Koç mezarlardaki saklı tarih

Dersim’in hemen her köşesi tarihten bir koku barındırıyor. Bu tarihi miraslardan biri de koç mezarlar. Güneşin, toprağın ve kahramanlıkların figürlerini barındıran koç mezarlar, köylüler tarafından korunuyor.

Dersim’in hemen her köşesi tarihten bir koku barındırıyor. Bu tarihi miraslardan biri de koç mezarlar. Hayatını kaybedenlerin defnedildiği ve her birinin özelliğine göre işlenen mezarlar Dersimliler tarafından titizlikle korunuyor.

Gazik Mahallesi’nde köylüler tarafından koruma altına alınan koç mezarlardan birinde yaşamını yitiren kişinin savaşçılık özelliklerini barındıran mızrak ve palaskayı andıran figür bulunuyor.

Üzerinde tambur işareti olan bir başka koç mezarda buğday başağı işlemeleri mevcut. Bir mezarda ise inek figürünün yer aldığı mezar dikkat çekiyor.

Üzerinde terazi işareti olan başka bir koç mezar ise kişinin din adamı ya da saygın biri olduğu izlenimi bırakıyor.

Bu koç mezarların büyük çoğunluğunda ise güneş işareti bulunuyor. Yine birçoğunda sevdiği kadın ya da erkeğin figürleri yer alıyor. 

Kadın ve erkeklerin iş

Koç mezarları gömülen kişinin cinsiyetine göre farklılıklar gösteriyor. İnce ve kısa mezarlarda yatan kadınların mezarlarının üzerinde genellikle, iğne, sap, küskü, tambur gibi figürler yer alıyor. Erkeklerin defnedildiği geniş mezarlarda ise palaska, kılıç, kalkan, at, ok, koç, bıçak, aslan gibi figürler bulunuyor.

Geçmişi konusunda net bilgiler olmasa da Alevilik inancı ve Mezopotamya’dan izler taşıyan bu mezarlar Dersim halkı tarafından koruma altında tutulmalı. 

Koç başlı mezar taşları;  Dersim ve çevresini Türkleştirmek ve sunileştirmek  için en çok kullanıldığı   sonradan ortaya çıkıyor o döneme kadar üzerlerinde figür olan mezar tasları sonradan mermerle yapılıp üzerine Ruhuna Fatiha yazılmaya başlanmıştır.

 Halbuki bu mezarlar Mezopotamya’nın tarihini, Dersim’in, Varto’nun, Amed’in, Hakkari’nin, Erzincan’ın ve Kürdistan’ın tarihinin derinliklerini bize gösteriyor. 

welg medya.com