Sosyal demokrasinin sefaleti ve faşizm hayaleti
Can DÜNDAR
|
|
Cumhurbaşkanı Erdoğan, iktidara geldiği 2002'den sonraki 21 yılda yedi genel seçim, dört yerel seçim, iki referandum, üç cumhurbaşkanlığı seçimi kazandı. 16 seçimi peşpeşe kaybeden ana muhalefet partisi CHP, şimdi bu mütemadi yenilgilerin sorumlusunu arıyor. Kimileri genel başkanı, kimileri sağ partilerle yapılan ittifakı suçluyor. Son dönemde Erdoğan'ı yenebilmiş istisnai isimlerden olan İstanbul Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, "iktidar için değişim" manifestosuyla genel başkanlık yarışına soyundu. Ancak manifesto, "değişim" beklentisinde olanlara yeni bir şey söylemiyor.
Sosyal demokratlar, sadece Türkiye'de değil, bütün Avrupa'da ciddi gerileme içinde... Kıtanın en köklü sosyal demokrat partisi SPD'nin, 2000'lerin başında yüzde 40'larda olan oyu, son anketlerde yüzde 20'nin altında görünüyor. İngiltere'de İşçi Partisi'nin 2000'lerin başında yüzde 40'larda olan oyu, son seçimde yüzde 32'ye geriledi.
2014'ten beri İsveç'i yöneten Sosyal Demokrat Parti'nin oyu 2002'de yüzde 40'tı, son seçimde yüzde 30'da kaldı. Avusturya'dan Fransa'ya, İtalya'dan Hollanda'ya ve nihayet İspanya'ya kadar bütün kıtada benzer bir rüzgâr esiyor: Sosyal demokratların çekildiği alanlara muhafazakârlar, daha da önemlisi popülist, ırkçı partiler yerleşiyor. Almanya'da son kamuoyu yoklamalarında AfD'nin oyu, SPD ile yüzde 18'de eşitlenmiş görünüyordu. Sosyal demokrasinin kalesi sayılan İsveç'de aşırı sağcı Demokratlar Partisi, ikinci sıraya yerleşti. Fransa'da son anket, bugün seçim olsa, Cumhurbaşkanı Macron'un, aşırı sağcı Le Pen karşısında büyük farkla kaybedeceğini ortaya koydu. Marx ve Engels'in 1848 tarihli Komünist Manifesto'daki ünlü girişine atıf yaparsak "Avrupa'da bir hayalet dolaşıyor": Faşizm hayaleti...
İngiltere'de İşçi Partisi'nin geleneksel seçmeninin bugün muhafazakârlara oy vermesinin, Almanya'da aşırı sağcı Afd'nin ülkenin ikinci büyük siyasi gücü haline gelmesinin, İtalya'da aşırı sağcı Meloni'nin Başbakan seçilmesinin birbiriyle ilişkili nedenleri var. Göçmen sorunundan sosyal devletin çökmesine, merkez partilerin benzeşmesinden pandemi travmasına, varoşların entegrasyonundan sermayenin vahşileşmesine kadar büyüyen sorunlar karşısında solun kendini yenileyememesi, değerlerini sahiplenememesi, yeni dünyanın sorunlarına uygun çağdaş çözümler üretememesi, tabanı yaşlanırken gençlere umut verememesi, eriyişini hızlandırdı.
CHP, kendi koltuk kavgasından başını kaldırıp biraz dünyaya bakabilse, yaşanan krizin küresel bir sistem krizi olduğunu görebilir ve aradığı "değişim"in kodlarını ona göre belirleyebilir.
BİZE DAİR:
29 Ekim 2023 Pazar günü Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. yılı kutlanacak. Biz de bu asırlık kutlamaya farklı projelerle katılacağız. 100. Yıl için yaptığım bir belgesel ve yazdığım bir kitap neredeyse hazır. Buna yakında, gençlere yönelik çok ilginç bir seri eklenecek. Yaz boyu hazırlanıp yaz sonu yayınlayacağımız bu serinin detaylarını yakında yine buradan duyuracağım. Türkiye tarihini Türkiye dışında da tanıtmayı, özellikle de genç kuşaklara, onların sosyal medya mecrasında anlatmayı deneyeceğiz. Ana yazıda bahsettiğim gidişata karşı tarihin yönünü değiştirebilmenin yolu, önce onu bilmekten, ondan ders almaktan, onunla yüzleşip hesaplaşmaktan geçiyor.
