WELG | Türkiye’de son dönemde yaygınlaştırılan ve “kuyu tipi” olarak adlandırılan yüksek güvenlikli hücre tipi cezaevleri, kamuoyunda ve insan hakları çevrelerinde ciddi tartışmalara yol açıyor. Tutuklu yakınları, hukukçular ve insan hakları savunucuları bu cezaevi tiplerinin insan onuruyla bağdaşmadığını ve ağır tecrit koşulları içerdiğini ifade ediyor.

Hücrelerde izolasyon ve sınırlı yaşam alanı

Kuyu tipi olarak anılan bu cezaevlerinde tutulan mahpuslar, 24 saatini birkaç metrekarelik alanlarda geçiriyor. Doğrudan güneş ışığına erişimin sınırlı olduğu, sosyal etkileşimin neredeyse tamamen ortadan kalktığı bu ortamların, özellikle uzun vadede fiziksel ve psikolojik sağlığı olumsuz etkilediği belirtiliyor.

“Tecrit, sessiz bir yalnızlaştırma biçimi”

İnsan hakları hukukçuları, ağırlaştırılmış tecrit uygulamalarının yalnızca mahpusun değil, ailesinin ve sosyal çevresinin de olumsuz etkilendiğini vurguluyor. “Tecrit, yalnızca bir güvenlik önlemi değil, aynı zamanda kişinin kimliğinden, toplumsal bağlarından koparılmasına neden olan bir yalnızlaştırma biçimidir” diyen uzmanlar, bu uygulamaların Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ve uluslararası cezaevi standartlarıyla çeliştiğine dikkat çekiyor.

Destek eylemleri ve kamuoyu duyarlılığı artıyor

Cezaevlerindeki bu koşullara karşı bazı tutukluların başlattığı açlık grevleri kamuoyunda destek buluyor. Birçok kentte, bir günlük sembolik açlık grevleri ve basın açıklamaları ile konuya dikkat çekilmeye çalışılıyor. İnsan hakları savunucuları, bu eylemlerin temel amacının, tutukluların daha insani koşullarda tutulmasını sağlamak olduğunu ifade ediyor.

Uzmanlardan çağrı: Ceza infaz sistemi gözden geçirilmeli

Cezaevi politikalarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirten uzmanlar, hasta mahpusların koşullarının iyileştirilmesi, sosyal temas imkanlarının artırılması ve uluslararası standartlara uygun infaz sistemlerinin geliştirilmesi çağrısında bulunuyor. Özellikle ruhsal sağlık açısından risk taşıyan izolasyon uygulamalarının uzun süreli hale gelmesinin, onarılamaz zararlar doğurabileceği vurgulanıyor.

Hapishanelerdeki koşullar yalnızca bir güvenlik meselesi değil, aynı zamanda bir insanlık meselesidir. Bu çerçevede yapılan her tartışma, yalnızca tutukluların değil, toplumun bütününün vicdanıyla ilgilidir.

@welgmedya.com