WELG - Peki açıklanan bu rakamlar ile insanca bir yaşam mümkün mü? Açıklamanın hemen ardından özellikle sosyal medyada tartışmalar hararetlenirken, sendikalar ve emek örgütlerinden ardı ardına tepki açıklamaları geldi. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) tarafından yapılan açıklamada, rakamlar “Suya yazılan yazı” olarak değerlendirilirken, Türkiye Komünist Partisi’nin (TKP) açıklamasında, “Belki açıklandığı şu gün söylenen artışın çoktan pul olduğu memleketimde ne müjde ama!” ifadeleri kullanıldı.

Gelecek yıldan itibaren uygulanacak olan yeni asgari ücretin açıklanmasının ardından, bizler de deyim yerindeyse ‘bakkal hesabıyla’, iki çocuklu dört kişilik bir emekçi ailenin, iki asgari ücretle geçinip geçinemeyeceğini aylık bazı harcamalar üzerinden hesapladık. Sonuçlar elbette şaşırtıcı olmadı…

Hesaplamaları yaparken, piyasa ortalamasının altında fiyatlarla ürün satışı yapan X mağazasının ürün listesini referans aldık. Ürünleri mümkün mertebe ucu ucuna yetecek ölçülerde ve en ucuz, hatta ‘kalitesiz’ markalar olacak şekilde listeledik. Temel ihtiyaç malzemesi sayılabilecek birçok ürüne listede yer vermedik. Gıda tercihlerinde ‘sağlıklı beslenme’ şartlarını gözet(e)medik. Aile üyelerine sosyal yaşantıları gerçek için bir bütçe ayır(a)madık. Yer açtığımız belki ‘lüks’ sayılabilecek tek şey, aile üyelerinin her gün çay tüketmeleri oldu. Harcamaları alabildiğine minimalize ettiğimiz bir tabloda dahi iki çocuklu bir ailenin iki asgari ücret giren evde geçinmelerinin mümkün olmadığını gördük. Gelin birlikte inceleyelim…

KİRA VE FATURALAR

Ailemiz İstanbul’da yaşayan, iki ayrı fabrikada asgari ücretle çalışan anne ve baba, ilkokula yeni başlayan bir erkek çocuk ve lisede öğrenim gören bir kız çocuktan oluşan 4 kişilik bir emekçi aile olsun. İstanbul’da ortalama kira fiyatları veri alındığında, 4 kişilik bir ailenin rahat ve insanlık onuruna yakışır koşullarda bir ev tutabilmeleri için en az 6 bin lirayı gözden çıkarmaları gerekiyor. Ancak haberimizde ülkemizin emekçiler açısından içerisinde bulunduğu ekonomik koşulları da değerlendirerek ‘insani koşulları’, ‘lüks’ sayacağız. O yüzden kiraya; 3 bin lira diyoruz. Yine asgari şartlarda hesaplayarak; elektrik faturasının aylık 170 lira, su faturasının 80 lira, doğalgaz faturasının 400 lira, internet faturasının 90 lira, telefon faturalarının (anne, baba, kız çocuğu) 150 lira geldiğini varsayıyoruz. Faturalara yapılan harcama aylık 890 lira ediyor. Kira ve faturalara yapılan harcama aylık toplamda 3 bin 890 lira.

GIDA HARCAMALARI: SADECE MAKARNA…

Ailenin tüm üyelerinin sabahları aynı saatte kalktıklarını ve birlikte kahvaltı yaptıklarını hesaba katalım. Anne ve baba öğle yemeklerini işyeri yemekhanesinde ücretsiz olarak yesin, çocuklar ise her gün bir sefer olmak üzere öğle saatlerinde okul kantinini kullansın. Bu durumda anne ve babanın izin gününde, çocukların ise okul olmadığı günler öğle öğünlerinde yemek yemediklerini varsayalım.

Ailemiz sabahları; kişi başına bir adet haşlanmış yumurta, 25 gr. siyah zeytin (ortalama 5 adet), kişi başına bir kibrit kutusu kadar beyaz peynir (120 gr), 3’er bardak çay (40 gr), 2 adet beyaz ekmek; akşamları da 3’er bardak çay eşliğinde bir tabak makarna ve bir kase mercimek çorbası tüketsin. Evde akşamları da iki ekmek tüketilsin. Çocukların tatil günleri dışında her ayın 22 günü öğle yemeği ihtiyaçlarını okul kantinlerinde ekmek arası gıdalarla (ortalama 10 lira) karşıladıklarını varsayalım; sonuca ekleyeceğiz. Ayrıca aile üyeleri kişi başı günde 1,5 lt civarı su tüketsin.

Aylık tablo şöyle oluyor:

X marketindeki satış fiyatlarına göre;

-  10’lu yumurta paketi 17 lira, ailenin aylık yumurta harcaması 204 lira.

