1 Eylül Dünya Barış Günü’nde;

Ortadoğu başta olmak üzere tüm dünyada,

savaşların yaşandığı her yerde,

silah seslerinin susmasını,

gözyaşlarının dinmesini temenni ediyorum.

Hitler faşizminin 1939 yılında Polonya’yı işgal ederek ikinci dünya savaşını başlattığı gün olan 1 Eylül tarihi, “Dünya Barış Günü” olarak kabul edildi.

Yaklaşık 50 milyon kişinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan bu savaşı hatırlama…

 “Küçük Ülke” 

Ruanda'da 1 milyon kişinin hayatını kaybettiği soykırımın 26. yılı geride kalırken, Gaël Faye’nin aynı isimli romanından beyaz perdeye uyarlanan “Küçük Ülke” (Petit Pays) filmi sinemalarda gösterime girdi.

“Küçük Ülke”, kaybedilmiş çocuklukların ve paramparça olmuş anayurtların hikâyesini küçük bir çocuğun gözünden anlatıyor.

Filmde; Ruanda’da ve Orta Afrika’nın küçük ülkesi Burundi’de yaşanan soykırımı odak noktasına oturturken, böyle büyük trajedilerin suçsuz insanların elinden yalnızca sevdiklerini değil, geçmişlerini ve hatıralarını da alıp götürebileceğini çarpıcı bir dille anlatıyor.

Kesinlikle izlenmesi gereken bir film.

***

“Küçük Ülke” filmden iki replik:

“Tutsiler ile Hutular arasındaki savaşın nedeni aynı topraklara sahip olmamaları mı?”

“Hayır, değil. Aynı ülkede yaşıyorlar.”

“O halde... Dilleri mi farklı?”

“Hayır, aynı dili konuşuyorlar.”

“O zaman tanrıları mı farklı?”

“Hayır, tanrıları da aynı.”

“Peki o zaman niçin savaşıyorlar?”

“Çünkü burunları farklı.”

***

"Soykırım tıpkı bir petrol sızıntısı gibiydi, içinden boğulmadan çıkanlar hayatları boyunca katrana bulanmış oluyordu."

Ruanda Soykırımı: Ruanda'da neler oldu ?

Hutu liderliğindeki hükümet ve milisler Ruanda'da 100 günde 1 milyon kişiyi öldürdüğünde yıl 1994'tü, ancak Ruandalılar acılarını hiçbir zaman unutmadı. Çatışmaların başlangıç günü olan 7 Nisan ise soykırım günü olarak anılıyor.

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) verilerine göre öldürülenlerden 300 bini çocuktu. Çoğu dövülerek öldürüldü.

Dönemin Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri General Ban ki-Moon Ruanda'dan olaylara zamanında müdahale edilmediği için özür diledi.

Papa Francis Kagame'den 'kilisenin günahları ve başarısızlıkları' ifadesini kullanarak soykırımdaki rolünden dolayı özür diledi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ruanda’daki soykırımın araştırılması için tarihçilerden oluşan bir komisyon kurulmasını ve devlet arşivlerinin bu araştırma için açılmasını kararlaştırdı.

Birleşmiş Milletler, uluslararası kamuoyu tarafından 100 gün süren şiddet olayları ve soykırım süresince Ruanda'da barışı sağlamak için zamanında adım atmamakla suçlandı.

Belçika ve Fransa gibi ülkeler ise soykırıma destek verdiği için eleştiriliyordu. Macron, kurulacak komisyonun Fransa’nın 1990 ve 1994 yılları arasında Ruanda’daki gelişmelerle ilgili taahhütlerini ve oynadığı rolü inceleyeceğini açıkladı.

Erdal Kılıçkaya

03.09.2020