WELG | Sağlık – İspanya’nın Tenerife Adası açıklarında hantavirüs vakalarının görüldüğü MV Hondius adlı yolcu gemisi uluslararası endişeye yol açarken, uzmanlar mevcut durumun Covid-19 benzeri küresel bir felaket anlamına gelmediğini vurguluyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), halkın kaygılarını anladığını belirtirken, geçmişte Arjantin’de yaşanan benzer Andes tipi hantavirüs salgınının doğru önlemlerle kontrol altına alınabilmiş olması umut verici bir örnek olarak gösteriliyor.

“Covid Korkusu Yeniden Gündemde”

Covid-19 pandemisinin toplumsal hafızada bıraktığı derin izler nedeniyle, yeni bir bulaşıcı hastalık haberi dünya genelinde doğal olarak kaygı yaratıyor. Özellikle MV Hondius adlı yolcu gemisinde üç kişinin yaşamını yitirmesi ve yeni enfeksiyonların doğrulanması, dikkatleri hantavirüse çevirdi.

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tenerife’de yaptığı açıklamada halkın korkularına doğrudan değinerek, “Endişeli olduğunuzu biliyorum. Salgın kelimesini duyduğunuzda ve kıyılarınıza doğru bir geminin geldiğini gördüğünüzde, geçmişin travmaları yeniden canlanıyor” ifadelerini kullandı.

Gemide toplam 147 yolcu ve mürettebat bulunduğu, Almanya, Fransa ve Avustralya başta olmak üzere farklı ülkelere kontrollü biçimde geri gönderilecekleri açıklandı.

“Covid ile Hantavirüs Aynı Değil”

Uzmanlar, kamuoyunda oluşan paniğe karşı Covid-19 ile hantavirüs arasında temel farklar bulunduğunu vurguluyor.

SARS-CoV-2 virüsü 2019’da ortaya çıktığında dünya tamamen hazırlıksızdı. Virüsün kaynağı, bulaşma şekli, yayılma hızı ve ölüm oranı hakkında ciddi belirsizlikler bulunuyordu. Buna karşın hantavirüs, bilim dünyasının 1993’ten bu yana tanıdığı bir virüs.

Ayrıca bu virüsün Hantavirüs Akciğer Sendromu (HPS) adı verilen ciddi solunum enfeksiyonuna yol açtığı uzun süredir biliniyor. Bu nedenle sağlık ekipleri hastalığı daha hızlı teşhis edip koruyucu önlemleri daha erken devreye alabildi.

“Arjantin Örneği Umut Veriyor”

2018-2019 yıllarında Arjantin’de Andes tipi hantavirüsün insandan insana bulaştığı doğrulanmıştı. O dönemde 34 vaka kaydedilmiş, 11 kişi yaşamını yitirmişti.

2020 yılında yayımlanan bilimsel analiz, basit halk sağlığı önlemlerinin bile bulaşmayı ciddi şekilde azalttığını ortaya koydu.

Araştırmaya göre, doğrulanmış vakaların izole edilmesi ve temaslıların karantinaya alınması sonrasında virüsün yayılma katsayısı önemli ölçüde düştü.

Kontrol öncesinde bir enfekte kişinin ortalama 2,12 kişiye virüsü bulaştırdığı hesaplanırken, önlemler sonrasında bu oran 0,96’ya geriledi. Bu da salgının büyüme hızının kırıldığını gösterdi.

Bilim insanları bu müdahalelerin daha geniş çaplı yayılımı büyük ölçüde önlediğini belirtiyor.

“MV Hondius’ta Kritik Gecikme”

Gemideki olaylarda en dikkat çekici unsur ise teşhis sürecindeki gecikme oldu.

Oceanwide Expeditions şirketine göre ilk ölüm 11 Nisan’da yaşandı. Ancak ölüm nedeninin hantavirüs olduğunun kesinleşmesi 4 Mayıs’ı buldu. Bu da yaklaşık üç haftalık kritik bir gecikme anlamına geliyor.

Bu süreçte virüsün yayılmasına zemin oluşmuş olabileceği değerlendiriliyor.

Ancak Tenerife’ye ulaşıldığında İspanyol sağlık yetkilileri duruma tam müdahale etti.

Yolcular ve mürettebat koruyucu ekipmanlarla tahliye edildi. FFP2 maskeleri kullanıldı, kişisel eşyalar mühürlü torbalarda taşındı ve temas minimum seviyeye indirildi.

İngiltere’deki Pirbright Enstitüsü araştırmacılarından Giulia Gallo, alınan önlemlerin mevcut bilimsel bilgilerle uyumlu olduğunu belirtti.

“Küresel Risk Var mı?”

Hantavirüs enfeksiyonları dünya genelinde görece nadir görülüyor.

DSÖ verilerine göre 2025 yılında Amerika kıtasında toplam 229 vaka ve 59 ölüm kaydedildi.

Uzmanlara göre mevcut tablo dikkat gerektiriyor ancak kontrol dışı küresel panik için henüz veri bulunmuyor. Asıl belirleyici unsur, hızlı teşhis, sıkı izolasyon ve temas zincirinin kırılması olacak.

@welgmedya.com