ÖZCAN ÖĞÜT YAZDI: TEKBİR İLE HAKKA UĞURLAYAN İSLAMCI ALEVİ SELEFİZMİ

Alevileri İslamcı bir çizgiye çekme çabalarının sonuçlarını birçok yerde görüyoruz. Yüzlerce Alevi gencinin IŞİD vb cihatçı oluşumlara katılması, önemli bir kısmının ise Şiacı İslamcılığın esiri olup kayıp bir nesil olarak inancı ekseninden kaydıran bir minvalde ilerlemesi tesadüf değil. Öte yandan Aleviliği neredeyse uzaya kadar götüren, fantastik tarih yazımları da söz konusu.
 Tarih: 01-01-2021 23:05:22
ÖZCAN ÖĞÜT YAZDI: TEKBİR İLE HAKKA UĞURLAYAN İSLAMCI ALEVİ SELEFİZMİ

Aleviliğin başlangıç noktası olarak ne zamanı veya neyi alırsanız alın, tarihte her şeyi bir blok olarak düşünüp ona göre konumlandırmak her zaman doğruyu göstermez. Tarih modern zamanlar öncesi her yerde ayrı ayrı günümüzden çok daha farklı dinamiklerle ve ihtiyaçlarla şekillenen akımların izlerini bizlere yansıtabilir. Bu konuda tarihi polemiklere girmek, günümüzde Alevilerin yaşadığı sorunlara ve tehditlere çözüm bulmaz. Aksine yüz yıllar öncesindeki batıni anlamlar, çağımızdaki egemen şer'i anlayışların zahiri tahakkümü altında çok kolay ve rahatça eriyip sizi kendisine benzetmesinin kullanışlı bir zaafı olabilir. Kullanılan kavramlar ve semboller zaman içinde toplumlar arası etkileşimin hızlanması ile, nasıl anlamlara büründüğü ve bunu kullanmaya çalışan güçlerin olduğu gerçeği ortadadır. Aleviliği, hiçbir gücün etki alanına sokmadan varlığını devam ettirebilmesi için ne yapmamız gerekiyorsa, her türlü kompleksten arınıp sadece ona odaklanmamız gerekmektedir.

Burada asıl olan Aleviliği yüzyıllardır var olan haliyle yaşatabilmekse, tarih boyunca katledilmesine neden olan kendi özgünlüğünü bir yana bırakıp egemen olana benzeştirenin günümüzdeki "inanç kırım" silahlarını elinden almak için uğraşılmalıdır. İçinde bulunduğumuz çağda bu inanç kırımındaki en etkili silah Şii veya Sünni İslamcı akımlardır.

Bugün bu İslamcı akımların etkisi altındaki kişilerin kurumsallaşıp, cemevlerinden birçok Alevi örgütlenmesine kadar yayılmasından ötürü, Alevilikteki sürek çeşitliliğinden öte yoldan sapan gerici bir bataklığa doğru sürükleme potansiyeli olan çeşitli güruhlar söz konusudur. Özellikle AKP sonrası İslamcılığın artık mutlak bir egemen trend olmasıyla beraber, Alevilik ismini kullanıp yönünü onunla aynı taraflara odaklayan kesimlerin sayısında bir hayli artış olmuştur. Alevilikle ilgili birçok tartışmada bunun sonuçlarını görmekle beraber, en son Engin Nurşani'nin cenaze merasimi sonrasında bu durum çok net bir şekilde ayyuka çıkmıştır.

Bu gerici kesimin en fazla kullandığı argüman; “Peygamber efendimiz Hz. Muhammed’in veya Hz. Ali’nin nasıl cenaze erkanları olduysa tüm Alevilerin de öyle olmalıdır.”

Avrupa’da İslamcıların sözde Alevi oluşumlarına öncülük yapıp, İran’ın dini üniversitelerinden mollalar getirtip konferanslar verdirten bir zat dahil bizzat bu söylem üzerinden, canların bağlama ve deyişlerle beraber sırlanmasına karşı çıktıklarına dair beyanları mevcuttur.

