WELG | Kamerun’un 42 yıllık Devlet Başkanı Paul Biya, 12 Ekim’de yapılacak başkanlık seçimlerinde yeniden aday olacağını açıkladı. 92 yaşındaki liderin bu kararı, ülkede ve uluslararası kamuoyunda ciddi tepki toplarken, Biya’nın hâlâ görevi yürütüp yürütemeyeceği tartışma konusu haline geldi.

“20 Yıl Sonra Görüşürüz” Demişti, 21 Yıl Geçti

2004 yılında yurtdışından dönüşünde hakkında çıkan ölüm haberlerine “Cenazemle ilgileniyorlar ama onları 20 yıl sonra görürüm” diyerek yanıt veren Biya, bugün dünyanın görevdeki en yaşlı devlet başkanı olarak hâlâ koltuğunu bırakmıyor. 1982’de görevi devraldığı Ahmadou Ahidjo’yu sürgüne gönderen Biya, ülkeyi neredeyse tek başına yönettiği 42 yıl boyunca anayasal değişiklikler ve tartışmalı seçimlerle iktidarını korudu.

Toplumsal Patlama Eşiğinde mi?

Biya’nın yeniden adaylık kararı Kamerun’da benzeri görülmemiş bir kamuoyu tepkisine neden oldu. Ülkenin saygın gazetelerinden Le Messager, pazartesi günü “Mahvolduk!” manşetiyle çıktı.

92 yaşındaki liderin kamuoyunun önüne nadiren çıkması, halk arasında “ülkeyi kim yönetiyor?” sorularını artırıyor. ABD merkezli teknoloji girişimcisi Rebecca Enonchong, “Çoğumuz Biya’nın ülkeyi yönettiğine artık inanmıyoruz. Yeniden adaylık kararı, sistemin gerçeklikten ne kadar koptuğunu gösteriyor” dedi.

İnsan Hakları Savunucularından ‘Görevi Bırak’ Çağrısı

Ünlü insan hakları avukatı Alice Nkom, yayımladığı videolu mesajda Biya’ya doğrudan seslendi: “Bacaklar artık taşımıyor, zihin de çalışmıyor. Bunu size söylüyorum çünkü ben de 80’lerimdeyim. Kamerunlulara artık ne veremeyeceğimi biliyorum.”

Sistem Krizi: Kimse Geleceğe Hazır Değil

Eğer Biya’nın sağlığı bozulur ya da hayatını kaybederse, Kamerun’un derin bir geçiş krizi yaşayacağı tahmin ediliyor. Biya 2008’de anayasayı değiştirerek başkanlık süresini sınırlayan düzenlemeyi kaldırmış, 2011 ve 2018 seçimlerini kazanmıştı. Ancak muhalefet, bu seçimlerde geniş çaplı usulsüzlükler ve baskı uygulandığını iddia etti.

Kamerun’da İngilizce konuşan ayrılıkçılarla çatışmalar ve kuzeyde Boko Haram tehdidi sürerken, temel kamu hizmetlerine erişimde de ciddi sorunlar yaşanıyor. Düşünce kuruluşu Nkafu Policy Institute araştırmacısı Pippie Hugues Marcelline, “Sorunlar yeni değil ama etkileri artık daha derin hissediliyor” dedi.

İktidar İçinden İlk Çatlaklar

Biya’nın iki eski müttefikinin geçtiğimiz haftalarda iktidar koalisyonundan ayrılarak bağımsız adaylıklarını açıklaması, sistem içinde ilk ciddi ayrışmaların başladığını gösteriyor. Yine de bazı analistler, Biya’nın lideri olduğu iktidar partisinin eski seçim taktikleriyle bir kez daha zafer kazanabileceği görüşünde.

Siyaset analisti Raoul Sumo Tayo, “İktidar, idari elitleri bir araya getirip hile gibi geleneksel yöntemlerle sekizinci dönemi kazanabilir” dedi.

Basın Susturulamıyor

Geçtiğimiz yıl Biya’nın sağlık durumu hakkında kamuoyunda konuşmak yasaklansa da Kamerun medyası bu yasağı büyük ölçüde dikkate almadı. Devlet Başkanı’nın uzun süre ortalıkta görünmemesi, seçim açıklamasının ardından ise sadece metin üzerinden konuşması, kamuoyundaki meşruiyet krizini daha da derinleştiriyor.

Yaşlı Bir Liderin Gölgesinde Belirsiz Bir Gelecek

Fransa ve İngiltere’den 1960’ların başında bağımsızlığını kazanan Kamerun, o tarihten bu yana sadece iki devlet başkanı gördü. Paul Biya’nın 92 yaşında hâlâ ülkeyi yönetmeye devam etmesi ve yeniden aday olması, Kamerun’un siyasal sistemine ve demokrasisine yönelik küresel endişeleri artırıyor. Eğer seçimi kazanırsa, Biya 100 yaşına kadar görevde kalabilir. (euronews)

@welgmedya.com