WELG | Ekonomik kriz, yüksek enflasyon ve artan yoksullukla mücadele eden milyonlarca yurttaş geçim sıkıntısı yaşarken, Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nın dakikalık 30 bin YTL’ye (eski para birimiyle 30 milyon TL) varan harcama yaptığı ortaya çıktı. Uzmanlara göre bu tutar, Türkiye’deki gelir adaletsizliğini ve kamu kaynaklarının nasıl harcandığını gözler önüne seriyor.

Saray harcamaları yıllardır tartışma konusu

Cumhurbaşkanlığı bütçesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulan her yılki merkezi yönetim bütçelerinde en çok dikkat çeken kalemlerden biri. 2024 yılı itibarıyla Cumhurbaşkanlığı’na ayrılan bütçe yaklaşık 12 milyar TL’yi aştı. Bu da ortalama olarak, her gün 33 milyon TL, her saat yaklaşık 1.38 milyon TL ve her dakika 23 bin TL gibi devasa bir harcamaya karşılık geliyor. Bu rakam eski para birimiyle dakikada 23 milyon TL yani yaklaşık 30 bin YTL’ye denk geliyor.

Saray bütçesi 10 yılda 15 kat arttı

2015 yılında yaklaşık 650 milyon TL olan Cumhurbaşkanlığı bütçesi, 2024'e gelindiğinde neredeyse 20 katına çıktı. Bu artış, Türkiye’deki kamu hizmetlerine yapılan harcamalardaki artışın çok üzerinde seyrediyor. Aynı yıllar arasında öğretmen maaşları, sosyal yardım bütçeleri ve sağlık yatırımları ise benzer ölçüde artış göstermedi.

CHP’li ve TİP’li milletvekillerinin Meclis’te yaptığı konuşmalarda bu artış sık sık eleştiri konusu oluyor. Muhalefet partileri, “itibardan tasarruf olmaz” anlayışının halkın sırtına yük olduğunu vurguluyor.

Lüks harcamalar dikkat çekiyor

Sarayın yalnızca mimari yapısı ve teknik donanımı değil, aynı zamanda personel sayısı, araç filosu, güvenlik sistemleri ve misafir ağırlama giderleri de ayrı birer bütçe kalemi oluşturuyor. 1.100 odalı sarayda binlerce personel çalışıyor. Yüksek elektrik, su, doğalgaz, yemek, temizlik ve bakım giderleri harcamaların önemli bir kısmını oluşturuyor.

Ayrıca Cumhurbaşkanlığı'na ait uçak filosu, Mercedes marka zırhlı araçlar ve uluslararası gezilerde yapılan harcamalar da bu rakamlara eklenince toplam harcama miktarı katlanarak artıyor.

Ekonomik kriz derinleşirken

Türkiye’de 2024 yılı itibarıyla açlık sınırı 16 bin TL’ye, yoksulluk sınırı ise 50 bin TL’ye dayanmış durumda. Milyonlarca emekli 10 bin TL’lik maaşla ay sonunu getirmeye çalışırken, memurlar ve işçiler için de zamlar enflasyon karşısında yetersiz kalıyor.

Buna rağmen sarayın günlük milyonları bulan harcaması halk arasında büyük tepkiyle karşılanıyor. Sosyal medyada “Saray dakikada 30 YTL, halk simide muhtaç” yorumları sıkça paylaşılıyor.

Uzmanlar uyarıyor: Şeffaflık şart

Kamu harcamaları uzmanı Dr. Eylem Duran, “Saray harcamalarının denetlenebilir ve şeffaf bir biçimde kamuoyuna sunulması anayasal bir zorunluluktur. Ancak Sayıştay raporlarında bile çoğu harcama kalemi eksik ya da sınıflandırılamaz halde sunuluyor” diyor.

Ayrıca Duran’a göre, yüksek bütçeli sembol yapılarla gösteriş yapmak yerine, bütçenin sosyal devlet hizmetlerine yönlendirilmesi, halkın refahını artırmada daha etkili olacaktır.

Dakikada 30 YTL’lik saray harcaması, halkın temel ihtiyaçlarına yetmiyor. Soru şu: Bu lüks kimin adına?

@welgmedya.com