Yine bu zihniyette olanların Kadına bakış açısı; “Kadından ana veya zâkir olmaz, inancın ve ibadet ritüelinin hiçbir yerinde yeri olamaz.” Buna da şöyle bir gerekçe sunmaktalardır: “Hz. Fatıma anamız veya Hz. Zeynep bağlama mı çalıyordu?”

Bu bakış açısının; Hz. Muhammed, Sahabeler ve onları görerek tabi olanların izinden gittiklerini ileri süren, ancak bu şekilde dinde hata yapmayacaklarına, onların anlayış ve icraatlarına hiçbir yorum, ilave veya eksiltme yapmaksızın uygulamanın kurtuluşa götüreceğine inanarak, her şeyi 1400 yıl önceki haliyle devam ettirebilme eğiliminde olan selefilerden zerre farkı yoktur.

Selefilik ve Alevilik gibi birbirine taban tabana zıt kavramları bir arada görmek kulağa çok tuhaf gelebilir ama maalesef son yıllarda birçok tuhaflıkla savrulmaya çalışılan bir Alevi realitesi de söz konusudur.

Selefilerle benzer argümanlarla Alevi ibadetine, ritüeline, hakka uğurlanmasına selefilerle aynı yerden bakarsanız, yüzlerce Alevi gencinin İslamcı cihadist örgütlere gitmesi elbette sürpriz olmaz. Aleviler yüzyıllarca bu bakış açısından uzakta bir yerde konumlandıkları için Anadolu hümanizmasının sembolü haline gelmiştir. Aleviliğe asırlardır konumlandığı yerin tam zıttından bakıp, ekseninden kaydırmaya çalışmak Aleviliğe en büyük ihanettir.

Ortodoks İslam’ın tarihsel gerçeklikleri ve zahiri pratikleri üzerinden selefist bir Alevilik tahayyülü yapan bu kesim çok açık ve net Alevinin A’sından bile bihaberdir. Yüzyıllardır Alevileri, Ortodoks İslam’ın şer’i zorunluklarını yerine getirmediği için katleden zihniyetin kendi içimizde zuhur etmiş halleridir. Bu mantıkla Alevilerin günümüzdeki tüm ibadet ve pratiklerini de inkâra gidip reddetmeleri gerekirken, halen devam ettiriyorlarsa ya ortada ciddi bir şuursuzluk ya da İslamcı bir takiye söz konusu olabilir.

Alevilik gibi dominant ve fetihçi olmayan, bir iktidar aygıtı olarak kullanılmayan ve varlığını yüzyıllardır sadece itikaden devam ettirebilmek için direnen inançlar, eşiğin öteki tarafına sürüklendiği andan itibaren biterler. Bu durum zamanında binlerce Kızılbaşın katliam fetvasının uygulanmasının günümüzde şekil ve boyut değiştirip, bir inanç kırımına yönelişinin net bir göstergesidir.

Alevilikle ilgili bir başka kısır döngü tartışmalardan birisi de; hakka uğurlanma erkanları, analık, zakirlik dahil inancın ibadet ritüeli, pratikleri, felsefesi ve ütopyasına dair Kuran veya Buyruk üzerinden bir meşruiyet arayışına girme çabası. Bu çaba içerisindekilerin en klasik söylemi ise: “Bunu da nereden çıkardınız Kuran’da ya da Buyruk’ta böyle bir şey yazıyor mu?”

Kuran’da yazanların ne kadarının Alevi pratiğinde görüldüğü ayrı bir tartışma konusu olmakla beraber, Buyrukların orijinallerinin ne kadarları olduğu gibi taliplere yansıtılmıştır? Neden filtrelenme ihtiyacı duyulmuştur? Bu sorunun cevabını veremeden, her geçen gün Aleviliği biraz daha İslamcı eksene sürükleyenler Alevi inanç kırımının cellatlarına dönüşmektelerdir.