Hepinize iyi haftalar...
|
YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP
FACEBOOK YORUM
YAZARIN DİĞER YAZILARI
- NATO, Erdoğan’ı kendi halkından çok seviyor
- Yasak, şakayla baş edebilir mi?
- Mizahın gücü ve riski
- Korkutucu öfke birikimi
- Türkiye infilak eder mi?
- Türkiye Rusyalaşıyor, Avrupa sadece izliyor
- Erdoğan: Tam diktatörlüğe doğru
- Casus cumhurbaşkanı adayı?
- Seçime gerek kaldı mı?
- Von der Leyen, Türkiye’yi biraz daha Avrasya’ya İtti
- İki jüri, yüzlerce acı
- Yeni belgeselimiz: „Trump Amerikası“
BİZİ TAKİP EDİN
ÇOK OKUNANLAR
SON YORUMLAR
PUAN DURUMU
| # | Takım | O | G | B | M | A | Y | AV | P |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Galatasaray | 7 | 5 | 1 | 1 | - | - | 5 | 16 |
| 2 | Beşiktaş | 7 | 5 | 0 | 2 | - | - | 8 | 15 |
| 3 | Amed | 7 | 4 | 2 | 1 | - | - | 8 | 14 |
| 4 | Fenerbahçe | 7 | 4 | 1 | 2 | - | - | 13 | 13 |
| 5 | Trabzonspor | 7 | 4 | 1 | 2 | - | - | 11 | 13 |
| 6 | Alanyaspor | 7 | 3 | 3 | 1 | - | - | 2 | 12 |
| 7 | Kocaelispor | 7 | 4 | 0 | 3 | - | - | 2 | 12 |
| 8 | Çorum FK | 7 | 3 | 1 | 3 | - | - | 4 | 10 |
| 9 | Kasımpaşa | 7 | 2 | 4 | 1 | - | - | 0 | 10 |
| 10 | Rizespor | 7 | 3 | 1 | 3 | - | - | -2 | 10 |
| 11 | Başakşehir | 7 | 2 | 2 | 3 | - | - | -1 | 8 |
| 12 | Gaziantep FK | 7 | 2 | 2 | 3 | - | - | -3 | 8 |
| 13 | Gençlerbirliği S.K. | 7 | 2 | 2 | 3 | - | - | -8 | 8 |
| 14 | Erzurumspor FK | 7 | 2 | 2 | 3 | - | - | -8 | 8 |
| 15 | Göztepe | 7 | 1 | 3 | 3 | - | - | 0 | 6 |
| 16 | Konyaspor | 7 | 1 | 2 | 4 | - | - | -4 | 5 |
| 17 | Samsunspor | 7 | 1 | 1 | 5 | - | - | -9 | 4 |
| 18 | Eyüpspor | 7 | 1 | 0 | 6 | - | - | -18 | 3 |
| Tarih | Ev Sahibi | Saat / Skor | Konuk Takım |
|---|---|---|---|
| 16 Ekim, Cuma | Çorum FK | 20:00 | Rizespor |
| 17 Ekim, Cumartesi | Erzurumspor FK | 13:30 | Eyüpspor |
| 17 Ekim, Cumartesi | Gençlerbirliği S.K. | 16:00 | Galatasaray |
| 17 Ekim, Cumartesi | Amed | 16:00 | Konyaspor |
| 17 Ekim, Cumartesi | Fenerbahçe | 19:00 | Alanyaspor |
| 18 Ekim, Pazar | Kasımpaşa | 13:30 | Samsunspor |
| 18 Ekim, Pazar | Kocaelispor | 16:00 | Göztepe |
| 18 Ekim, Pazar | Başakşehir | 19:00 | Gaziantep FK |
| 19 Ekim, Pazartesi | Trabzonspor | 20:00 | Beşiktaş |
| # | Takım | O | G | B | M | A | Y | AV | P |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Kayserispor | 10 | 8 | 1 | 1 | - | - | 17 | 25 |
| 2 | Iğdır FK | 10 | 6 | 2 | 2 | - | - | 6 | 20 |
| 3 | Bursaspor | 9 | 6 | 1 | 2 | - | - | 8 | 19 |
