Geçen hafta Frankfurter Allgemeine gazetesi, Almanya'da iltica başvurusu reddedilen Türkiye vatandaşlarının geri gönderilmesi için Ankara ve Berlin'in anlaştığını duyurdu. Anlaşmaya göre, "her hafta 500 Türk vatandaşı Türkiye'ye gönderilecek".
 Haberden anlaşıldığına göre, sınırdışı edilecek olanlar, Almanya'ya gelip iltica veya oturum başvurusu reddedilen, ama geçici olarak kalmalarına gözyumulan yaklaşık 13 bin 500 kişi...  Anlaşılan o ki, Erdoğan'ın geçen Kasım'daki Berlin ziyaretinde geri gönderme konusunda anlaşılmış. Gazete, Türkiye'nin her hafta Almanya'dan 500 Türkiye vatandaşını geri kabul edeceğini yazdı. Habere göre Ankara, vatandaşlarının bir charter uçağa bindirilip kafileler halinde geri gönderilmesini, "imaj zedeleyici" bulmuş, çeşitli havalimanlarından tarifeli uçuşlarla gönderilmesini istemiş.
 FAZ, Ankara'nın bu anlaşma karşılığında "şaşırtıcı biçimde az" kazanım elde ettiğini yazdı. Türkiye'nin tek kazancı, Berlin'in giderek imkânsız hale gelen vize verme sürecini hızlandırma sözü... Böyle bakıldığında son anlaşma, Türkiye'nin "Avrupa'da serbest dolaşım" sözü karşılığında imzaladığı "Mülteci Anlaşması"nı anımsatıyor.
 Almanya İçişleri Bakanı Nancy Faeser'in X hesabından, Ankara ve Berlin arasında bir anlaşmaya varıldığını açıkladığı gün Türk Dışişleri, "Vatandaşlarımızın toplu olarak sınırdışı edilmesine ilişkin hiçbir uygulamaya onay verilmemiştir" diyerek haberi yalanladı. Görüştüğüm bir Alman yetkili ise,  "Geçen Kasım'da bu konu konuşulmuş. Bir çalışma grubu oluşturulmuş. Ama Alman tarafı rakamları abartmış. Türkiye'nin tepkisi ondan" dedi. Görünen o ki, AfD'nin mülteci sorununu kullanarak kazandığı sandık zaferleri, Alman hükümetini, acilen bir şeyler yapmaya zorladı. Sınır kontrollerine ek olarak iltica hakkı verilmeyenlerin acilen sınırdışı edilmesine başlandı. Burada da Türkiye'den gelenler öne çıktı. Çünkü Türkiye'de hükümet baskısına paralel olarak iltica talepleri de arttı. 2023'teki başvuru sayısı, bir önceki yıla göre yüzde 150 artış gösterdi ve Almanya'ya iltica başvurusunda Türkiyeliler Suriyelilerden sonra ikinci sıraya yükseldi. "Avrupa Postası"nın haberine göre bunların çoğunluğunu Kürtler oluşturuyor ve başvuruların ancak yüzde 13'ü kabul ediliyor. Gazete, yorumunda, anlaşmayı eleştirirken Türkiye'deki devlet baskısı nedeniyle geri gönderilecek olanların hayatlarının riske atıldığını belirtti.

 2018 yılından beri düzenlenen Berlin İnsan Hakları Film Festivali, bu yıl, "Choosing Humanity" başlığıyla 4 Ekim'de başlıyor. Festivalde sekiz günde 25 film gösterilecek. Bunlardan biri, bu yıl DW Belgesel yapımcılığında Sarah Mabrouk'la birlikte yönettiğimiz "Julian Assange ve Savaşın Kararlık Sırları" (Dark Secrets of War") belgeseli... Filmin Berlin premieri de olacak bu gösterimden sonra Wikileaks'in Yayın Yönetmeni Kristinn Hrafnsson'la "devlet sırları ve basın özgürlüğü" konusunda bir panel yapacağız. Bir de sürpriz konuğumuz olacak.
Bu yılki festivalin "hamisi" olma onuru da bana verildi. Daha önce Ai Weiei, Nadia Murad, Prof. Dr. Gesine Schwan, Loujain al-Hathloul, Filippo Grandi, Enissa Armani'ye verilen bu itibarlı sorumluluğu üstlenmekten gurur duyuyorum. Layık görenlere teşekkür ederim. Berlin'deki insan hakları savunucularını ve belgesel tutkunlarını festivale bekliyoruz.
 Hepinize iyi haftalar.

Can Dündar