WELG | Tahran – Dünyanın petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, İran ile ABD ve İsrail arasında devam eden savaş nedeniyle neredeyse tüm petrol tankerlerine kapalı kalmaya devam ediyor. Tahran yönetimi, savaş sürdüğü sürece Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ihracatına izin verilmeyeceğini açıkladı.

Savaşın üçüncü haftasına yaklaşılırken enerji piyasaları da sert şekilde sarsıldı. İran’ın bölgedeki petrol tedarik hatlarına yönelik saldırıları ve misilleme tehditleri nedeniyle petrol fiyatları yeniden 100 doların üzerine çıktı.

“IEA’nın Rekor Petrol Hamlesi Yetmedi”

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), enerji piyasalarındaki krizi yumuşatmak amacıyla üyelerinin 400 milyon varil petrolü stratejik rezervlerden piyasaya sürmesini kararlaştırdığını duyurdu. Bu miktarın 172 milyon varilinin ABD rezervlerinden sağlanacağı açıklandı.

Ancak bu adım, İran’ın Körfez bölgesindeki petrol sevkiyatlarını hedef alabileceği yönündeki endişeleri azaltmaya yetmedi. Analistler, savaşın devam etmesi halinde petrol fiyatlarının 90–100 dolar bandının “yeni normal” seviyesine dönüşebileceği uyarısında bulundu.

“Körfez’de Tankerler Hedefte”

Gerilimin artmasıyla birlikte deniz taşımacılığı da risk altına girdi. İngiltere Denizcilik Güvenliği Ajansı, Birleşik Arap Emirlikleri yakınlarında bir konteyner gemisinin bilinmeyen bir mermiyle vurulduğunu açıkladı. Saldırının ardından gemide küçük çaplı bir yangın çıktığı, ancak mürettebatın güvende olduğu bildirildi.

Irak karasularında ise iki petrol tankerinin daha saldırıya uğradığı açıklandı. Krizin büyümesi üzerine Irak petrol üretimini geçici olarak durdurma kararı aldı. Kuveyt ve Suudi Arabistan da benzer önlemler aldı.

Bahreyn yönetimi ise İran’ın ülkedeki yakıt depolarını hedef aldığını duyurdu. Suudi Arabistan da Shaybah petrol sahasına yönelen insansız hava araçlarının hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini açıkladı.

“İran’dan Ekonomik Hedeflere Saldırı Tehdidi”

İran Devrim Muhafızları, ABD ve İsrail çıkarlarıyla bağlantılı ekonomik merkezler ve bankaların hedef alınabileceği uyarısında bulundu.

İran Silahlı Kuvvetleri’nin operasyon komutanlığı Khatam el-Enbiya, devlet televizyonunda yayınlanan açıklamasında, “Düşman bize ABD ve Siyonist rejime ait ekonomik merkezleri ve bankaları hedef almamız için serbestlik verdi” ifadelerini kullandı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkenin en eski bankalarından birinin çalışanlarla doluyken vurulduğunu belirterek, “Silahlı kuvvetlerimiz bu suçun intikamını alacaktır” dedi.

Devrim Muhafızları’nın üst düzey isimlerinden Ali Fadavi de ABD ve İsrail’in dünya ekonomisini sarsacak uzun süreli bir yıpratma savaşıyla karşı karşıya kalabileceğini söyledi.

“Uluslararası Şirketler Körfez’den Çekiliyor”

Artan güvenlik riskleri nedeniyle birçok uluslararası şirket Körfez ülkelerindeki ofislerini kapatmaya başladı.

ABD merkezli finans devi Citi ile İngiliz danışmanlık şirketi Deloitte, Dubai’deki finans merkezindeki ofislerini boşalttı. İngiliz danışmanlık şirketi PwC ise Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt’teki ofislerini tahliye etti.

“İran ve İsrail Karşılıklı Saldırılarını Sürdürüyor”

İsrail ordusu, İran’dan ülke topraklarına doğru çok sayıda füze fırlatıldığını ve hava savunma sistemlerinin devreye sokulduğunu açıkladı.

İran medyası ise Devrim Muhafızları ile Hizbullah’ın İsrail’e karşı ortak füze operasyonu düzenlediğini duyurdu.

İsrail ordusu da Tahran ve Beyrut’ta Hizbullah hedeflerine yönelik geniş çaplı hava saldırıları gerçekleştirdiğini açıkladı. Hizbullah ise Tel Aviv yakınlarında bir İsrail askeri istihbarat üssünü hedef aldığını duyurdu.

“Beyrut’ta Sivil Kayıplar Artıyor”

İsrail’in Beyrut’un sahil bölgesi Ramlet el-Beyda’ya düzenlediği saldırıda en az 7 kişi hayatını kaybetti, 21 kişi yaralandı.

İsrail ordusu ayrıca Beyrut’un güney banliyösü Dahiyeh bölgesinde Hizbullah’a ait istihbarat ve komuta merkezlerini hedef aldığını açıkladı.

Lübnanlı yetkililere göre savaşın başlamasından bu yana İsrail saldırılarında 630’dan fazla kişi hayatını kaybetti, 800 binden fazla kişi yerinden edildi.

“Macron’dan Ateşkes Çağrısı”

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ile yaptığı görüşmenin ardından İsrail’e Lübnan’daki kara harekâtını durdurma çağrısı yaptı.

Macron ayrıca Hizbullah’a da saldırılarını “derhal durdurma” çağrısında bulundu.

Ortadoğu’daki savaşın genişlemesi ve Hürmüz Boğazı’nın kapanması, küresel enerji piyasalarında büyük bir kriz riskini beraberinde getirirken, petrol fiyatlarındaki hızlı yükseliş dünya ekonomisi üzerinde yeni bir baskı oluşturuyor.

@welgmedya.com