çekmece Sinopspor 28 10 10 8 41 31 38 +10
9 Karabük İdmanyurdu Spor 28 10 13 5 27 44 35 -17
10 Artvin Hopaspor 28 9 12 7 33 29 34 +4
11 Talasgücü Belediyespor 28 10 14 4 34 45 34 -11
12 Kırıkkalegücü FK 28 8 15 5 31 42 29 -11
13 Gümüşhanespor 28 4 14 10 25 49 22 -24
14 Malatya Arguvanspor 28 3 21 4 21 57 13 -36
15 Tarsus İdman Yurdu 28 2 22 4 20 83 10 -63
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/08/2024 Alanyaspor vs Eyüpspor
 09/08/2024 Antalyaspor vs Göztepe
 09/08/2024 Bodrum FK vs Gaziantep FK
 09/08/2024 Çaykur Rizespor vs Başakşehir FK
 09/08/2024 Fenerbahçe vs Adana Demirspor
 09/08/2024 Galatasaray vs Hatayspor
 09/08/2024 Kasımpaşa vs Konyaspor
 09/08/2024 Samsunspor vs Beşiktaş
 09/08/2024 Sivasspor vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/05/2024 Kocaelispor 0 - 2 Sakaryaspor
 11/05/2024 Erzurumspor FK 0 - 4 Eyüpspor
 11/05/2024 Boluspor 2 - 1 Çorum FK
 11/05/2024 Göztepe 1 - 1 Bodrum FK
 11/05/2024 Adanaspor 1 - 0 Bandırmaspor
 11/05/2024 Tuzlaspor 1 - 1 Gençlerbirliği
 11/05/2024 Şanlıurfaspor 2 - 0 Manisa FK
 10/05/2024 Giresunspor 1 - 2 Ümraniyespor
 10/05/2024 Keçiörengücü 1 - 1 Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/04/2024 Malatya Arguvanspor 3 - 4 Talasgücü Belediyespor
 27/04/2024 Gümüşhanespor 2 - 4 Kepezspor FAŞ
 27/04/2024 Artvin Hopaspor 0 - 1 52 Orduspor FK
 27/04/2024 Mardin 1969 Spor 4 - 2 İnegöl Kafkas GK
 27/04/2024 Tarsus İdman Yurdu 1 - 1 Karabük İdmanyurdu Spor
 27/04/2024 Ayvalıkgücü Belediyespor 1 - 0 Edirnespor
 27/04/2024 Aliağa Futbol A.Ş. 6 - 3 Kırıkkalegücü FK
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI