Erdal YILDIRIM
  19-03-2022 11:10:00

Newroz Özgürleşmiş Yaşamın Kendisidir

Newroz esas olarak mitolojik anlatılara ve söylemlere göre zalim Dehak’a karşı dağlarda yakılan, harlanan özgürlük ateşlerinin zaferle taçlandığı gündür. 

Newroz, haksızlığa, zalimlere ve sömürüye başkaldırının zirvelere çıktığı gündür. Newroz, direnen halkların özgürlük meşalesi, bir olma, var olma mücadelesidir. Bu anlatımlardan birisine göre iyilikseverliğiyle tanınan Cemşid’i öldürüp tahta çıkan Dehhak’ın bir müddet sonra omuzlarında yaralar (kimi anlatılara göre de yılanlar) çıkar. Hekimler bu yaraların iyileşmesi için her gün iki erkek gencin beyninin yaralara sürülmesini (yılanlara yedirilmesini) ister. Günün birinde sıra Demirci Kawa’nın son oğluna gelince, Kawa zalim Dehhak’a karşı isyan bayrağını kuşanır ve bir direniş başlatır. Zulüm düzeninden bıkmış halk da ellerinde meşalelerle Kawa ile birlikte dağlara çıkar. Kawa en yakın arkadaşı Feridun ile birlikte Dehhak’ın sarayına saldırır ve elindeki gürz ile Dehhak’ı öldürür. Dağlarda yanan meşaleler özgürlüğün geldiği günün simgesi, nişanesi olarak sarayın burçlarında da yanmaya başlar. İşte o gün özgürlüğün geldiği gündür. 

Newroz, hem Alevi yol ve öğretisinde, hem de Kürt ulusunun mitolojisinde özgün bir yere sahiptir. Ayrıca çeşitli Orta Asya topluluklarında da baharın gelişi kabul edildiği için kutlamaların yapıldığı bir gündür. Alevi inancıyla, Zerdüşt ve Bahai inançlarında da Newroz  - Nü Ro, yani yeni gündür. Bu gün kutsal bir gün olarak kabul edilir ve Newroz Cemi ile taçlandırılır. 21 Mart tarihi olarak kabul edilen Newroz, gece ile gündüzün eşit olduğu, doğanın kışın dondurucu soğuğundan çıkıldığı, baharın yeşillenmeye başladığı, çiçeklerin açtığı, kısacası doğanın canlandığı, yaşamın şaha kalktığı gündür.

Alevi öğretisinde Newrozu kavrayabilmek, anlayabilmek için, bu sürece giden olayları, olguları da bilmek lazım. Zira Alevi yolunda ‘Evren’ sürekli ‘çark-ı pervaz’ (çarklar, dönüş, döngü) halindedir. Hava, Toprak, Su ve Ateş’in (Çar Anasır) bu döngüde birbiriyle ‘ikrar’ ve ‘Rızalık’ temelinde var olması, can olması, birbiriyle buluşması, doğanın yeniden canlanması demektir. Bu döngü, daha açık bir ifadeyle Sersal(yılbaşı), Gağand, Xızır aylarından sonra, kışın bitmesi ve cemrelerin, yani baharın müjdecisi olan sıcaklığın başlamasıyla devam eder.

1.Cemre 20 Şubatta ‘Havaya’, 2.Cemre 27 Şubatta ‘suya’, 3.Cemre de 6 Martta ‘toprağa’ düşer. 

"NEWROZ, BASKICI, YOK SAYMACI, INKÂRCI VE ZULMEDEN ZIHNIYETE KARŞI BAŞKALDIRIDIR"

İşte tam da bu süreçte Heftmal (7 ev) ve NEWROZ ile buluşan yaşam canın yeniden dirilişine, varoluşuna yol açar. Ve 21 Mart tarihinde Newroz ile taçlanan yaşam özgürlüğün, güzel günlerin, varoluşun da müjdesini verir.

Sersal, Gağand, Hızır günlerinin bitimiyle yeni bir sürece evriliyor yaşam. Bu yaşamın da başladığı gün olarak 21 Mart kabul edilir. Bu gün o gündür ve o gün Newroz’dur. Newroz,  baskıcı, yok saymacı, inkârcı ve zulmeden zihniyete karşı başkaldırının, birliğin ve özgürlüğün anlam bulduğu, hak ve hakikata ulaşmak için ikrar verilen, Dar ve Didar olma günüdür.

