|
Sansür, savaşı sever; savaşta ilk göreve çağırılan odur. Gazeteciler ise savaşta, "gerçeği savunma hattı"na barikat kurar. Cephedekine paralel bir savaş, halkı haberdar etmek isteyenlerle, gerçeği gizlemek isteyenler arasında yaşanır.
Putin, savaş koşullarını bahane ederek, zaten baskı altındaki Rus medyasını tam bir propaganda makinesine çevirmeye çalışıyor. Böylece savaşın nasıl aleyhine geliştiğini, Ukrayna direnişini, Rusya'daki barış hareketini kendi halkından gizleyebilmeyi umuyor.
Rus Parlamentosu, Mart başında orduyla ilgili "yalan haber"leri yasaklayan bir yasa çıkardı. "Yalan haber" verenlere 15 yıla kadar hapis cezası getirildi. Oysa George Orwell'den alıntı yaparsak, "yalan, aslında gerçek"tir ve "Yalanın hüküm sürdüğü yerde gerçeği söylemek devrimci bir eylemdir." Rusya'da bu eyleme kalkışanlar, yani objektif habercilik yapmaya çalışanlar tutuklanıp hapsedildi. Türkiye dâhil pek çok otoriter rejimde hep gördüğümüz senaryo... Ama bu kez, uluslararası toplum daha hazırlıklı, teknolojik altyapı daha gelişkin...
Baskı karşısında gazetesini, televizyonunu, İnternet sitesini kapatmak veya ülkeyi terk etmek zorunda kalan Rus gazeteciler, onlar gibi savaş koşullarında dünyaya gerçeği duyurmaya çalışan Ukraynalı meslektaşlar, özgür dünyadan büyük destek görüyor. Onların yayın yapabilmesi, seslerinin duyulabilmesi için bir seferberlik hali var. Başta Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) olmak üzere birçok meslek örgütü, pek çok sivil toplum kuruluşu ya da medya örgütlenmesi, yardıma koştu. Savaşın ilk kurbanı olan gerçeğin duyulabilmesi için büyük fonlar oluşturuldu. Sürgüne giden muhalif gazetecilere çalışma koşulları yaratıldı. RSF, sansürlenen Rus medyasının içeriklerini dağıtmak üzere "ayna siteler" yaratma hazırlığına girişti.
Putin, askeri alanda nasıl beklemediği bir dirençle karşılaşıp kendi teknolojik altyapısının köhneliğini fark ettiyse, medya alanında da bir benzer deneyimi yaşıyor. Dileriz bu gazeteciler dayanışması, yalanın yenilgisi ile sonuçlanır ve uluslararası bu seferberlikle gerçek, sansürün elinden kurtarılır.
|