Sonuç olarak; tüm inançlar cenaze erkanını (hakka uğurlanmasını) ibadeti ile doğru orantılı bir şekilde yapar. Siz cemi Alevi ibadeti, bağlamayı da bu ibadetin ritüeli içerisinde bir parça olarak görüyorsanız onun dahilinde bir uğurlama erkanında bir sorun göremezsiniz. Asıl çelişki hem cemi ibadet görüp, hem de o ibadet ritüelinin en önemli parçası ile uğurlanmaya karşı çıkmaktır.

Alevilerin kırsalda ve kent yaşamında zorunluluklar gereği dayatılan ve zamanla cenaze erkanının Şii veya Sünni (Hanefilerle) önemli oranda benzer kılan şartlar ve bunun asimilasyona katkısını tartışmak yerine, bu durumun devamını savunmak Aleviliğin hayrına bir yaklaşım değildir. Bir CAN’ı Hayatı boyunca duymadığı, pratiğini uygulamadığı ezberler eşliğinde uğurlanmanın çelişkisini tartışmak yerine, bu inancı asırlardır deyişlerle, nefeslerle yaşatan bir geleneğin devamı olan ozanlara saldırmak, İslamcı Alevilerin Alevilikten ne denli uzağa savrulduklarına ibretlik örnekleridir.

Bu anlamda Ortodoks İslam'ın gereklerini cenaze erkanına Türkçe yansıtmak, egemen bir inancın tahakkümü altında oluşan uğurlama ritüelinin ablukasını kaldırmaz. Burada olay cenaze erkânının Arapça yapılması değil, Alevice yapılmamasıdır. Kaldı ki görünür yaşamda İslami tahakkümden korunma imkânı daha fazla olan Anadolu'daki kimi yerlerin yanı sıra, İran, Azerbaycan ve Irak civarlarındaki Alevi/Bâtıni topluluklar Yarsan-Ehlihaq ve Kakailer’de bağlama ve deyişler eşliğinde uğurlanma sıklıkla görülmektedir. Ayrıca Aleviliğin, hakka uğurlanma erkanı dahil her zamanın kendi içerisindeki tuzakları iyi bir şekilde okuyarak, üzerine giydirilen ve nefes aldırtmayan kalıplardan yolun yaşatılması adına arınıp güncellenmesi için toplumsal dokusuna uygun oldukça, herhangi bir fetvaya veya İslami kaynaklara ihtiyacı yoktur.

Özcan Öğüt

 