Rızalığa, Rıxa şehrine dayanan ve bir komünal ortaklık toplumu olan Alevilerde ve  Alevi toplumunun yol öğretisinde Newroz, Çaranasır ‘Hava, Su, Toprak, Ateş ve Can’ın yaşamda  eş ve eşitlik temelindeki bir yansıması, yaşamın direniş ve güzellik için birlikte mücadelesi demektir.

Bu bağlamda Aleviler ve Newroz’un kutsallığına, özgürlüğe, eşitliğe inanan tüm bireyler, gruplar toplumsal sorumluluk bilinciyle “Bir olmak, İri olmak, Diri olmak” için hareket ettikleri, hareket etmek zorunda oldukları da bir gündür. Bugün yaşadığımız, gördüğümüz kimi olumsuzluklar ne yazık ki, Hak ve Hakikattan uzaklaşıldığını, yola, öğretiye ve tarihe sahip çıkılmadığını, bireysel kimi çıkarlar için asimilasyon politikalarına göz yumulduğunu, birlik söylemlerinin hiçbir şekilde ‘birliğe’ hizmet etmediğinin can acıtıcı bir şekilde anlaşıldığını gösteriyor. Ayrıca çeşitli platformlarda göstermelik fotoğraflar ile zoraki yan yana bir duruşun sergilenmesi, bunun da aslında kimi yöneticilerin sadece kitleye şirin görünmeye çalışmalarının sonucu olduğunu ayrıca bizlere göstermektedir.

Başka bir konu da, egemen Şii İslamcı ve Alevi İslamcı zihniyet tarafından birçok şekilde tahrif edilmeye, başkalaştırılmaya ve manipüle edilmeye çalışılan, tüm yaşamı boyunca bir Müslüman ve İslam olarak yaşamış oniki imamlardan biri olan ve Alevi öğretisi, Alevi ritüelleriyle hiçbir yakınlığı, hatta ilişkisi olmayan imam Ali’nin doğum tarihinin 21 Mart olarak lanse edilmeye çalışılmasıdır.  Oysa kaynaklar da imam Ali’nin doğum tarihi 15 Eylül 601 ile 17 Mart 599 tarihleri olarak yazılmaktadır. Aleviliği her yandan sarıp kuşatmaya, tahrif etmeye, özünden koparmaya çalışan anlayış, bu sebeple de 21 Mart tarihini (bana göre tarihin hangisi olduğunun hiçbir önemi olmamasına rağmen) bilinçli olarak, salt asimilasyona hizmet eden bir etken ve taktik bir manevra gibi kullanmaktadır.

Her yandan asimilasyon uygulamalarına ve çeşitli saldırılara uğramaya devam eden Alevi toplumu, kanaat önderleri ve temsilcileri tarihten, özellikle de Hallac-ı Mansur, Nesimi, Baba İshak, Kalender Çelebi ve Pir Sultan Abdal’dan teslim aldıkları bayrağı, ikircimliğe düşmeden Hak ve Hakikat ulaşma yolunda bedele ödemeyi göze almak suretiyle yükseklere çekmelidir. Bu hiçbir bireyin görmezden, duymaz ve bilmezden gelemeyeceği tarihi bir zorunluluktur. Bu zorunluluktan kaçmayı, kaçınmayı tarih asla affetmeyecektir. Bu sebeple bugün daha çok dayanışma ve mücadele etmek de kaçınılmazdır. 

Aleviler Newroz ateşlerinin harlandığı, yakıldığı bu günde, hak ve hakikat aşkına, eşitlik, özgürlük ve adalet aşkına, tarih boyu defalarca ateşte semah dönen Pirler, önderler aşkına bir kez daha semaha durmak zorundadır.

Newrozu özgürlük, mücadele, dayanışma bilen ve bu ateşi harlayanlara aşk olsun…

Newroz kutlu olsun!

