Tüketici enflasyonu ağustos ayında piyasa beklentilerini de aşarak, yüzde 19,25 seviyesinde açıklandı. Ve TÜİK’in 3 Eylül’de açıkladığı resmi enflasyona göre, reel faiz ilk kez negatif bölgeye geriledi.

MEVDUATLAR ZARARDA

Başka bir deyişle, 18,39’luk faizi 0,86 aşan enflasyon 19,25 oldu. En basit anlatımı ile mevduatınıza alacağınız faiz aslında TL cinsinden yatırımınızı enflasyona karşı korumak bir yana, 0,86 puan da zarar ettiriyor.

TL’DEN KAÇIŞ DÖNEMİ

Bu durumun Türkiye’de yatırımcıların TL’den kaçmasını getirecektir. Özellikle küçük yatırımcının bir numaralı adresi dolar kuru da enflasyon haberiyle bir puan kadar yükselerek, günün ilk yarısında, 8,3474’ü gördü. İMF’den gelen 6,4 milyar dolarlık SDR parası ve Jackson Hole toplantısındaki güvercin mesajlardan sonra, küresel çapta olduğu gibi Türkiye’de de TL dolar karşısında en fazla değer kazanan 5. ülke olmuştu. Bu gelişmeler Türkiye’ye soluk aldırdıysa da, Merkez’in (TCMB) eksi rezervi ve yapısal sorunlar çözülmedikçe olumsuz tablo da düzelmiyor.

GIDA FİYATLARI REKOR KIRIYOR

Tüketici enflasyonu içinde özellikle gıda grubu, rekor üstüne rekor kırıyor. Enflasyonun klasik işleyişinde geçmişte yaz aylarıyla birlikte ucuzlayan sebze, meyve fiyatlarıyla TÜİK’in rakamları geriler, ekonomi bir nebze nefes alırdı.

Türkiye’de gıda fiyatlarındaki artışı, pandemiyle açıklamak mümkün değil. Gelişmekte olan ülkeler arasında Arjantin’den sonra ikinci sırada olan Türkiye’deki gıda fiyatları, OECD ülkeleri arasında açık ara farkla birinci sırada.

Üreticinin hammadde ve girdi maliyetinin artması, Erdoğan Hükümeti’nin gıda fiyatlarını ithalatla düşürme politikası ile market zincirlerinin piyasayı ele geçirmesi, Türkiye’deki gıda fiyatlarına yeni rekorlar kırdırıyor. 

İNSANLAR GIDAYA ERİŞEMİYOR

Derin Yoksulluk Ağı ekibinden Hacer Fogg, ailelerin bebeklere mama alamadığını, beyaz yakalı yeni işsizlerin gıdaya erişemeyip, utançlarından intihar ettiklerini anlatıyor. Bu bağlamda yerel yönetimler bazında, askıda ekmek gibi, askıda fatura uygulamalarının yaygınlaştırılması için STK’lardan yoğun bir talep var.

MAKASTAKİ REKOR YENİ ZAMLAR DEMEK

Yüzde 29’luk gıda enflasyonu rakamı, Mayıs 2019’dan bu yana son 28 ayın rekoru durumunda. Yine ağustosta tüketici enflasyonu ile üretici enflasyonu makası da rekor düzeyde açıldı.

Yani makyajlı enflasyon rakamları, rekor düzeydeki makasın ardına süpürüldü. Ancak yer kalmadığı için önümüzdeki günlerde, artan oranda bir enflasyonun çıkması ve zam yağmuru kaçınılmaz olacak.

TÜİK gibi kurumların tüm makyajlarına karşın, ekonomi, ringde o kadar dayak yedi ki, artık hiçbir makyaj gerçeği örtemiyor. Ekonomik gerçekler ise artık hiçbir iktidarı o koltukta uzun süre oturtamaz!

Murat Bayar