WELG | Bağdat – Son yılların en uzun istikrar dönemini yaşayan Irak, bugün yeni parlamentosunu seçmek için sandık başında. Türkiye saatiyle sabah 07.00’de başlayan oy verme işlemleri, akşam 21.00’de sona erecek. İlk sonuçların 24 saat içinde açıklanması bekleniyor.

Yaklaşık 21 milyon kayıtlı seçmenin bulunduğu ülkede, 7 bin 740 aday parlamentodaki 329 sandalye için yarışıyor. Adayların yaklaşık üçte biri kadınlardan oluşuyor. Pazar günü 1 milyondan fazla güvenlik görevlisi ve 27 bin yerinden edilmiş kişi oylarını erken kullanmıştı.

Sudani’nin Şansı Yüksek, Ancak Sistem Zorlayıcı

2022’de İran yanlısı grupların desteğiyle başbakanlık koltuğuna oturan Muhammed Şiya es-Sudani, ikinci kez seçilmek istiyor. Ancak Irak’ta hükümet doğrudan halk oyu ile değil, seçim sonrası yapılan uzun müzakerelerle kuruluyor. Dolayısıyla Sudani’nin partisi seçimleri önde tamamlasa bile, yeniden başbakan olması garanti değil.

Yine de Sudani’nin ilk döneminde ülkeye kısmi bir istikrar sağlaması, kamu hizmetlerini iyileştirme çabaları ve dengeli dış politikası, onu bu seçimlerin en güçlü adayı haline getiriyor.

Irak’ta ABD işgali (2003) sonrası gelenek gereği, başbakanlık Şii Müslümanlara, parlamento başkanlığı Sünnilere, cumhurbaşkanlığı ise Kürtlere veriliyor.

“Yeni Yüzler Yok, Aynı Siyasetçiler Sahada”

Seçim atmosferinde büyük bir yenilenme görülmüyor. Halkın büyük bölümü aynı siyasi figürlerden sıkılmış durumda. Bağdatlı üniversite öğrencisi Hasan Yasin, “Her dört yılda bir aynı şey… Yeni yüzler ya da değişim getirecek taze enerji yok,” diyerek tepki gösteriyor.

Katılımın da 2021’deki %41’lik rekor düşük seviyenin altına düşebileceği öngörülüyor. Etkili Şii din adamı Mükteda es-Sadr’ın seçimleri boykot çağrısı, bu durumu daha da belirginleştirmiş durumda.

Irak’ta Görece İstikrar ve Umutlu Rüzgâr

Her şeye rağmen Irak son yıllarda şiddet ve çatışmalardan uzak, görece sakin bir dönem yaşıyor.
BM Irak Destek Misyonu Başkanı Muhammed el-Hasan, geçtiğimiz ay BM Güvenlik Konseyi’nde yaptığı açıklamada,

“Bugünkü Irak, beş yıl öncesinden bile çok farklı. Daha güvenli, daha istikrarlı ve daha açık bir ülke.”
ifadelerini kullandı.

Gallup Enstitüsü’nün son anketine göre, Iraklıların hükümete güven oranı %55 ile rekor seviyede. Polis, ordu ve yargıya güven de son yılların en yüksek düzeyine ulaşmış durumda.

Bir petrol şirketinde çalışan Hüdeyir el-Ali, “Irak hiç olmadığı kadar iyi durumda. Ama yollar onarılmalı, trafik sorunu çözülmeli. Daha fazla bisiklet yolu istiyoruz,” derken; bir başka seçmen Mustafa Hüseyin, “Yolsuzluk hâlâ var ama bir şeyler değişmeye başladı. Artık işlemlerimizi çevrimiçi yapabiliyoruz,” diyor.

Uzmanlar: “İstikrar Oy Getirmeyebilir”

Bağdatlı siyaset bilimci Sejad Jiyad, DW’ye yaptığı değerlendirmede,

“Evet, istikrar var ama bu, insanların mutlaka oy vereceği anlamına gelmiyor. Sudani’nin onay oranı yüksek olabilir ama sandığa gidecek olanların sayısı az.”
dedi.

Irak’ın Yeni Dönemi Ne Getirecek?

Sudani’nin görevde kaldığı dönemde Tahran ile Washington arasında denge kuran politikası, Irak’ın bölgesel çatışmalar dışında kalmasını sağladı. Ancak seçimler sonrası kurulacak hükümetin, hem bu dengeyi koruması hem de ekonomik reformları derinleştirmesi bekleniyor.

46 milyon nüfuslu Irak’ta altyapı eksikliği, işsizlik ve yolsuzluk hâlâ çözülmesi gereken başlıca sorunlar arasında. Buna rağmen halkın önemli bir kesimi, ülkenin uzun yıllar sonra yeniden “istikrar” kelimesiyle anılmasından memnun.

Yardımcı Kaynak: DW Türkçe

@welgmedya.com