| 4 | Batman Petrolspor | 10 | 6 | 1 | 3 | - | - | 3 | 19 |
| 5 | Keçiörengücü | 10 | 4 | 5 | 1 | - | - | 9 | 17 |
| 6 | Mardin 1969 | 9 | 4 | 3 | 2 | - | - | 5 | 15 |
| 7 | Sarıyer | 10 | 4 | 3 | 3 | - | - | -1 | 15 |
| 8 | Antalyaspor | 10 | 5 | 0 | 5 | - | - | -2 | 15 |
| 9 | Bandırmaspor | 10 | 3 | 5 | 2 | - | - | 9 | 14 |
| 10 | Fatih Karagümrük | 9 | 3 | 4 | 2 | - | - | 1 | 13 |
| 11 | Sivasspor | 10 | 2 | 6 | 2 | - | - | 1 | 12 |
| 12 | Muğlaspor | 9 | 2 | 6 | 1 | - | - | 1 | 12 |
| 13 | Bodrum FK | 10 | 2 | 5 | 3 | - | - | 2 | 11 |
| 14 | Pendikspor | 10 | 2 | 4 | 4 | - | - | -7 | 10 |
| 15 | Manisa F.K. | 9 | 2 | 3 | 4 | - | - | -1 | 9 |
| 16 | Esenler Erokspor | 9 | 1 | 5 | 3 | - | - | -5 | 8 |
| 17 | Ümraniyespor | 9 | 1 | 4 | 4 | - | - | -3 | 7 |
| 18 | Vanspor FK | 10 | 2 | 3 | 5 | - | - | -10 | 7 |
| 19 | İstanbulspor | 10 | 1 | 2 | 7 | - | - | -15 | 5 |
| 20 | Boluspor | 9 | 0 | 1 | 8 | - | - | -18 | 1 |
| Tarih | Ev Sahibi | Saat / Skor | Konuk Takım |
|---|---|---|---|
| 13 Ekim, Salı | Bandırmaspor | 1-1 | Sivasspor |
| 13 Ekim, Salı | Sarıyer | 1-4 | Bodrum FK |
| 13 Ekim, Salı | Pendikspor | 1-2 | Vanspor FK |
| Dün | Batman Petrolspor | 4-2 | İstanbulspor |
| Dün | Antalyaspor | 0-4 | Kayserispor |
| Dün | Keçiörengücü | 0-0 | Iğdır FK |
| Dün | Ümraniyespor | 0-1 | Boluspor |
| Bugün | Mardin 1969 | 17:00 | Fatih Karagümrük |
| Bugün | Manisa F.K. | 20:00 | Esenler Erokspor |
| Bugün | Muğlaspor | 20:00 | Bursaspor |
| # | Takım | O | G | B | M | A | Y | AV | P |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Muş Sport Klübü | 6 | 5 | 1 | 0 | - | - | 9 | 16 |
| 2 | Aliağa FAŞ | 6 | 5 | 0 | 1 | - | - | 4 | 15 |
| 3 | Elazığspor | 6 | 4 | 1 | 1 | - | - | 11 | 13 |
| 4 | Güzide Gebzespor | 6 | 3 | 3 | 0 | - | - | 4 | 12 |
| 5 | Çorluspor 1947 | 6 | 3 | 1 | 2 | - | - | 5 | 10 |
| 6 | İnegöl Kafkas Gençlik | 6 | 3 | 1 | 2 | - | - | 3 | 10 |
| 7 | Isparta 32 Spor | 6 | 3 | 1 | 2 | - | - | 1 | 10 |
| 8 | Şanlıurfaspor | 6 | 2 | 3 | 1 | - | - | 1 | 9 |
| 9 | Menemen FK | 6 | 3 | 0 | 3 | - | - | -1 | 9 |
| 10 | Erbaaspor | 6 | 2 | 1 | 3 | - | - | 0 | 7 |
| 11 | Somaspor | 5 | 2 | 1 | 2 | - | - | -2 | 7 |
| 12 | 68 Aksaray Belediyespor | 6 | 1 | 3 | 2 | - | - | 1 | 6 |
| 13 | Ankaraspor | 6 | 2 | 0 | 4 | - | - | -4 | 6 |
| 14 | Kastamonuspor | 6 | 2 | 0 | 4 | - | - | -10 | 3 |
| 15 | Sebat Gençlikspor | 5 | 0 | 2 | 3 | - | - | -4 | 2 |
| 16 | Arnavutköy Belediyespor | 6 | 0 | 0 | 6 | - | - | -10 | 0 |
| Tarih | Ev Sahibi | Saat / Skor | Konuk Takım |
