WELG ÖZEL | Tahran – ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri baskıları ve savaş politikaları, Washington ve Tel Aviv'in beklediği sonucu vermedi. Aksine savaş, İran toplumunda uzun süredir görülmeyen bir birliktelik duygusunu ortaya çıkardı. ABD yönetiminin ve İsrail'in hesapları, içeride rejime karşı büyük bir toplumsal çözülme ve iç karışıklık yaratılması üzerine kuruluydu. Ancak sahada ortaya çıkan tablo bunun tam tersini gösterdi.

"Beklenen İç Karışıklık Yaşanmadı"

Savaşın ilk günlerinden itibaren Batı medyasında ve bazı siyasi çevrelerde İran'da yönetimin çökeceği, halkın sokaklara çıkarak rejime karşı ayaklanacağı yönünde değerlendirmeler yapıldı.

Ancak yaşananlar farklı oldu.

İran toplumunun farklı kesimleri, dış müdahale ve işgal tehdidi karşısında ortak bir tutum aldı. Hükümeti eleştirenler, reform isteyenler, muhafazakârlar, seküler kesimler ve farklı siyasi görüşlerden milyonlarca insan savaş koşullarında ülkenin savunulmasını öncelikli mesele olarak gördü.

"Sokaklarda Çarşaflı Kadınlar da Vardı, Başı Açık Gençler de"

Savaş günlerinde Tahran'dan Tebriz'e, Şiraz'dan Meşhed'e kadar birçok kentte dikkat çekici görüntüler ortaya çıktı.

Her gece gökyüzünde savaş uçaklarının ve füze tehditlerinin gölgesi hissedilirken insanlar sokakları terk etmedi.

Başı açık genç kadınlarla çarşaflı kadınlar, öğrencilerle işçiler, yaşlılarla gençler aynı meydanlarda buluştu.

Siyasi görüşleri farklı olan milyonlarca insanın ortak noktası, ülkenin dış müdahaleye karşı savunulması gerektiği düşüncesi oldu.

"Ülkeyi Terk Etmediler, Geri Döndüler"

Savaşın dikkat çeken yönlerinden biri de kitlesel kaçışın yaşanmaması oldu.

Birçok uluslararası gözlemci savaşın başlamasıyla birlikte İran'dan büyük bir göç dalgası bekliyordu.

Ancak İran kaynakları ve uluslararası basına yansıyan bilgiler, yurt dışında yaşayan çok sayıda İran vatandaşının ülkesine geri döndüğünü gösterdi.

Bu durum, savaşın toplumda yarattığı psikolojik etkinin yalnızca korku değil aynı zamanda aidiyet ve dayanışma duygusu olduğunu ortaya koydu.

"ABD ve İsrail'in Hesabı Tutmadı"

Ortadoğu'daki birçok askeri müdahalede kullanılan klasik senaryo İran'da işlemedi.

Irak'ta, Libya'da ve başka ülkelerde görülen devlet çözülmesi ve toplumsal parçalanma modeli İran'da karşılık bulmadı.

Tam tersine dış saldırılar, toplumun geniş kesimlerinde ulusal egemenlik ve bağımsızlık duygularını güçlendirdi.

Bu tablo, askeri güçle toplumların iradesinin teslim alınamayacağını bir kez daha gösterdi.

"Direniş Kazandı Ama Demokrasi Talebi Sürüyor"

Ancak savaşın ortaya çıkardığı birlik tablosu, İran toplumunun demokrasi, özgürlük ve temel haklar taleplerini ortadan kaldırmıyor.

Bugün İran halkı, dış müdahaleye karşı güçlü bir direniş sergilerken aynı zamanda daha fazla demokrasi, ifade özgürlüğü, kadın hakları ve siyasal katılım taleplerini de koruyor.

Savaş koşullarında oluşan ulusal birlik, demokratik taleplerin yok olduğu anlamına gelmiyor.

Tam tersine birçok gözlemciye göre İran yönetiminin önünde tarihi bir fırsat bulunuyor.

"Şimdi Sıra Halkın Taleplerinde"

İran halkı savaş boyunca ülkesini savunarak önemli bir dayanışma örneği gösterdi.

Şimdi ise gözler Tahran yönetimine çevrilmiş durumda.

Savaşın ardından toplumun beklentisi; daha fazla demokratikleşme, farklı düşüncelerin özgürce ifade edilmesi, kadınların ve gençlerin siyasal süreçlere daha fazla katılması ve temel hakların güçlendirilmesi yönünde.

Dış müdahaleye karşı gösterilen direnişin kalıcı bir toplumsal barışa dönüşebilmesi için İran'ın önündeki en önemli başlığın demokrasi olduğu değerlendiriliyor.

Ortadoğu'nun son yıllarda yaşadığı savaşlar gösterdi ki halkların iradesi bombalarla teslim alınamıyor. Ancak kalıcı istikrarın yolu da yalnızca askeri zaferlerden değil, halkın özgürlük ve demokrasi taleplerinin karşılanmasından geçiyor.

@welgmedya.com