WELG | Ankara – Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, AKP, DEM Parti ve MHP’den birer üyenin 24 Kasım’da İmralı Adası’nda PKK lideri Abdullah Öcalan’la yaptığı görüşmenin ardından ilk kez toplandı. Ancak toplantının en kritik başlığı olan tutanakların açıklanması meselesi, komisyon içinde ciddi bir “şeffaflık krizi”ne dönüştü. Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un, “ham tutanaklar yerine özet okunacağı” yönündeki tutumu hem DEM Parti hem CHP hem de muhalefet partilerinin sert itirazıyla karşılaştı.

Komisyon İmralı Ziyaretinin Ardından İlk Kez Toplandı

Toplantı, Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş ve koordinatör üyelerin yaptığı değerlendirme görüşmesi nedeniyle 35 dakika gecikmeli başladı. İlk oturumda, partilerin hazırladıkları “süreç raporlarının” görüşüleceği duyuruldu, İmralı ziyareti ise ikinci oturuma bırakıldı. Açılış konuşmasında “en hassas ve kırılgan döneme girildiğini” söyleyen Kurtulmuş, “Dinleme faslı bitti, raporlama aşamasına geçiyoruz” diyerek hem dili hem üslubu konusunda komisyon üyelerine uyarıda bulundu.

AKP’den Kayyım ve Örgüt Üyeliği Çıkışı

AKP Milletvekili Mustafa Şen, partisinin komisyona sunacağı rapora dair önemli başlıklara işaret etti. Şen, örgütün kendini feshetmesinin resmen tescillenmesi halinde atılabilecek adımları şöyle özetledi:

Belediyelere kayyım atanmasına gerekçe gösterilen “terör örgütü faaliyetinin” ortadan kalkması durumunda, bu kayyım uygulamalarının da kendiliğinden düşmesi gerektiğini söyledi. Şen, “Terör örgütü kendi faaliyetine son vermiştir. Dolayısıyla o sebeple bir belediyeye kayyım atanmışsa artık o uygulamanın düşmesi gerektiği kanaatimizi paylaşıyoruz.” dedi.

Aynı çerçevede örgüt üyeliği ve örgüte yardım gibi suçların da hukuken anlamını yitireceğini belirten Şen, kamuoyunda “dönüş yasası” olarak tartışılan başlık için ise, “Terör suçlarına bulaşanlara kamu vicdanını incitmeyecek indirimler” önerdiklerini ifade etti. Bu kapsamda tahliye olan ya da hayata katılanlar için 5 yıllık adli takip mekanizması öngördüklerini de açıkladı.

Özet Tutanak Gerginliği: “MİT’in Sansürüyle mi Görev Yapacağız?”

Toplantının ikinci bölümünde, komisyonun İmralı’ya giden üç üyesi MHP’li Feti Yıldız, AKP’li Hüseyin Yayman ve DEM Partili Gülistan Kılıç Koçyiğit’in gerçekleştirdiği ziyaret gündeme alındı. Meclis Başkanı Kurtulmuş, İmralı görüşmesine ilişkin “özet” bir tutanak okunacağını duyurarak, “Saklanacak hiçbir şey yoktur, İmralı’da konuşulan hiçbir siyasi konu gündem dışı bırakılmayacaktır.” dedi.

Ancak muhalefet üyeleri bu yönteme sert biçimde karşı çıktı. “Okutacağınız özet, sizin özetiniz mi, MİT’ten gelen özet mi? MİT’in sansürü ile mi görev yapacağız? Ham tutanaklar gelmeli, süzgeçten geçirilmesi doğru olmaz. Sadece halktan değil, temsilini üstlendiğiniz TBMM’den bile saklıyorsunuz.” sözleriyle itiraz edildi.

CHP’li Sezgin Tanrıkulu ise, özet okumanın “barış karşıtlarının eline koz vereceğini” söyleyerek, görüşmenin tüm tutanaklarının okunması gerektiğini dile getirdi. Buna karşılık AKP sıralarından, “Öğrenmek istiyorsanız gelseydiniz.” yanıtı geldi ve tansiyon yükseldi.

Tutanak Özeti Okundu, Kimseye Söz Verilmedi

Meclis Genel Sekreter Yardımcısı Ahmet Bozkurt, İmralı tutanaklarının özetini komisyonda okudu. Ancak özetin okunmasının ardından Meclis Başkanı Kurtulmuş, ne komisyonun İmralı’ya giden üç üyesine ne de diğer üyelere söz vermeden toplantıyı kapattı. Bu tutum, özellikle muhalefet sıralarında “güven zedeleyici” bir adım olarak yorumlandı.

