WELG | ROJAVA - Rojava’da Kürtçenin eğitimdeki statüsüne ilişkin açıklanan uygulamanın ayrıntıları tartışma yarattı. Kürtçenin ikinci resmi dil olarak tanınacağı ve ana dilde eğitimin önünün açılacağı beklentisinin aksine, okullarda Kürtçenin haftada yalnızca 3 ders ve bir etkinlikle sınırlandırıldığı belirtildi. Kürtçe resmi dil statüsü kazanmazken, uygulamada seçmeli ders konumunda tutulmasına Rojava’daki siyasi partiler ortak açıklamayla tepki gösterdi. Partiler, “Kürtçe halkımızın ana dilidir; seçmeli bir ders değildir” dedi.

Rojava’daki okullarda Kürtçe eğitime ilişkin alınan kararın ayrıntıları, bölgede yeni bir tartışmanın başlamasına neden oldu.

Kürtçenin eğitim sisteminde güçlü bir statü kazanacağı ve ana dilde eğitim hakkının tanınacağı yönündeki beklentilere karşın, açıklanan uygulamada Kürtçe eğitimin haftada yalnızca 3 ders ve bir etkinlikle sınırlandırıldığı belirtildi.

Kürtçenin Suriye’de ikinci resmi dil olarak tanınmadığı, eğitim sisteminde de ana eğitim dili yerine öğrencilerin tercihine bırakılan bir ders statüsünde değerlendirildiği ifade edildi.

Kürtçe ikinci resmi dil olmadı

Yeni uygulamayla birlikte Kürtçenin “ikinci resmi dil” statüsüne kavuştuğu yönündeki değerlendirmelerin gerçeği yansıtmadığı ortaya çıktı.

Rojava’daki siyasi partilerin ortak açıklamasına göre Kürt öğrenciler açısından Kürtçe, tüm eğitimin gerçekleştirildiği ana dil statüsünde değil; haftada 3 ders ve bir etkinlikle sınırlı tutuluyor.

Partiler, bu uygulamanın “ana dilde eğitim hakkı” olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek karara tepki gösterdi.

Partilerden ortak tepki: Ana dilde eğitim hakkını karşılamıyor

Rojava’daki siyasi partiler ortak yazılı açıklamalarında, Kürtçe eğitimin haftada yalnızca 3 dersle sınırlandırılmasını “büyük bir kaygıyla” takip ettiklerini bildirdi.

Uygulamanın adalet, eşitlik, dilsel ve kültürel haklar ilkeleriyle bağdaşmadığını savunan partiler, kararın kabul edilemez olduğunu açıkladı.

“Kürtçe seçmeli veya yabancı bir dil değildir”

Ortak açıklamada Kürtçenin, öğrencilerin alıp almamayı tercih edebileceği tamamlayıcı bir ders veya Suriye’deki yabancı dillerden biri olarak değerlendirilemeyeceği vurgulandı.

Partiler şu ifadeleri kullandı:

“Kürtçe, halkımızın ana dili, kimliği, tarihi, kültürü ve toplumsal hafızasıdır.”

Kürtçenin konumunu sınırlayan eğitim politikalarının yeni Suriye’nin inşasına hizmet etmeyeceği savunulan açıklamada, bu yaklaşımın geçmişteki “dışlama ve inkâr politikalarının devamı” olarak değerlendirilebileceği belirtildi.

Haftada 3 derse itiraz

Siyasi partiler, Kürtçenin haftada yalnızca 3 ders olarak okutulmasının Kürt öğrencilerin ana dilde eğitim ihtiyaçlarını karşılamadığını belirtti.

Kürtçenin Kürt öğrenciler açısından seçmeli ders olarak görülmesini reddeden partiler, Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı bölgelerdeki okullarda Kürtçe eğitim materyallerinin kullanılması ve ana dilde eğitim hakkının güvence altına alınmasını talep etti.

Kürtçe için anayasal güvence talebi

Ortak açıklamada Kürtçenin statüsünün ve ana dilde eğitim hakkının anayasal güvence altına alınması gerektiği vurgulandı.

Eğitim Bakanlığı ve ilgili kurumlara mevcut kararın derhal gözden geçirilmesi çağrısında bulunan partiler, toplum temsilcileri ve eğitim alanındaki ilgili taraflarla kapsamlı bir diyalog başlatılmasını istedi.

Amaçlarının Arapçanın veya Suriye’de yaşayan diğer halkların dil haklarını sınırlandırmak olmadığını vurgulayan partiler, bütün toplulukların dilsel ve kültürel haklarının güvence altına alınması gerektiğini belirtti.

“Yeni Suriye eski inkâr politikalarıyla inşa edilemez”

Açıklamanın sonunda Suriye’nin geleceğine ilişkin de mesaj verildi.

Partiler, “Yeni Suriye, eski zihniyet ve dışlama ile inkâr politikalarının devamıyla inşa edilemez” ifadelerini kullanarak eşit yurttaşlık, çoğulculuk ve dilsel hakların yeni dönemin temel unsurları olması gerektiğini vurguladı.

Böylece Kürtçenin ikinci resmi dil olarak tanındığı veya Rojava’daki Kürt öğrencilere kapsamlı ana dilde eğitim hakkı verildiği yönündeki beklentilerin aksine, mevcut düzenlemenin haftada 3 Kürtçe ders ve bir etkinlikle sınırlı olduğu ortaya çıktı.

@welgmedya