WELG | Fransa’nın girişimiyle düzenlenen ve Suriye Geçici Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara'nın da katıldığı beşli zirvede, Suriye'de geçiş süreci, Suriyeli mültecilerin geri dönüşü ve bölgesel güvenlik başlıkları masaya yatırıldı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Şara'yı ağırlamaya hazır olduklarını açıklarken, "kapsayıcı yönetim, terörle mücadelede kararlılık ve güvenli geri dönüş" şartlarını sıraladı.

Beş ülke lideri bir araya geldi

Fransa, Lübnan, Suriye, Kıbrıs ve Yunanistan liderlerinin katılımıyla düzenlenen çevrim içi zirve, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un ev sahipliğinde gerçekleşti. Toplantıya; Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis ve Suriye Geçici Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara katıldı.

Zirvede Orta Doğu’daki istikrar, Suriye’deki siyasi geçiş süreci, mülteci krizi, terörle mücadele ve ekonomik iş birliği gibi konular ele alındı.

Macron: “Şara’yı ağırlamaya hazırız”

Macron, Suriye’nin geleceği için üç temel ilkeye dikkat çekti:

“Sivil toplumun tüm bileşenlerini kapsayan bir yönetim, terörle mücadelede net kararlılık ve Suriyelilerin güvenli geri dönüşü.”

Fransa lideri ayrıca, Şam yönetimi bu taahhütleri yerine getirirse Ahmed El-Şara’yı Fransa’da ağırlamaya hazır olduklarını söyledi. Önümüzdeki haftaların belirleyici olacağını vurgulayan Macron, şimdiye kadar yapılan görüşmeleri “olumlu” olarak değerlendirdi.

Mülteci dönüşü ve güvenlik vurgusu

Toplantının merkezinde Suriyeli mültecilerin geri dönüşü yer aldı. Macron, “Lübnan gibi ülkeler için bu mesele hayati” diyerek geri dönüşlerin ancak güvenli ve onurlu şekilde gerçekleşmesi gerektiğini ifade etti. Şara’nın bu güvenliği sağlama sözü verdiğini de ekledi.

AB ise geçtiğimiz hafta Brüksel’de yapılan toplantıda Suriye’ye 2,5 milyar euroluk yardım sözü vermişti. Ancak yardımların serbest bırakılması için siyasi reform ve insan haklarında ilerleme şart koşuluyor.

Suriye’de son haftalarda katliamlar

France 24’e göre, son haftalarda Suriye’de özellikle Alevi topluluklarına yönelik saldırılarda 1.500’ü aşkın kişi hayatını kaybetti. Morgların kapasiteleri dolarken, mezarlıklar dolup taştı. Yunanistan Başbakanı Mitsotakis ise Suriyeli Hristiyanların durumuna dair endişelerini dile getirdi.

İsrail’in saldırıları ve yaptırımlar gündemde

Suriye Devlet Ajansı SANA, zirvede İsrail’in askeri operasyonlarının da gündeme geldiğini bildirdi. Başkan Şara, İsrail’in topraklarındaki varlığının bölgesel barış için tehdit oluşturduğunu vurguladı. Zirvede ayrıca Batı’nın uyguladığı yaptırımların Suriye ekonomisi üzerindeki etkisi de ele alındı. Macron, “Siyasi ilerleme sağlanırsa yaptırımların hafifletilmesi değerlendirilebilir” dedi.

Ekonomik iş birliği ve bölgesel koordinasyon

Liderler, enerji ve ulaşım gibi alanlarda ekonomik iş birliğini güçlendirme konusunda anlaşmaya vardı. Yunanistan, Akdeniz’de yasa dışı göçle mücadelede iş birliği çağrısında bulundu. Kıbrıs ise deniz hukuku ve Suriye’nin egemenliğine saygı vurgusu yaptı.

“Yeni Suriye” için uluslararası destek

Zirvenin sonunda, “Yeni Suriye”nin inşası, uluslararası desteğin artırılması ve Brüksel Konferansı sonuçlarının uygulanması konusunda uzlaşı sağlandı. Liderler, Suriye'nin istikrara kavuşması, halkın güvenliğinin sağlanması ve bölgesel barışın yeniden tesisi için kararlılıklarını yineledi.

@welgmedya.com