WELG | Türkiye’nin ilk millî muharip uçağı TUSAŞ KAAN için motor krizi gündemde. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, New York’ta yaptığı açıklamada, KAAN’ın üretimi için gerekli General Electric F110 motorlarının ABD Kongresi onayında beklediğini duyurdu. Fidan, “Lisansların hayata geçirilmesi ve motorların gelmesi lazım ki KAAN’ların üretimi başlayabilsin. ABD ile ilişkilerde sınırlamaların olması bizi ister istemez farklı arayışlara itecek” dedi.

Ancak bu açıklama, kamuoyunda uzun süredir tekrarlanan “tamamen yerli ve millî” söylemini tartışmaya açtı.

2028’te Envantere Girecek, Ama Motoru ABD’den

KAAN’ın ilk 20 adedinin 2028 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girmesi planlanıyor. Ancak yerli motor entegrasyonu ancak 2032’de mümkün olacağı için bu uçaklarda ABD menşeli F110 motorlarının kullanılması kararlaştırıldı. İlk prototip test uçuşları da aynı motorla yapıldı.

“Süreç Tıkandı” Yorumları

Savunma analisti Kubilay Yıldırım, Fidan’ın çıkışını değerlendirirken dikkat çekici bir noktaya işaret etti:
“ABD’nin bu onayı vermemesi normal değil. Ama Fidan’ın konuyu gündeme taşıması, sürecin tıkandığını gösteriyor. Prototip için alınan 10 motor dışında, 20 uçaklık envanter için henüz onay verilmedi.”

Bu tablo, “yerli ve millî uçak” denilen KAAN’ın kritik bileşeninde dışa bağımlılığı ortaya koyuyor.

“Alternatif Arayış Zor”

Peki motor başka bir ülkeden alınabilir mi? Yıldırım bu soruya şöyle yanıt verdi:
“Rusya ve Çin’den motor alabilirsiniz ama bu, projeyi baştan zora sokar. Hem tasarım, hem kontrol, hem de güvenlik açısından büyük risk taşır. Kimse kolay kolay motor vermez. Bu nedenle üç-beş yıl daha bekleyip yerli motoru geliştirmek daha mantıklı.”

Endonezya Satışı Tartışması

Türkiye’nin 48 KAAN’ı Endonezya’ya satışı için anlaşma yapması da yeni soruları gündeme getirdi: “Motoru olmayan uçakları nasıl satacağız?” Yetkililer ise bu uçaklarda 2032’den sonra geliştirilecek yerli motorların kullanılacağını, teslimatların 2035’e kadar yapılacağını açıkladı.

TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, ihracatın toplam bedelinin 12-15 milyar dolar olacağını duyurmuştu.

@welgmedya.com