WELG | Graz – Şırıngalarla dolu umumi tuvaletler, tehlikeli oyun alanları ve çaresizlik içinde sokaklara düşen bağımlılar… Graz uzun süredir kamusal alanda artan uyuşturucu tüketimiyle yüzleşiyor. Şimdi şehir, Avrupa’da uzun yıllardır uygulanan bir modeli gündemine aldı: yasal ve denetimli uyuşturucu tüketim odaları.

Son belediye meclisi toplantısında alınan kararla, Graz, Almanya ve İsviçre’de başarıyla yürütülen sistemleri örnek alarak benzer bir uygulamanın hukuki zeminini araştıracak. Bu adım, hem kamusal güvenliği hem de bağımlı bireylerin sağlık haklarını gözeten bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor.

Belediye Meclisinde Sessiz ama Etkili Bir Karar

KFG’li Meclis Üyesi Michael Winter, önergesinde şehirdeki mevcut durumu “endişe verici” olarak nitelendirdi.
Temizlik personelinin her gün umumi tuvaletlerde şırıngalarla karşılaştığını, çocuk parklarında dahi tehlikeli atıkların bulunduğunu belirten Winter, “Yeni bir iğne setini elden çıkarmak temizlik işçilerinin görevi olamaz” sözleriyle durumu özetledi.

Winter’in önerisi yoğun tartışmalardan sonra oybirliğiyle kabul edildi.
Amaç, kamusal alan üzerindeki baskıyı azaltmak ve bağımlı bireylere güvenli, denetimli bir ortamda tıbbi destek sağlamak.
Bu karar, birçok Avrupa kentinde onlarca yıldır uygulanan bir halk sağlığı modelinin Avusturya’da ilk kez ciddi biçimde gündeme gelmesi anlamına geliyor.

“Uzun Bir Yolun İlk Adımı”

Graz Sağlık Meclis Üyesi Robert Krotzer (KPÖ), kararı “uzun bir yolun ilk adımı” olarak değerlendirdi:

“Graz Belediye Meclisi’nin Ekim toplantısında oybirliğiyle aldığı karar, bağımlıların güvenli bir ortamda korunmasını ve kamusal alanın rahatlatılmasını amaçlıyor. Ancak bunun hayata geçebilmesi için federal düzeyde yasal değişiklikler gerekiyor. Bu, partiler üstü bir iradenin ürünü olarak önemli bir başlangıç.”

Krotzer’e göre, federal hükümet gerekli yasal düzenlemeyi sağladığında Graz, tüketim alanlarının nerede ve nasıl kurulabileceğini Şubat 2026’ya kadar belirlemeyi planlıyor.

Avrupa’nın Gerçeği: 100’den Fazla Denetimli Alan

Avrupa’daki durumu yakından izleyen Uyuşturucu Komisyonu Koordinatörü Ulf Cedar, konuyu WELG’e değerlendirdi:

“Lüksemburg’dan Norveç’e, Basel’den Biel’e kadar Avrupa’da 100’ün üzerinde denetimli tüketim odası var. Graz’dan çok daha küçük şehirlerin bile yıllardır başarıyla yürüttüğü modeller bulunuyor. Avusturya bu konuda hâlâ bir ‘çöl’ durumunda.”

Cedar, bu tesislerin hem bağımlılara hem de topluma fayda sağladığını vurguladı:

“Bu merkezlerde belgelenmiş tek bir ölüm vakası yok. Bu tesisler hayat kurtarıyor, sokakları daha güvenli hale getiriyor. Bu romantik bir ideal değil; bilimsel bir gerçekliktir.”

Basel ve Oslo gibi şehirlerde intravenöz tüketimin denetimli biçimde yapılabildiğini hatırlatan Cedar, “Bu tür tesisler, kamu sağlığını korurken bulaşıcı hastalıkların yayılmasını da önlüyor” dedi.

“Sorun, Adıyla Değil Gerçekliğiyle Ele Alınmalı”

Cedar, bağımlıların çoğunun kamusal alanda görünmediğini de hatırlatarak şu ifadeleri kullandı:

“Kamuya açık kullanıcılar toplam bağımlı nüfusun küçük bir kısmını oluşturuyor. Ancak şehirlerdeki en görünür sorun tam da bu alanlarda yaşanıyor. Dolayısıyla hedefli çözümler üretmek gerekiyor.”

Yasal tüketim odalarının uyuşturucu kullanımını teşvik etmediğini, aksine riskleri azaltmak, hastalıkları önlemek ve toplumsal alanı rahatlatmak amacı taşıdığını belirten Cedar, “Bu bir sembolik politika değil; pragmatik bir halk sağlığı yaklaşımıdır” dedi.

Steiermark bölgesinde fentanil ve sentetik maddelerin henüz kitlesel bir sorun olmadığını ancak “bu durumun hızla değişebileceğini” de vurguladı.
Her yıl 50 ila 60 yeni psikoaktif maddenin piyasaya çıktığını belirten Cedar, “Endişe verici olan şu ki, on yıldır uyuşturucu fiyatları değişmezken gıda fiyatları ikiye katlandı. Bir gram esrar hala yaklaşık on avro” dedi.

Graz Gerçeklikle Yüzleşiyor

Artık Graz, konuyu ahlaki değil, insani ve sağlık temelli bir yaklaşımla ele almak istiyor.
Şehir yönetimi, “Uyuşturucu politikasını ahlak üzerinden tartışmak yerine, insanı ve sağlığı merkeze koymalıyız” diyor.

Federal hükümetin gerekli yasal zemini sağlamasının ardından, Graz’da tüketim odalarının kurulabileceği alanlar ve uygulanacak modeller araştırılacak.

Ulf Cedar’ın sözleriyle:

“Çözümler kulağa hoş gelmek zorunda değil, işe yaramak zorunda. İnsan hayatı, ideolojik tartışmalardan daha değerlidir.”

@welgmedya.com