Can Dündar

     Ankara, 80'li, 90'lı yıllar boyunca Şam yönetimini, "terör örgütü" saydığı PKK'ya ev sahipliği yapmak ve Türkiye'ye karşı kullanmakla suçladı. Bugün tablo, tersine döndü: Şam, Türkiye'yi, "terör örgütü" Suriye Milli Ordusu'nu eğitip silahlandırmak ve Suriye'ye karşı kullanmakla suçluyor. Suriye Milli Ordusu'nun ve yabancı cihatçıların da destek verdiği Heyet Tahrir Şam (HTŞ) örgütü, Suriye'nin en büyük kentlerinden Halep'i, çok da direnişle karşılaşmadan ele geçirdi. HTŞ, Birleşmiş Milletler'in terör örgütleri listesinde yer alıyor. Bölgeden sadece devrilen Esad heykelleri değil, kafası kesilen, kurşuna dizilen Suriye askerlerinin görüntüleri de geliyor. Örgüt, yeni hedefinin Şam olduğunu söylüyor. Bu, elbette 2012 yılında, "Şam'daki Emevi Camii'nde namaz kılacağız" diyen Erdoğan'ın sınır ötesi hayallerini akla getiriyor. 12 yıl sonra o iştah yeniden kabarmış durumda... Türk televizyonlarında Halep'in bir zamanlar "Osmanlı'nın vilayeti" olduğu hatırlatmaları yapılıyor. Ankara, -operasyonu resmen desteklemese de- uzun süredir eğitip silahlandırdığı Suriye Milli Ordusu eliyle Şam yönetimi üzerinde baskı kurmayı, Esad'a kendi koşullarını dayatmayı, cihatçıları iktidara ortak etmeyi umuyor. Elbette başka amaçları da var: Bölgede YPG'nin temsil ettiği Kürtlere darbe vurmak... Belki PKK lideri Öcalan aracılığıyla orada kendi etki alanını kurmak... Trump sonrası ABD'nin bir çekilme ihtimalinde bölgede söz sahibi olmak... İlginç bir şekilde, Erdoğan, bu hamlede, nefret ettiği İsrail yönetimiyle aynı hedefte buluştu: Şam'daki yönetimi değiştirmek...
     Ancak bu, tehlikeli bir oyun... Çünkü bir yanda Halep'in düşmesiyle yeni ve büyük bir mülteci dalgasının Türkiye sınırına dayanma tehlikesi var; öte yanda, Halep operasyonunu Ukrayna savaşıyla meşgulken kendisine yönelik bir hamle olarak görecek Putin'in öfkesi... Tabii bölgenin önemli aktörü İran da, İsrail tehdidi altındayken müttefiki Suriye'de yapılan bu operasyondan rahatsız...O açıdan bugün İran Dışişleri Bakanı'nın Ankara'ya yapacağı ziyaret önemli... Çünkü herkes görüyor ki, Suriye'de rejim devrilirse, sıra İran'a gelecek ve bölge çok daha büyük bir kaosa itilecek.

     Almanya'da iktidardaki "trafik ışıkları koalisyonu"nun çökmesi ve erken seçim kararı alınması, bana yaklaşık 20 yıl önce Türkiye'de üç partili koalisyonun dağılmasını, ardından başgösteren krizi ve yapılan erken seçimi hatırlattı. O seçimde seçmen, merkez partileri cezalandırıp baraj altında bırakırken "alternatif" AKP'yi iktidara taşımıştı. Elbette koşullar, ülkeler, partiler farklı, ancak yine de Türkiye deneyimi pek çok ders içeriyor. Bu konuda Die Zeit'e yazdığım yazıyı okumanızı öneririm.
      Hepinize iyi haftalar.