Erdal YILDIRIM

21 Mart 2022

  Bu yazı 2543 defa okunmuştur.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 21 16 2 3 45 16 51 +29
2 Fenerbahçe 21 14 4 3 52 24 45 +28
3 Başakşehir FK 21 12 5 4 32 21 40 +11
4 Beşiktaş 20 11 3 6 38 22 39 +16
5 Adana Demirspor 21 10 3 8 40 22 38 +18
6 Trabzonspor 21 11 5 5 33 27 38 +6
7 Kayserispor 21 10 9 2 33 29 32 +4
8 Konyaspor 21 6 6 9 24 22 27 +2
9 Gaziantep FK 21 6 8 7 31 29 25 +2
10 Alanyaspor 21 6 8 7 32 39 25 -7
11 Fatih Karagümrük 20 5 7 8 41 40 23 +1
12 MKE Ankaragücü 20 6 10 4 24 31 22 -7
13 Kasımpaşa 21 6 11 4 27 40 22 -13
14 Sivasspor 21 5 10 6 25 31 21 -6
15 Antalyaspor 20 6 11 3 26 35 21 -9
16 Giresunspor 21 5 10 6 20 38 21 -18
17 Hatayspor 20 5 10 5 18 38 20 -20
18 İstanbulspor 21 5 13 3 21 44 18 -23
19 Ümraniyespor 21 3 13 5 26 40 14 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 21 11 2 8 36 18 41 +18
2 Eyüpspor 21 12 4 5 28 17 41 +11
3 Bodrumspor 21 11 5 5 34 21 38 +13
4 Keçiörengücü 21 10 4 7 33 24 37 +9
5 Pendikspor 21 9 5 7 29 15 34 +14
6 Çaykur Rizespor 20 8 2 10 27 15 34 +12
7 Bandırmaspor 20 9 4 7 32 27 34 +5
8 Sakaryaspor 21 11 9 1 34 32 34 +2
9 Boluspor 21 9 5 7 25 23 34 +2
10 Göztepe 21 9 8 3 21 17 30 +4
11 Manisa FK 20 7 5 8 25 25 29 0
12 Adanaspor 22 6 9 7 32 34 25 -2
13 Altay 22 5 9 7 23 28 19 -5
14 Tuzlaspor 21 5 12 4 24 33 19 -9
15 Erzurumspor FK 21 5 10 6 22 32 18 -10
16 Altınordu 21 4 12 5 19 35 17 -16
17 Yeni Malatyaspor 21 4 10 7 21 34 16 -13
18 Gençlerbirliği 21 3 14 4 25 41 13 -16
19 Denizlispor 21 4 13 4 20 39 13 -19
Takım O G M B A Y P AV
1 Kocaelispor 22 14 2 6 43 21 48 +22
2 Bucaspor 1928 22 13 3 6 36 12 45 +24
3 1461 Trabzon FK 22 12 3 7 27 13 43 +14
4 İskenderunspor A.Ş. 22 11 4 7 31 19 40 +12
5 Van Spor FK 22 11 4 7 30 18 40 +12
6 Karacabey Belediye Spor 22 10 3 9 28 17 39 +11
7 Ankara Demirspor 22 10 5 7 33 16 37 +17
8 Zonguldak Kömürspor 22 10 8 4 25 26 34 -1
9 Serik Belediyespor 22 9 6 7 31 25 31 +6
10 Kırklarelispor 22 7 6 9 22 19 30 +3
11 Etimesgut Belediyespor 22 6 9 7 23 30 25 -7
12 Kırşehir FSK 22 5 8 9 19 25 24 -6
13 Sarıyer 22 5 8 9 24 32 24 -8
14 Adıyaman FK 22 5 9 8 22 27 23 -5
15 Kastamonuspor 22 6 11 5 20 29 23 -9
16 Fethiyespor 22 6 11 5 22 33 23 -11
17 Uşak Spor 22 4 13 5 17 34 17 -17
18 Balıkesirspor 22 4 13 5 15 32 14 -17
19 Diyarbekir Spor 22 2 12 8 18 37 14 -19
20 Pazarspor 22 1 13 8 13 34 11 -21
Takım O G M B A Y P AV
1 Yeni Mersin İY 20 13 3 4 26 11 43 +15
2 52 Orduspor FK 20 12 3 5 32 17 41 +15
3 Karaköprü Belediyespor 20 11 4 5 26 14 38 +12
4 Karşıyaka 20 10 4 6 25 12 36 +13
5 Belediye Derincespor 20 9 4 7 25 21 34 +4
6 Belediye Kütahyaspor 20 8 3 9 27 19 33 +8
7 Nevşehir Belediyespor 20 9 5 6 28 23 33 +5
8 Hacettepe 1945 20 8 7 5 30 24 29 +6
9 Ağrı 1970 Spor 20 7 5 8 19 15 29 +4
10 Çatalcaspor 20 7 8 5 25 22 26 +3
11 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü 20 5 9 6 19 26 21 -7
12 1922 Konyaspor 20 6 11 3 22 31 21 -9
13 Elazığspor 20 5 9 6 21 31 21 -10
14 1954 Kelkit Bld.Spor 20 3 6 11 14 18 20 -4
15 Şile Yıldızspor 20 2 8 10 16 27 16 -11
16 Edirnespor 20 5 14 1 15 31 16 -16
17 Yomraspor 20 3 11 6 13 23 15 -10
18 Eskişehirspor 20 3 12 5 22 40 14 -18
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/02/2023 MKE Ankaragücü vs Fatih Karagümrük