Toplantı salonu boşalırken CHP’li Sezgin Tanrıkulu, kendisine “Merak ediyorsanız gelseydiniz” diyen AKP Milletvekili Mehmet Şahin’e tepki gösterdi. Aralarında geçen diyalog kısa sürede hararetli bir tartışmaya dönüştü. CHP Milletvekili Okan Konuralp’in de tartışmaya katılmasıyla gerilim büyümeye başladı; diğer milletvekillerinin araya girmesiyle kavga büyümeden sonlandırıldı.

DEM Parti: “Öcalan’ın Dili Değil, Kendi Üsluplarıyla Yazılmış Özet”

T24’e konuşan DEM Partili yöneticiler, Öcalan’la yapılan görüşmenin tüm tutanaklarının kamuoyuna açıklanmamasını eleştirerek iktidar kanadını “emrivaki” ile suçladı. DEM Parti cephesi, komisyona okunan metni, “Öcalan’ın diliyle değil, kendi üsluplarıyla hazırlanmış bir özet” olarak nitelendirdi ve bu yöntemin sürece zarar vereceğini vurguladı.

DEM Parti, daha önce de Meclis’te yaptığı açıklamalarda, İmralı tutanaklarının üç üyenin imzasını taşıyan “ham haliyle” komisyonda ve kamuoyunda açıkça okunması gerektiğini; sürecin şeffaflığının hayati olduğunu ifade etmişti.

Öcalan’dan Bahçeli ve Erdoğan’a Şükran: “Sözlerimin Arkasındayım”

Komisyonda okunan özet tutanağa göre Abdullah Öcalan, görüşmede ilk olarak 100 yıllık Türk–Kürt ilişki sistematiğine dair kapsamlı bir tarihsel çerçeve çizdi ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’ye özel bir yer ayırdı. Öcalan, Bahçeli’nin sözleriyle bu ilişki sistematiğine “büyük katkı sağladığını”, Cumhuriyet tarihinde ender görülen bir cesaret sergilediğini belirterek kendisine şükran duyduğunu ifade etti. Süreçte gösterdiği irade nedeniyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a da şükran ve teşekkürlerini iletti.

Öcalan, süreç boyunca verdiği sözlere atıf yaparak, “Ben Devlet Bey’in el sıkmasıyla başlayan süreç içinde verdiğim sözlerin arkasındayım.” dedi. Daha önceki bir konuşmasına referansla “Ben devletime hizmete hazırım” sözünü de yineledi ve bu sözün hâlâ geçerli olduğunu, koşullar elverdiğinde gerek teorik gerek pratik olarak bunu gerçekleştirebilecek imkâna sahip olduğunu belirtti.

Silah Bırakma, PKK’nın Dağıtılması ve “Zihinsel Silahsızlanma”

Özet tutanağa göre Öcalan, silahlı yöntemi terk ettiğini, siyasi yöntemi benimsediğini söyledi. 27 Şubat çağrısı çerçevesinde, PKK ve tüm bileşenlerinin örgütsel varlıklarının dağıtılması ve silahların bırakılmasının kamuoyunda olumlu karşılandığını, halkın bu gelişmeleri yakından izlediğini dile getirdi.

Öcalan, sadece “fiili silah bırakma” değil, aynı zamanda “zihinsel silahsızlanma” vurgusu yaptı. PKK’nın Irak’tan çekilen güçleri Suriye’ye taşıdığı yönündeki eleştiriler üzerine, örgütün hem elindeki silahları hem de zihinsel anlamda silahları bırakması gerektiğini ifade ettiği aktarıldı.

MHP’li Feti Yıldız’ın, kendisinin Öcalan’ın yargılandığı davada şehit ailelerinin avukatı olduğunu hatırlatması üzerine Öcalan, şehit ailelerinin acısını bildiğini, her asker kaybının kendisi için trajedi olduğunu, gençlerin böyle ölmemesi gerektiğini söyledi. TUSAŞ saldırısına üzüldüğünü de özel olarak ifade ettiği tutanağa yansıdı.

“Terörsüz Türkiye” İçin Somut Adımlar ve “Her Saha İçin Kesin Talimat”

Özet metinde, Türkiye’de “terörsüz bir dönemin” gerçekleşmesi için artık somut ve pratik adımlar gerektiği yönündeki hatırlatmalara Öcalan’ın yanıtları da yer aldı. Öcalan, “pozitif hamleler peşinde olduğunu”, sürecin başarıya ulaşması için tüm gayretini ortaya koyduğunu dile getirdi.

Örgüt merkezinin Kandil’den Suriye sahasına kaydırılmasının sorunu çözmeye yetmeyeceği, her saha için net, bağlayıcı talimatlar gerektiği belirtildi. Öcalan, örgütün lideri olarak “her saha için kesin talimat vermesi gerektiğini”, bu adımlar hayata geçtiğinde “yeni bir iklimin oluşacağını” ifade etti. 27 Şubat açıklamasından bu yana geçen bir yılı “başarılı” bulduğunu, bu süreçte hiç şehit verilmemesinin en büyük kazanım olduğunu söyledi.