  Bu haber 1096 defa okunmuştur.   Editör: Haber merkezi   Kaynak: welgmedya
  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP
Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER ANALİZ Haberleri
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 23 15 5 3 47 18 48 +29
2 Beşiktaş 23 15 5 3 50 26 48 +24
3 Fenerbahçe 23 15 5 3 45 25 48 +20
4 Trabzonspor 24 13 5 6 31 24 45 +7
5 Alanyaspor 23 12 6 5 40 23 41 +17
6 Hatayspor 23 11 7 5 39 29 38 +10
7 Gaziantep FK 24 10 6 8 37 29 38 +8
8 Fatih Karagümrük 23 10 6 7 36 29 37 +7
9 Antalyaspor 23 7 6 10 23 28 31 -5
10 Yeni Malatyaspor 23 7 8 8 29 30 29 -1
11 Sivasspor 23 6 7 10 26 29 28 -3
12 Göztepe 23 6 9 8 32 30 26 +2
13 Kasımpaşa 23 7 11 5 25 36 26 -11
14 Çaykur Rizespor 24 6 10 8 29 41 26 -12
15 Kayserispor 24 6 11 7 17 28 25 -11
16 BB Erzurumspor 24 6 11 7 23 36 25 -13
17 Konyaspor 22 6 10 6 27 28 24 -1
18 Başakşehir FK 23 6 11 6 27 41 24 -14
19 Gençlerbirliği 22 5 12 5 20 41 20 -21
20 MKE Ankaragücü 23 5 14 4 26 39 19 -13
21 Denizlispor 23 4 13 6 22 41 18 -19
Takım O G M B A Y P AV
1 Giresunspor 20 13 2 5 32 14 44 +18
2 Samsunspor 21 12 2 7 34 20 43 +14
3 İstanbulspor 21 12 5 4 44 25 40 +19
4 Adana Demirspor 20 11 5 4 35 19 37 +16
5 Altınordu 21 11 6 4 31 28 37 +3
6 Tuzlaspor 20 11 6 3 31 27 36 +4
7 Altay 20 11 7 2 36 20 35 +16
8 Ankara Keçiörengücü 20 10 6 4 25 14 34 +11
9 Bursaspor 20 9 8 3 35 32 30 +3
10 Bandırmaspor 21 9 9 3 26 24 30 +2
11 Ümraniyespor 21 7 8 6 26 31 27 -5
12 Adanaspor 20 7 10 3 29 26 24 +3
13 Boluspor 20 5 11 4 20 26 19 -6
14 Balıkesirspor 20 5 11 4 19 31 19 -12
15 Menemenspor 20 4 9 7 20 34 19 -14
16 Akhisarspor 21 5 12 4 18 32 19 -14
17 Ankaraspor 21 3 14 4 13 36 13 -23
18 Eskişehirspor 21 0 14 7 12 47 4 -35
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 23 16 2 5 51 18 53 +33
2 Van Spor 22 13 5 4 35 20 43 +15
3 Kırşehir Belediyespor 22 11 4 7 31 15 40 +16
4 Sakaryaspor 22 11 4 7 37 23 40 +14
5 Bodrumspor 23 11 6 6 51 32 39 +19
6 Turgutluspor 22 13 9 0 29 34 39 -5
7 Kırklarelispor 22 9 3 10 27 16 37 +11
8 Pazarspor 22 10 8 4 35 31 34 +4
9 Serik Belediyespor 22 8 6 8 33 31 32 +2
10 Tarsus İdman Yurdu 22 8 8 6 30 26 30 +4
11 Pendikspor 22 9 11 2 36 26 29 +10
12 Etimesgut Belediyespor 22 7 8 7 23 22 28 +1
13 Sivas Belediyespor 22 6 7 9 35 29 27 +6
14 Karacabey Belediyespor 22 7 9 6 24 25 27 -1
15 1922 Konyaspor 22 6 11 5 27 28 23 -1
16 Mamak FK 22 6 12 4 23 56 22 -33
17 Elazığspor 22 7 12 3 30 42 21 -12
18 Kastamonuspor 22 5 12 5 19 33 20 -14
19 Bayburt Özel İdare Spor 22 6 14 2 23 39 20 -16
20 Kardemir Karabükspor 22 1 19 2 9 62 2 -53
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 18 12 2 4 25 12 40 +13
2 1928 Bucaspor 18 11 2 5 36 13 38 +23
3 Yeşilyurt Belediyespor 18 11 5 2 28 12 35 +16
4 Arnavutköy Belediye 18 9 5 4 25 17 31 +8
5 Ofspor 18 8 5 5 25 23 29 +2
6 Belediye Derincespor 18 7 4 7 28 16 28 +12
7 Edirnespor 18 6 6 6 23 23 24 0
8 Fatsa Belediyespor 18 6 6 6 15 17 24 -2
9 Artvin Hopaspor 18 7 8 3 25 32 24 -7
10 Kızılcabölükspor 18 5 7 6 19 23 21 -4
11 Nevşehir Belediyespor 18 5 8 5 18 17 20 +1
12 1877 Alemdağspor 18 5 9 4 22 30 19 -8
13 Payasspor 18 4 9 5 19 26 17 -7
14 Antalya Kemerspor 18 4 9 5 16 30 17 -14
15 Çankaya FK 18 5 11 2 13 29 17 -16
16 Manisaspor 18 1 10 7 12 29 10 -17
