WELG | ANKARA - Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, Türkiye’de hazırlanması öngörülen yeni anayasanın TBMM’de 400 veya daha fazla milletvekilinin oyuyla kabul edilmesi hâlinde dahi referanduma götürülmesi gerektiğini söyledi.

Uçum, halkın doğrudan onayı olmadan yeni anayasa yapılmasının demokratik meşruiyet ilkesini ihlal edeceğini savundu.

“Son Kararı Halk Vermeli”

Anadolu Ajansı için kaleme aldığı analizde yeni anayasa ile mevcut anayasada yapılacak sınırlı değişikliklerin birbirinden farklı olduğunu belirten Uçum, yeni anayasanın kurucu nitelik taşıdığına dikkat çekti.

Mevcut Anayasa’ya göre 400 veya daha fazla oyla kabul edilen anayasa değişikliklerinde zorunlu referandum bulunmadığını hatırlatan Uçum, bu kuralın bütünüyle yeni bir anayasa için uygulanamayacağını ifade etti.

Uçum, “Referandumsuz yeni anayasa yapmak, yeni anayasada son kararı halkın vermesine ilişkin meşruiyet ilkesinin ihlalidir. Halkın onayı, doğrudan demokratik meşruiyeti sağlamanın tek yoludur” değerlendirmesinde bulundu.

29. Dönem TBMM’yi İşaret Etti

Yeni anayasa çalışmalarının mevcut yasama döneminde tamamlanmasının güç göründüğünü belirten Uçum, Türkiye’nin yeni anayasasını muhtemelen 29. Dönem TBMM eliyle hazırlayacağını öne sürdü.

Uçum, yeni anayasa metninin Meclis’te 400’ün üzerinde oyla kabul edilmesi durumunda bile halkoyuna sunulması ve yürürlüğe girebilmesi için seçmenlerin yüzde 50’den fazlasının desteğini alması gerektiğini savundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile AK Parti yetkililerinin yaklaşımının da başından beri referandumlu bir anayasa yapımı yönünde olduğunu söyledi.

7595 Sayılı Kanun İçin AYM Değerlendirmesi

Uçum, “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” olarak adlandırılan 7595 sayılı düzenlemenin Anayasa Mahkemesine götürülme ihtimalini de değerlendirdi.

Kanunun Meclis’te 467 oyla kabul edildiğini belirten Uçum, siyasi partilerin tutumları ve başvuru için gerekli milletvekili sayısı dikkate alındığında soyut norm denetimi yoluyla AYM’ye taşınma olasılığının “hemen hemen yok” olduğunu ileri sürdü.

Somut norm denetimi yoluyla başvurunun her zaman mümkün olduğunu kaydeden Uçum, buna rağmen böyle bir girişimden süreci etkileyecek bir sonuç çıkmasını beklemediğini ifade etti.

“Kanun Eşitlik İlkesine Aykırı Değil”

Uçum, düzenlemenin yalnızca belirli bir geçiş sürecine yönelik, geçici ve özel nitelikte olduğunu belirterek diğer terör örgütleri bakımından eşitlik sorunu yaratmadığını savundu.

Anayasa Mahkemesinin geçmiş kararlarında, farklı hukuksal durumda bulunan kişiler için farklı kurallar uygulanmasının eşitlik ilkesine aykırı sayılmadığını aktaran Uçum, kanunun kamu yararı ve toplumsal barış gerekçelerine dayandığını öne sürdü.

Uçum’a göre düzenleme, genel infaz hukuku açısından emsal niteliği taşımıyor.

Yeni İnfaz Düzenlemesine Kapıyı Kapatmadı

7595 sayılı Kanun’dan hareketle genel infaz taleplerinin gündeme getirilmesini doğru bulmadığını belirten Uçum, buna karşın infaz sisteminde reform ihtiyacının her zaman tartışılabileceğini söyledi.

Cezaevlerindeki yoğunluk nedeniyle yeni bir infaz düzenlemesinin değerlendirilebileceğini ifade eden Uçum, yapılacak değişikliklerin diğer terör ve suç örgütlerine alan açmaması gerektiğini savundu.

Siyasi Dil Konusunda Çağrı

Fesih ve silah bırakma sürecinde kullanılan dilin önemine dikkat çeken Uçum; “siyasi tutsak”, “sürgün” ve “düşman devlet” gibi ifadelerin terk edilmesi gerektiğini belirtti.

PKK lideri Abdullah Öcalan’ın silahlı mücadeleye dönüşün tamamen reddedilmesi yönündeki iradesinin dikkate alınması gerektiğini ifade eden Uçum, süreçte yer alan yapıların terör ve şiddet siyasetinin gayrimeşru olduğunu açık biçimde açıklamasını istedi.

Devletin yürüttüğü diyaloğun amacının silahlı yapının kalıcı biçimde tasfiyesi olduğunu savunan Uçum; tespit, teyit ve taahhüt aşamalarının sürecin tamamlanmasında belirleyici olacağını kaydetti.

Komisyon Raporuna “Referans Belge” Vurgusu

Uçum, ilgili komisyonun demokrasi ve hukuk reformuna yönelik önerilerinin TBMM’de yapılacak düzenlemelere kaynaklık edebileceğini söyledi.

Komisyonun temsil gücüne dikkat çeken Uçum, raporun tüm önerileri üzerinde uzlaşma sağlanamasa bile demokrasiyi güçlendirmeye yönelik çalışmalara katkı sunabileceğini belirtti.

@welgmedya