Suriye, SDG ve İsrail Vurgusu: “Üniter Yapı, Yerel Demokrasi”

Görüşmede Suriye dosyası da geniş biçimde ele alındı. Hüseyin Yayman’ın Suriye’ye ilişkin soruları üzerine Öcalan, SDG’nin 10 Mart mutabakatını esas aldıklarını belirtti. Suriye başta olmak üzere bölgede İsrail’in hamlelerine karşı “çok dikkatli olunması gerektiğini” söyleyen Öcalan, Suriye için “üniter yapı ve yerel demokrasiyi” benimsediğini ifade etti.

Yerel savunma gücü olup olmayacağına dair soruya ise, “Savunma gücü yok, asayiş kapsamında güçler; yani polis gibi.” yanıtının verildiği aktarıldı. Öcalan, ayrı devlet, federasyon, idari özerklik ve “kültüralist çözümler”in 27 Şubat çağrısı çerçevesinde gündemde olmadığını da teyit ederek, “Evet, öyle.” diyerek bu çerçeveyi onayladı.

“Bu Coğrafyada Türksüz Kürt, Kürtsüz Türk Yaşayamaz”

Öcalan’ın özet tutanakta yer alan bir diğer çarpıcı vurgusu ise Türk–Kürt birlikteliğine dairdi. “Bu coğrafyada Türksüz Kürt, Kürtsüz Türk yaşayamaz.” diyen Öcalan, uzun bir tarihsel anlatımla bu birlikteliğin önemini anlattı; Sultan Sencer’e atıf yaparak iki halk arasındaki tarihsel bağın altını çizdi.

Ziya Gökalp’e yaptığı referanslarla da Türk–Kürt kardeşliğinin tarihsel ve düşünsel boyutunu öne çıkaran Öcalan’ın, “Türkiye’nin bu birliktelik üzerinden yeni bir demokratik çerçeve kurması gerektiğini” dile getirdiği aktarıldı.

1993’ten Bugüne “Darbe Mekaniği” ve Bitmeyen Süreçler

Öcalan, reel sosyalizmi 1995’ten beri zihnen terk ettiğini, PKK’yı aslında 1993’te feshetmesi gerektiğini, ancak her girişimin bir “darbe mekaniği” tarafından sabote edildiğini söyledi. Tutanak özetine göre Özal, Demirel ve Erbakan’la dolaylı görüşmelerin de bu “darbe mekaniği” nedeniyle nihayete ermediğini belirtti.

Kendisine yöneltilen, “Türkiye için hiçbir zaman gerçekleşmeyecek iddialarda bulunmanın süreci sabote edeceği” yönündeki uyarılara karşılık Öcalan, süreci sabote etmek gibi bir niyeti olmadığını, aksine sürecin başarıya ulaşması için çaba harcadığını ifade etti.

Mazlum Abdi, Kadın Hakları ve Sağlık Durumu

“Ferhat Abdi Şahin’i (Mazlum Abdi) tanıyor musunuz, talimatınızı dinler mi?” sorusu üzerine Öcalan’ın, “Kendime yakın olan biri, bana bağlıdır.” dediği belirtildi. Bu yanıt, Suriye sahasındaki askeri–siyasi dengede Öcalan’ın hâlâ etkili bir referans olarak görüldüğünü teyit etti.

DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit’in, “Sizi çok sağlıklı gördüm, kadın haklarıyla ilgili söylemek istediğiniz bir husus var mı?” sorusu üzerine Öcalan’ın kadınlara ve kadın mücadelesine selamlarını ilettiği de özet tutanakta yer aldı.

Şeffaflık Tartışması Sürüyor

Komisyonun bu toplantısı, İmralı tutanaklarının “özet” halinde ve tartışmaya kapalı biçimde sunulması nedeniyle şeffaflık tartışmasını daha da büyüttü. DEM Parti, CHP, TİP ve EMEP’ten gelen eleştirilerde, komisyonun sadece “toplumsal rıza üreten” sembolik bir organ olmasına izin verilmeyeceği, gerçek bir müzakere ve bilgi paylaşımı zemini haline gelmesi gerektiği vurgulandı.

Sürecin nasıl ilerleyeceği, komisyonun hazırlayacağı müşterek rapora hangi ifadelerin gireceği ve İmralı tutanaklarının kamuoyuna açılıp açılmayacağı önümüzdeki günlerin en önemli siyasi tartışma başlıkları arasında yer alacak gibi görünüyor.

@welgmedya.com