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 13/02/2021 Fatih Karagümrük vs Fenerbahçe
 14/02/2021 Konyaspor vs Denizlispor
 14/02/2021 Galatasaray vs Kasımpaşa
 14/02/2021 Göztepe vs Başakşehir FK
 14/02/2021 Hatayspor vs Alanyaspor
 15/02/2021 Gençlerbirliği vs Beşiktaş
 15/02/2021 Antalyaspor vs Yeni Malatyaspor
 19/02/2021 Başakşehir FK vs Trabzonspor
 20/02/2021 Kasımpaşa vs Fatih Karagümrük
 20/02/2021 Denizlispor vs Gençlerbirliği
 20/02/2021 Denizlispor - Gençlerbirliği Gençlerbirliği ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Denizlispor yenilmez
 20/02/2021 Alanyaspor - Galatasaray Galatasaray ligdeki son 5 maçını kazandı  Galatasaray kazanır
 20/02/2021 Alanyaspor - Galatasaray Alanyaspor ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Alanyaspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 13/02/2021 Altay vs Ankara Keçiörengücü
 14/02/2021 Boluspor vs Giresunspor
 14/02/2021 Menemenspor vs Balıkesirspor
 14/02/2021 Adanaspor vs Adana Demirspor
 15/02/2021 Bursaspor vs Tuzlaspor
 19/02/2021 Ankara Keçiörengücü vs Ümraniyespor
 19/02/2021 Eskişehirspor vs Bandırmaspor
 19/02/2021 Adana Demirspor vs Altay
 20/02/2021 Menemenspor vs Akhisarspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 14/02/2021 Etimesgut Belediyespor vs Pendikspor
 14/02/2021 Kardemir Karabükspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 14/02/2021 Kastamonuspor vs Mamak FK
 14/02/2021 Kırklarelispor vs Sakaryaspor
 14/02/2021 Serik Belediyespor vs Sivas Belediyespor
 14/02/2021 Tarsus İdman Yurdu vs Karacabey Belediyespor
 14/02/2021 Turgutluspor vs Elazığspor
 14/02/2021 Van Spor vs Pazarspor
 14/02/2021 1922 Konyaspor vs Kırşehir Belediyespor
 18/02/2021 Bayburt Özel İdare Spor vs Turgutluspor
 18/02/2021 Pendikspor - Kastamonuspor Pendikspor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Pendikspor yenilmez
 18/02/2021 Kırşehir Belediyespor - Eyüpspor Kırşehir Belediyespor ligde evindeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Kırşehir Belediyespor yenilmez
 18/02/2021 Mamak FK - 1922 Konyaspor 1922 Konyaspor ligde deplasmandaki son 7 maçında hiç kazanamadı  Mamak FK yenilmez
 18/02/2021 Bodrumspor - Tarsus İdman Yurdu Bodrumspor ligdeki son 11 maçında hiç kaybetmedi  Bodrumspor yenilmez
 18/02/2021 Sakaryaspor - Van Spor Sakaryaspor ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Sakaryaspor yenilmez
 18/02/2021 Kırşehir Belediyespor - Eyüpspor Eyüpspor ligdeki son 11 maçında hiç kaybetmedi  Eyüpspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 17/02/2021 Manisaspor vs Payasspor
 17/02/2021 Artvin Hopaspor vs Diyarbekirspor
 17/02/2021 Çankaya FK vs Fatsa Belediyespor
 17/02/2021 Kızılcabölükspor vs Antalya Kemerspor
 17/02/2021 Nevşehir Belediyespor vs Ofspor
 17/02/2021 Yeşilyurt Belediyespor vs Edirnespor
 17/02/2021 1877 Alemdağspor vs Belediye Derincespor
 17/02/2021 1928 Bucaspor vs Arnavutköy Belediye
 17/02/2021 Yeşilyurt Belediyespor - Edirnespor Yeşilyurt Belediyespor ligdeki son 7 maçını kazandı  Yeşilyurt Belediyespor kazanır
 17/02/2021 1928 Bucaspor - Arnavutköy Belediye 1928 Bucaspor ligdeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  1928 Bucaspor yenilmez
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI