​

WELG | Ankara - Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, Cumhuriyet’in 102. yılı vesilesiyle kaleme aldığı yazısında, Cumhuriyet’in yalnızca bir yönetim biçimi değil; halkın egemenliğine, özgürlüğe, eşitliğe ve demokratikleşmeye dayalı bir “haklar rejimi” olarak yeniden düşünülmesi gerektiğini vurguladı. Bakırhan’ın yazısı T24’te yayımlandı ve DEM Parti’nin resmi hesaplarından da paylaşıldı.

“Cumhuriyet Halkın Egemenliğiyle Yeniden Kurulmalı”

Bakırhan, Cumhuriyet’in kuruluşundan 102 yıl sonra hâlâ “nasıl birlikte yaşayacağız?” sorusuna cevap arandığını belirterek, Osmanlı’dan devralınan devlet merkezli anlayışın bugün de demokrasiyle çeliştiğini ifade etti.
“Devleti yurttaşın üstünde tutan zihniyetin etkisi sürüyor. Oysa Cumhuriyet’i yeniden toplumla, halkın iradesiyle buluşturmak zorundayız.” dedi.

“Cumhuriyetin Sorunu, Devleti Halktan Üstün Tutması”

Bakırhan, Cumhuriyet’in tarih boyunca demokrasiyle yaşadığı gerilimi örneklerle açıkladı. Takrir-i Sükûn Kanunu’ndan 12 Eylül darbesine, 2016 sonrası OHAL rejimine kadar birçok dönüm noktasına değinerek, Cumhuriyet’in halktan koparıldığı dönemleri eleştirdi:
“Cumhuriyetin temel sorunu, kamuyu devletle özdeşleştirmesi ve yurttaşı aktif bir siyasi özne olarak görmemesidir. Bugün bu Cumhuriyet’i halka iade etmenin zamanı.”

“Kürt Meselesi Cumhuriyetin Demokratikleşme İmtihanıdır”

Yazının önemli bölümlerinden birini Kürt meselesi oluşturdu. Bakırhan, Cumhuriyet ile demokrasi arasındaki gerilimin en ağır sonuçlarının Kürtler üzerinde yaşandığını belirtti:
“102 yıllık Cumhuriyet serüveninde Kürt meselesi temelde haklar ve siyasal katılım sorunudur. Bugün ‘Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ tarihi bir fırsat sunuyor. Bu sürece sahip çıkmak halkın Cumhuriyet’i demokratik bir yaşam biçimine dönüştürmesine öncülük etmek demektir.”

“Tarihsel Hafızayı Demokratikleştirmek Zorundayız”

Bakırhan, Mustafa Kemal Atatürk’ün 1919 tarihli telgraflarına atıfta bulunarak, o dönemde Kürtlerin “öz kardeş” olarak görüldüğünü, eşit haklara vurgu yapıldığını hatırlattı. “Cumhuriyetin demokratikleştirilmesi, tarihle ilişkimizin de demokratikleştirilmesi demektir. Bu topraklarda yaşayan tüm halklar eşit yurttaşlık temelinde bir arada yaşama iradesine sahiptir.” ifadelerini kullandı.

“Cumhuriyet Bir Halay Gibidir”

Bakırhan, yazısını sanatçı ve siyasetçi Sırrı Süreyya Önder’in bir düğün hikâyesiyle bitirdi:
“Cumhuriyet’i bir halay gibi ele almalıyız. Herkesin adımını, sesini, rengini katıp birbirimize ayak uydurarak, kimseyi dışarıda bırakmadan yan yana olabilmek... İşte ancak böyle bir Cumhuriyet, gerçek bir demokratik Cumhuriyet olabilir.”

Sırrı Süreyya Önder’i de bir hikâyesiyle anmak istiyorum. Bir düğün hikayesiyle nasıl bir Cumhuriyet istediğimizi çok güzel anlatmıştı. Adıyaman'ın tek halk eğitim salonunda yapılan düğünlerden bahsediyordu. Karadeniz'den gelen bir ailenin horonu, yerel halayla karşılaştığında… https://t.co/IaBytzMdfI

— Tuncer BAKIRHAN (@tuncerbakirhan) October 28, 2025

@welgmedya.com