 04/02/2023 Sivasspor vs Beşiktaş
 04/02/2023 Antalyaspor vs Gaziantep FK
 05/02/2023 İstanbulspor vs Alanyaspor
 05/02/2023 Hatayspor vs Kasımpaşa
 05/02/2023 Galatasaray vs Trabzonspor
 06/02/2023 Ümraniyespor vs Adana Demirspor
 06/02/2023 Fenerbahçe vs Konyaspor
 06/02/2023 Giresunspor vs Kayserispor
 10/02/2023 Beşiktaş - MKE Ankaragücü Beşiktaş ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Beşiktaş yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/02/2023 Bandırmaspor vs Denizlispor
 04/02/2023 Erzurumspor FK vs Tuzlaspor
 04/02/2023 Boluspor vs Pendikspor
 04/02/2023 Çaykur Rizespor vs Yeni Malatyaspor
 05/02/2023 Manisa FK vs Samsunspor
 05/02/2023 Gençlerbirliği vs Göztepe
 05/02/2023 Sakaryaspor vs Keçiörengücü
 06/02/2023 Eyüpspor vs Bodrumspor
 10/02/2023 Göztepe vs Boluspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/02/2023 Ankara Demirspor vs Bucaspor 1928
 04/02/2023 Diyarbekir Spor vs Fethiyespor
 04/02/2023 Etimesgut Belediyespor vs Balıkesirspor
 04/02/2023 İskenderunspor A.Ş. vs 1461 Trabzon FK
 04/02/2023 Karacabey Belediye Spor vs Pazarspor
 04/02/2023 Kastamonuspor vs Uşak Spor
 04/02/2023 Kırşehir Futbol Spor Kulübü vs Serik Belediyespor
 04/02/2023 Kocaelispor vs Sarıyer
 04/02/2023 Van Spor FK vs Adıyaman FK
 04/02/2023 Zonguldak Kömürspor vs Kırklarelispor
 08/02/2023 Kırklarelispor - Serik Belediyespor Serik Belediyespor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Kırklarelispor yenilmez
 08/02/2023 Bucaspor 1928 - Kocaelispor Kocaelispor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Kocaelispor yenilmez
 08/02/2023 Balıkesirspor - Kastamonuspor Balıkesirspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Kastamonuspor yenilmez
 08/02/2023 1461 Trabzon FK - Diyarbekir Spor 1461 Trabzon FK ligdeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  1461 Trabzon FK yenilmez
 08/02/2023 Zonguldak Kömürspor - Van Spor FK Van Spor FK ligdeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Van Spor FK yenilmez
 08/02/2023 Fethiyespor - Karacabey Belediye Spor Fethiyespor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Karacabey Belediye Spor yenilmez
 08/02/2023 1461 Trabzon FK - Diyarbekir Spor Diyarbekir Spor ligde deplasmandaki son 12 maçında hiç kazanamadı  1461 Trabzon FK yenilmez
 08/02/2023 Pazarspor - Etimesgut Belediyespor Pazarspor ligde evindeki son 12 maçında hiç kazanamadı  Etimesgut Belediyespor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/02/2023 Şile Yıldızspor vs Karşıyaka
 05/02/2023 Edirnespor vs Karaköprü Belediyespor
 05/02/2023 Belediye Derincespor vs Yomraspor
 05/02/2023 Belediye Kütahyaspor vs Çatalcaspor
 05/02/2023 Elazığspor vs Ağrı 1970 Spor
 05/02/2023 Hacettepe 1945 vs Eskişehirspor
 05/02/2023 Nevşehir Belediyespor vs Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü
 05/02/2023 Yeni Mersin İdman Yurdu vs 52 Orduspor FK
 05/02/2023 1922 Konyaspor vs 1954 Kelkit Bld.Spor
 05/02/2023 Yeni Mersin İdman Yurdu - 52 Orduspor FK 52 Orduspor FK ligdeki son 12 maçında hiç kaybetmedi  52 Orduspor FK yenilmez
 05/02/2023 Elazığspor - Ağrı 1970 Spor Elazığspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Ağrı 1970 Spor yenilmez
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI