Bu haftaki COSMO yorumumda Almanya'da geldim geleli bana en çok sorulan sorudan söz ettim: "Neden Almanya gibi demokratik bir ülkede yaşayan Türkler, Erdoğan gibi bir otokrata oy veriyor?"
    Son cumhurbaşkanlığı seçiminde Almanya'da oy kullanan Türkiyelilerin üçte ikisi Erdoğan'a, üçte biri muhalif adaya oy vermiş. Ancak işin sosyolojisi, matematiğine göre daha karmaşık:
    Bir defa, Almanya'da yaşayan Türkiyeliler arasında, kökenlerinin olduğu ülkenin siyasetine ilgi (ya da katılım iştahı diyelim), sanıldığı kadar fazla değil... Seçmen olabileceklerin önemli kısmı, Alman vatandaşlığını seçmiş durumda... Dolayısıyla Türkiye seçimine katılamıyorlar. Kalan 1,5 milyon seçmenin de yarısından azı sandığa gidiyor. Sandığa gitmeyenlerin bir kısmı, muhalifler... Onlar da, haklarında siyasi davalar ya da yakalama kararları olduğu için genelde diplomatik temsilciliklerdeki seçim merkezlerine gidemiyorlar.
    Tabii bu tabloya "diaspora psikolojisi"ni de eklemek gerek...
     Almanya'daki AKP sempatisinin ardında ciddi sosyo-psikolojik nedenler var: Erdoğan, Almanya'da yıllarca kendini dışlanmış hisseden kesimlere bir özgüven aşılamayı başardı. Onları,  "Almanların Türkiye'yi kıskandığına" inandırdı. Bir yandan yurtdışındaki muhaliflerini her yolla sindirmeye çalışırken, öte yandan camiler, partiler, dernekler aracılığıyla örgütlendi. Büyükelçilikleri daha iyi hizmet verir hale getirdi. Kendi yandaşı televizyon kanalları aracılığıyla büyük bir propaganda çalışması yürüttü. Eşit yurttaşlık ilkesinin, devlet ve toplum katında gerçekleşemediği Almanya'da bu uzun vadeli siyasi altyapı çalışması, sonunda beklenen sonucu verdi.
     Ancak şimdi, Erdoğan'ın son beş yılda artırdığı baskıdan kaçıp gelen, kentli, eğitimli, muhalif yeni kuşakla, yepyeni bir göçmen profili doğuyor. Bunun ilk sonucu, bu seçimde görülecek.
    Uzun yıllardır Almanya'da yaşayan bir dostumun sözüyle bitireyim:
   "Beni Almanya'daki Türkiyelilerin AKP'ye verdiği oylardan çok, Alman yurttaşlarının AfD'ye verdiği oylar endişelendiriyor."
     Sahi, sizce Almanya gibi demokratik bir ülkede yaşayanlar, neden AfD gibi Nazi eğilimli bir partiye oy veriyor?
 

     Geçen haftaki Newsletter'da, Erdoğan'ın karşısında başkan adayı olarak yarışan Kemal Kılıçdaroğlu'na, Alman siyasetinin ve basınının giderek artan ilgisinden söz etmiştim. Özelde Almanya, genelde Avrupa'da, bu yeni liderin, Ukrayna krizi, Mülteci Anlaşması, Avrupa Birliği, İsveç ve Finlandiya'nın NATO üyeliğine dair görüşleri merak ediliyor. Çok parçalı muhalefetin, bu hassas konularda Erdoğan kadar kolay politika oluşturamayacağından endişe ediliyor.  Elbette belli konularda yeni koalisyon hükümetini ikna etmek, "tek adam"ı razı etmek kadar kolay olmayacak. Ancak demokrasilerin hem zorluğu hem yararı da biraz burada değil mi: Dayatmaların yerini müzakere, diyalog, ikna ve uzlaşma alacak.  Demokratik karar alma mekanizmaları devrede olacak.
     Kılıçdaroğlu konusunda bu hafta Die Zeit'ta yayınlanan yazımı burada paylaşıyorum.
Hepinize iyi haftalar.

Can Dündar