Sevgili dostlar,
Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier Türkiye ve Suriye'yi vuran büyük depremden sonra bir video mesajı yayınladı.Almanya'da yaşayan ve Türkiye ya da Suriye'de yakınları olanlara, "Acınızı görüyor, yakınmanızı duyuyoruz. Acınız bizim acımızdır" dedi. Bağış, yardım, destek için seferber olanlara da üç dilde teşekkür etti. Ardından da Cumhurbaşkanı'nın Almanya Türk Toplumu'nun 20 Şubat'ta Berlin'de Brandenburg Kapısı önünde düzenleyeceği deprem kurbanlarını anma etkinliğine katılıp konuşma yapacağı açıklandı.
Parlamenter rejimlerde cumhurbaşkanlarının sembolik bir rolü var. Ancak kriz dönemlerinde bu rol, önem kazanıyor. Cumhurbaşkanı, partiler üstü kimliğiyle ülkeyi kucaklayan, acıları yatıştıran, tarafları barıştıran bir role bürünüyor.
"Partili cumhurbaşkanı" fikrine dayanan başkanlık rejimlerinde ise "Başkan", kendi partisinin genel başkanı rozetiyle bu ulusal birliği yaratamıyor. Erdoğan, depremden sonra "Türk tipi başkanlık sistemi"nin en kötü örneklerinden birini verdi. Deprem bölgesine –felaketin ancak üçüncü gününde- gidip devletin müdahalede gecikmesinden dolayı çıldırma noktasına gelmiş vatandaşlardan özür dileyeceğine sabır tavsiye etti. İlgili birimleri harekete geçiremediği için depremden kurtulup soğuktan ölenlerin yakınlarına da, "Olan oldu. Bunlar hep kader planında olan şeyler" dedi. Yetmedi; öfke saçan bir çehreyle muhalifleri halkı kışkırtmakla suçladı; "Günü geldiğinde şu anda tuttuğumuz defteri açacağız" diye de tehdit etti.
Cumhurbaşkanı'ndan, tüm parti liderlerini bir araya toplayacak bir çağrı, ulusu kucaklayıcı bir çift teselli sözü, acıları dindirecek bir mesaj, bir birlik-beraberlik çağrısı bekleyenler hayal kırıklığına uğradı.
Krizde iki cumhurbaşkanının, Steinmeier ve Erdoğan'ın tavırları, aslında bize sadece iki kişiliği değil, iki sistemi kıyaslama fırsatı da sunuyor ve neden Türkiye'nin hızla lider tahakkümüne dayalı bu otoriter, partili başkanlık sisteminden yeniden parlamenter sisteme dönmesi gerektiğini de açıkça ortaya koyuyor.
Can Dündar
