Başvurularda Rekor Artış

WELG | AB’nin Göç ve İçişleri Komiserliği tarafından açıklanan 2023 istatistiklerine göre, Çin ve Türkiye, birer milyon başvuruyla en çok Schengen vizesi talep eden iki ülke oldu. Türkiye, nüfusa oranla en fazla Schengen vizesi başvurusunda bulunan ülke konumunda. 2022’de 700.000 olan başvuru sayısının %30 artarak bir milyona ulaşması, Türkiye’den AB’ye olan ilginin ne kadar arttığını gösteriyor. Ancak, başvuruların %16,1’inin reddedilmesi, vize almanın zorluklarını ortaya koyuyor.

Başvurular Neden Reddediliyor?

Türk vatandaşlarının Schengen vizesi alırken yaşadığı en büyük sorunlardan biri, randevu sürelerinin uzun olması ve vizelerin çoğunlukla kısa dönemli ve tek girişli olarak verilmesi. Bu durum, vize başvuru sürecini daha da zorlu hale getiriyor. Ankara’daki diplomatik kaynaklar, başvuruların artmasıyla birlikte dosyalarda çok sayıda doğruluk içermeyen bilgi ve belgenin yer aldığını, bunun da başvuruların inceleme süresini uzattığını belirtiyorlar.

Pandemi Sonrası Artan Talepler

Pandemi sonrasında Türkiye’den beklenmedik düzeyde artan başvuru sayısı, vize işlemlerinde ciddi bir yük oluşturuyor. Yılda bir milyonu aşan başvurulara yanıt verecek insan kaynağı ve kapasitenin olmaması, başvuru sürecinin uzamasına neden oluyor. Ayrıca, 2023 yılında AB ülkelerinden sığınma talep eden Türk vatandaşı sayısının 100.000’i aşması, başvuruların daha titiz incelenmesine yol açıyor.

Vize Kolaylığı ve Serbestisi Çalışmaları

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, sorunun çözümü için “vize kolaylığı” ve “vize serbestisi” başlıkları altında iki aşamalı bir çalışma yürütüldüğünü belirtti. Ancak, vize serbestisi için gereken 72 kriterden son 6’sının henüz tamamlanmamış olması, sürecin ilerlemesini engelliyor. Bu kriterler arasında terörle mücadele yasasında yapılması gereken değişiklikler de bulunuyor. AB, Türkiye’nin terör tanımının geniş ve muğlak olduğunu belirterek, bu yasanın AB standartlarına uygun şekilde düzenlenmesini istiyor.

İnsan Hakları ve Demokrasi İhlalleri

AB'nin vize serbestisi ve kolaylığı konusundaki çekincelerinin bir kısmı, Türkiye'deki insan hakları ve demokrasi ihlallerine dayanıyor. Özellikle ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü ve yargı bağımsızlığı konularındaki sorunlar, AB'nin Türkiye'ye karşı temkinli yaklaşmasına neden oluyor. Türkiye’deki mahkemelerin bağımsızlığı ve devletin yargı üzerindeki hakimiyeti, AB’nin insan hakları ve demokrasi standartlarına aykırı bulunuyor. Bu durum, vize serbestisi sürecinde ilerlemeyi daha da zorlaştırıyor.

AB Ülkelerinin Tavrı

Vize kolaylığı konusunda istenilen uygulamanın yaşama geçirilememesinin en önemli nedenlerinden biri, bu sürecin tamamen üye devletlerin yetkisinde olması. AB Komisyonu’nun üye ülkelere sadece tavsiyede bulunabilmesi ve bu tavsiyelerin uygulanmasında yetkisinin olmaması, süreci yavaşlatıyor.

Türk vatandaşlarının Schengen vizesi almakta yaşadığı zorlukların çözümü için Türkiye'nin gerekli düzenlemeleri yapması ve AB ile işbirliğini artırması gerekiyor. Ancak, bu sürecin tamamlanması için hem AB Komisyonu hem de üye devletlerin onayı gerektiğinden, kısa vadede çözüme ulaşmak zor görünüyor. Türk vatandaşları, randevu sürelerinin uzunluğu ve başvuruların reddedilme oranı nedeniyle Schengen vizesi almakta büyük zorluklar yaşamaya devam ediyor. Ayrıca, Türkiye'deki insan hakları ihlalleri ve yargı bağımsızlığı konusundaki sorunlar, bu sürecin daha da karmaşık hale gelmesine neden oluyor.

@welgmedya.com