WELG | Türkiye’nin en tartışmalı ekonomik deneylerinden biri olan Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulaması, Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğle birlikte dün resmen sonlandırıldı. Artık yeni KKM hesabı açılamayacak, mevcut hesaplar ise yenilenemeyecek.

Zengine kazanç, halka fatura

21 Aralık 2021’de başlayan KKM, dövizi frenleme iddiasıyla devreye alınmıştı. Ancak dört yıla yakın sürede Hazine ve Merkez Bankası’na maliyeti 60 milyar dolar (yaklaşık 2,45 trilyon TL) oldu. Bu tutar, Türkiye’de yaşayan 85,5 milyon kişinin cebinden kişi başına ortalama 28 bin 727 TL’nin çıkması anlamına geliyor.

En büyük kazancı yüksek mevduat sahipleri elde ederken, yük ise yurttaşın sırtına bindi. Kamu kaynaklarından sadece 2022’de 224,8 milyar TL, 2023’te ise 833 milyar TL KKM için harcandı.

Şimşek: “Önemli bir hedefe ulaştık”

Kararın ardından Merkez Bankası, KKM’nin sona erdiğini duyurdu. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de sosyal medya hesabından, “Programımızın önemli hedeflerinden birine ulaştık. KKM’nin sonlanmasıyla finansal istikrar daha da güçlenecek” açıklaması yaptı.

Ekonomistler: “Tarihin en büyük servet transferi”

Ekonomist Mustafa Sönmez, KKM’yi “AKP’nin servet transferi projesi” olarak nitelendirdi:

“Trilyona varan kaynak büyük ölçüde rantiyelere aktarıldı. Eğitim, sağlık, sosyal hizmetlerde kullanılabilecek kaynak KKM üzerinden büyük sermayeye gitti.”

Ekonomi gazetecisi İbrahim Ekinci ise uygulamayı “yağmacı” olarak tanımladı:

“Doğrudan maliyeti 60 milyar dolar olsa da asıl büyük etkisi faiz baskılamasıyla yarattığı servet transferiydi. Kamu ve vatandaş kaybederken şirketler kazandı.”

Prof. Dr. Ensar Yılmaz ise KKM’yi “duvarda asılı tüfek” benzetmesiyle değerlendirdi:

“KKM bitti ama yarattığı yüksek enflasyon, faiz baskısı ve asimetrik refah dağılımı etkilerini sürdürüyor. Kötü siyasi yönetimlerde tekrar gündeme gelebilecek bir uygulama olarak kalacak.”

Büyük kaybeden: Kamu

KKM’nin kamuya yükü yalnızca maliyetle sınırlı kalmadı. Uygulama, yüksek enflasyonu körükledi, faizleri baskıladı, gelir dağılımını daha da bozdu. En büyük kaybeden kamu oldu, kazanan ise büyük mevduat sahipleri.

@welgmedya.com