WELG | Nevşehir’in Hacıbektaş ilçesinde düzenlenen 62. Ulusal, 36. Uluslararası Hacı Bektaş Veli Anma Törenleri ve Kültür-Sanat Etkinlikleri kapsamında “Tarihsel Süreçte ve Günümüzde Alevi Asimilasyonu” başlıklı panel gerçekleştirildi. Hacıbektaş Kültür Merkezi’nde yapılan panele yoğun katılım olurken, akademisyen ve yazarlar Osmanlı arşivlerinden günümüze uzanan belgelerle Alevilere yönelik baskı ve asimilasyon politikalarını ele aldı.

Devlet Asimilasyonu ve Arşivlere Yansıyan Gerçekler

Panelin moderatörlüğünü yapan antropolog Abbas Tan, devlet eliyle yürütülen asimilasyonun tarihsel sürekliliğine dikkat çekti. Tan, üniversitelerde Alevilik üzerine yapılan araştırmaların Aleviler tarafından yürütülmediğini belirterek, “Bugün hazırlanan tezler ileride arşivlerde ‘Alevilik budur’ diye sunulacak. Bir başkasının bizi tarif etmesine gerek yok. Biz neysek oyuz ve böyle kabul edilmek zorundayız” dedi.

“Osmanlı Zihniyeti Bugün de Devam Ediyor”

Akademisyen Yalçın Çakmak, Osmanlı belgelerindeki nefret söylemlerinden örnekler vererek Alevilere yönelik şiddetin kökenine işaret etti:
“Belgelerde Aleviler için ‘mum söndüren’, ‘mürted’ gibi ifadeler var. Osmanlı’nın uyguladığı bu nefret dili bugün de devam ediyor. Sivas’ta yaktılar, IŞİD de yaktı. Şiddetle terbiye etmeye çalışıyorlar. Osmanlı döneminde ‘Çocuklarını sıbyan mekteplerinde eğiteceğiz, köylerine camiler açacağız’ deniyordu. Bugün de aynı zihniyet sürüyor.”

Hakk’a Uğurlama Erkanında Değişimler

Panelin bir diğer konuşmacısı akademisyen Gani Pekşen, Alevi inancındaki erkanlardaki değişime dikkat çekti. “Alevilik aklı ve bilimi rehber edinen bir inançtır” diyen Pekşen, “Bugün Pir Sultan’a ait olmayan nefesler söyleniyor, semahlar ve Hakk’a uğurlama erkanlarında ciddi değişimler var. En fazla bozulma Hakk’a uğurlama erkanlarında yaşanıyor” ifadelerini kullandı.

“Asimilasyon Kendi İçimizden de Yürütülüyor”

Araştırmacı-yazar Piri Er ise Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı üzerinden yürütülen asimilasyon politikalarını gündeme getirdi. Er, “9 Kasım 2022’de çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile bu başkanlık kuruldu ve cemevleri Kültür Bakanlığı’na bağlandı. Bugüne kadar 1586 cemevinden 350’sine yardım yapıldı. Bu, Aleviliği kültürel bir kimliğe indirgeme çabasıdır” dedi. (Pirha Haber)

@welgmedya.com