-  1 kg siyah zeytin 40 lira, ailenin aylık siyah zeytin harcaması 120 lira.

-  800 gr beyaz peynir 60 lira, ailenin aylık beyaz peynir harcaması 270 lira.

-  1 kg çay 36 lira, ailenin aylık çay harcaması 96 lira.

-  1 adet beyaz ekmek 2,5 lira, ailenin aylık beyaz ekmek 300 lira.

-  1 paket makarna 5 lira, ailenin aylık makarna harcaması 150 lira.

-  1 kg yeşil mercimek 14 lira, ailenin aylık yeşil mercimek harcaması 56 lira.

Evde yemek yapılabilmesi için ‘zorunlu’ malzemeler ve diğer (Aylık):

-  Soğan (3kg): 6 lira.

-  Ayçiçek yağı (5lt): 117 lira.

 -  İki kutu salça: 32 lira.

-  Su (150 lt): 150 lira.

-  Tuz (1kg): 18 lira.

-  Şeker (1kg): 9 lira.

-  Kantin harcaması: 440 lira

Gıda malzemelerine yapılan harcama aylık toplamda bin 968 lira.

ULAŞIM GİDERLERİ

Anne ve babanın işyerlerine servislerle gidip geldiklerini hesaba katalım. Gündelik işler içinse her ikisine de aylık İstanbulkart verelim. İki adet aylık doldurulmuş İstanbulkart 634 lira tutarında. İlkokul çağındaki çocuğun okula ortalama 400 lira karşılığında servisle, lise çağındaki kız çocuğun ise öğrenci kartı (aylık 57 lira) kullanarak toplu taşıma ile gidip geldiğini hesaba katalım; 457 lira tutar. Ulaşıma yapılan harcama aylık toplamda bin 91 lira.

EĞİTİM: SADECE KALEM DEFTER

Tüm Kırtasiyeciler Derneği tarafından paylaşılan verilere göre ilkokul çağındaki bir öğrencinin okula başlangıcı için kırtasiye harcamalarının tutar ortalaması 400 liraya yakın. Biz biraz daha kısıp aylık harcamaları ilkokula giden çocuk için 300 liraya indirelim. Liseye giden kız çocuğunun harcamaları ise 450 lira olsun. Dershane, ek ders gibi ‘lüksleri’ hesaba katmıyoruz bile. Sadece bu haliyle; eğitime yapılan harcama aylık toplamda 750 lira.

HİJYEN
Ailemizin banyo ve mutfakta kullanmaları ‘zorunlu’ olan hijyenik ihtiyaç malzemelerini de en asgari şekilde ve en ucuz markalar üzerinden listeleyelim. Babanın haftada bir sakal traşı olduğunu, anne ve lise çağındaki kız çocuğunun ayda bir kez regl olmaları nedeniyle hijyenik ped kullanmak zorunda olduklarını da hesaba katalım.

-  Çamaşır suyu (750ml): 11 lira.

-  Tuvalet kağıdı (40’lı): 50 lira.

-  Diş macunu (50ml): 17 lira.

-  Beyaz sabun (4’lü): 13 lira.

-  Sıvı sabun (400 ml): 10 lira.

-  Şampuan (2 kutu): 46 lira.

-  Hijyenik kadın pedi (3 paket): 90 lira.

-  Traş bıçağı (3’lü): 35 lira.

-  Banyo traş bıçağı (10’lu): 30 lira.

-  Çamaşır deterjanı (2,5kg): 30 lira.

-  Bulaşık deterjanı (1,1lt): 17 lira.

Hijyene yapılan harcama aylık toplamda 349 lira.

SOSYALLEŞME ‘KIYAĞI’…

Bu da bizden olsun: Ailemizin her bir ferdine dışarıda geçirdikleri zaman için sosyalleşme bütçesi de ayıralım. Her gün için dışarıda bir simit yeme ve bir bardak çay içme hakları olsun. İstanbul’da çay ocakları ve kafelerde çayın bardağına ortalama 3 lira, bir adet simite de 3,5 lira diyelim. Her birinin kullanabilecekleri günlük simit ve çay harcaması 6,5 lira eder. Böylelikle sosyalleşmeye yapılan harcama aylık toplamda 780 lira.

SONUÇ: BORÇ

Ailenin temel harcamalarını nitelik ve sağlık gözetmeden kısabildiğimiz kadar kıstık. Bu haliyle güncellenmiş asgari ücret üzerinden evine iki maaş giren bir aile, ay sonunda tam olarak 328 lira borçlanmak zorunda kalıyor.(Devrim)

Görüldüğü üzere ‘yaşamak mümkün’; adına yaşamak denirse…

@welgmmedya.com