|---|---|---|---|
| 17 Ekim, Cumartesi | Elazığspor | 19:00 | Arnavutköy Belediyespor |
| 17 Ekim, Cumartesi | Menemen FK | 19:00 | Güzide Gebzespor |
| 17 Ekim, Cumartesi | Şanlıurfaspor | 19:00 | Hatayspor |
| 18 Ekim, Pazar | Kastamonuspor | 14:30 | Isparta 32 Spor |
| 68 Aksaray Belediyespor | Erbaaspor | 14:30 | Çorluspor 1947 |
| 68 Aksaray Belediyespor | İnegöl Kafkas Gençlik | 15:00 | Sebat Gençlikspor |
| 68 Aksaray Belediyespor | Muş Sport Klübü | 19:00 | Ankaraspor |
| 68 Aksaray Belediyespor | Somaspor | 19:00 | Aliağa FAŞ |
| # | Takım | O | G | B | M | A | Y | AV | P |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Yeşilyurt Belediyespor | 6 | 6 | 0 | 0 | - | - | 23 | 18 |
| 2 | Talasgücü Belediyespor | 6 | 5 | 1 | 0 | - | - | 10 | 16 |
| 3 | Bitlis Özgüzelderespor | 6 | 5 | 0 | 1 | - | - | 12 | 15 |
| 4 | Niğde Belediyesispor | 6 | 5 | 0 | 1 | - | - | 10 | 15 |
| 5 | Karaköprü Belediyespor | 6 | 5 | 0 | 1 | - | - | 9 | 15 |
| 6 | Mazıdağı Fosfatspor | 6 | 4 | 2 | 0 | - | - | 9 | 14 |
| 7 | Kırşehir Belediyespor | 6 | 4 | 1 | 1 | - | - | 15 | 13 |
| 8 | Ağrı 1970 | 6 | 2 | 2 | 2 | - | - | 0 | 8 |
| 9 | Kırıkkale Büyük Anadolu | 6 | 2 | 1 | 3 | - | - | -1 | 7 |
| 10 | Silifke Belediyespor | 6 | 2 | 1 | 3 | - | - | -3 | 7 |
| 11 | Adana Adaletgucu | 6 | 2 | 0 | 4 | - | - | -3 | 6 |
| 12 | Osmaniyespor | 6 | 2 | 0 | 4 | - | - | -5 | 6 |
| 13 | Yeni Mersin Idmanyurdu | 6 | 2 | 0 | 4 | - | - | -5 | 6 |
| 14 | Karaman FK | 6 | 2 | 0 | 4 | - | - | -9 | 6 |
| 15 | Yozgat Bld Bozokspor | 6 | 1 | 1 | 4 | - | - | -15 | 4 |
| 16 | Diyarbekirspor | 6 | 0 | 1 | 5 | - | - | -7 | 1 |
| 17 | Yeni Malatyaspor | 6 | 0 | 0 | 6 | - | - | -18 | 0 |
| 18 | Adanaspor | 6 | 0 | 0 | 6 | - | - | -22 | 0 |
| Tarih | Ev Sahibi | Saat / Skor | Konuk Takım |
|---|---|---|---|
| 17 Ekim, Cumartesi | Yeni Malatyaspor | 14:00 | Mazıdağı Fosfatspor |
| 17 Ekim, Cumartesi | Bitlis Özgüzelderespor | 14:00 | Yeşilyurt Belediyespor |
| 17 Ekim, Cumartesi | Adanaspor | 14:30 | Yeni Mersin Idmanyurdu |
| 17 Ekim, Cumartesi | Silifke Belediyespor | 14:30 | Karaköprü Belediyespor |
| 18 Ekim, Pazar | Ağrı 1970 | 14:00 | Kırıkkale Büyük Anadolu |
| 18 Ekim, Pazar | Kırşehir Belediyespor | 14:30 | Niğde Belediyesispor |
| 18 Ekim, Pazar | Karaman FK | 14:30 | Adana Adaletgucu |
| 18 Ekim, Pazar | Osmaniyespor | 14:30 | Diyarbekirspor |
| 18 Ekim, Pazar | Yozgat Bld Bozokspor | 19:00 | Talasgücü Belediyespor |


















