|
Ukrayna krizi, "bildiğimiz dünya"nın sona erdiğini bir kez daha ortaya koydu. Görünen yeni tabloda, neredeyse çaresiz halde ve darmadağın görünen Batı dünyası ile güç politikasıyla sonuç alan, mevzi kazanan Rusya-Çin dayanışması karşı karşıya... Soğuk savaşta sıcak çatışmayı engelleyen güçler dengesi, alt üst oluyor sanki...
ABD, özellikle Trump sonrası "Önce Amerika" yaklaşımıyla dünyanın geri kalanına ilgisini azalttı. Avrupa, özellikle Brexit sonrası kendi iç çatışmalarına gömüldü. Almanya'da Merkel'in de sahneden çekilmesiyle dünya siyasetindeki aktör rolü ciddi oranda geriledi. Berlin, Rusya'ya enerji bağımlılığının da etkisiyle, son gerilimde ağırlık koyamadı. Fransa'nın ABD karşıtı tavrı, Batı ittifakını hepten zayıflattı. Bu zayıflık, Putin'in elini güçlendirdi. Biden yaptırımları açıklarken, Kremlin'in "Putin izleyemedi, işi vardı" açıklaması yapması, bunun açık kanıtı değil mi?
Batı ittifakının diplomasi sözlüğünden, "şiddetle kınıyoruz" sözcüklerini çıkarın, geriye pek bir şey kalmaz. "Yeni bir savaş türü" olarak sunulan yaptırımlar ise Moskova'yı çok etkileyeceğe benzemiyor. Batı'nın dağınıklığı, Putin'e Rusya'nın etki alanından çıkma niyetinde olanları cezalandırma cesareti verdi. Batı, Ukrayna restini görmezse Putin'in müdahale cüreti ve Rusya'ya komşu bağımsız cumhuriyetlerin işgal edilme korkusu daha da artacak.
Son kriz, bize kendine yeten ekonominin önemini bir kez daha öğretti; tabii ekonomide ya da enerjide dışa bağımlılığın nasıl bir esaret yarattığını da... Bu konuda en büyük dersi alacaklardan biri de Türkiye olacak. Ankara, buğdaydan, doğal gaza giderek turizme, Rusya'ya bağımlılığın faturasını ağır ödeyecek. Ama kriz, sıcak savaşa dönüşürse bundan belki sadece Erdoğan karlı çıkabilir. Çünkü o zaman, hem kendi marifeti olan ekonomik yıkıma savaşı bahane olarak gösterme şansına kavuşacak, hem de "Tehdit altındayız, şimdi milli mutabakat lazım" diyerek muhalefeti susturacak.
Unutmayalım ki savaş tamtamları, yoksulların feryadını bastırmaya birebirdir.
|
